Τι μας είπε ο Τζέιμς Ρούμπιν για τις κατηγορίες εναντίον του Χασίμ Θάτσι;

Μια ιστορία του 2011, όχι πολύ καιρό μετά την κυκλοφορία της έκθεσης του Ευρωβουλευτή Ντικ Μάρτι με τον εκδότη της Αλβανοαμερικανικής εφημερίδας “Ιλλυρία”, συναντήσαμε τον Βέχμπι Μπαϊράμι για να πάρουμε κάποιες σκέψεις και συμβουλές, τον άνθρωπο που είχε ξεπεράσει τη σερβική προπαγάνδα την εποχή του Πολέμου του Κοσσυφοπεδίου

Από τον Ρούμπεν Αβτζίου

Ο Τζέιμς Ρούμπιν θα είναι ο πρώτος μάρτυρας που θα κληθεί από την Άμυνα στη δικαστική διαδικασία προς τον Χασίμ Θάτσι στη Χάγη.

Ο Ρούμπιν έγινε πολύ γνωστός για τους Αλβανούς όταν ως εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και στενός συνεργάτης και σύμβουλος της Γραμματέα Μαντλέν Ολμπράιτ ηγήθηκε της εκστρατείας της αμερικανικής δημόσιας διπλωματίας κατά την παρέμβαση του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο.

Το έργο του είχε μεγάλη σημασία. Το ΝΑΤΟ νίκησε στρατιωτικά τη Σερβία, αλλά η Ρούμπι κέρδισε τη σημαντικότερη μάχη, αυτή της κοινής γνώμης, ενόψει της σερβικής απάτης, της αντιαμερικανικής προπαγάνδας χωρών από τη Ρωσία μέχρι την Κίνα, καθώς και “πακιφιστών στη Δύση που κατηγορούν την Αμερική για οποιαδήποτε σύγκρουση.

Για σύμπτωση, ο Τζέιμς Ρούμπιν πήρε συνέντευξη την ώρα που κατήγγειλαν για πρώτη φορά το Θάτσι, το KLA, το Κοσσυφοπέδιο μέσω της διαβόητης έκθεσης του Ελβετού Ευρωδημάρχου Ντικ Μάρτι.

Η Ρούμπιν υπήρξε μια πρώιμη αναγνώστρια και φίλη της εφημερίδας “, με προσωπική φιλία με τον εκδότη της Vehbi Bajrami.

Όταν η εφημερίδα “Iliria” γιόρτασε την 20η επέτειό της, η Ruby ήταν μία από τις κορυφαίες τιμές των επισκεπτών, το βράδυ της Galra στο Μανχάταν, όπου τιμήθηκε με διακόσμηση εφημερίδας για τη σκληρή δουλειά του στην υπηρεσία του Κοσσυφοπεδίου.

Η συνάντηση για συνέντευξη πραγματοποιήθηκε σε ένα από αυτά τα όμορφα σπίτια σε στυλ Townhouse στην πολυπόθητη και ακριβή περιοχή της Νέας Υόρκης, Upper East Side, η οποία είναι επίσης η περιοχή όπου βρίσκονται όλα τα προξενεία του ΟΗΕ και οι αποστολές.

Το όμορφο ιδιωτικό κτίριο, με τα χαρακτηριστικά λευκά μαρμάρινα και μαύρα δόντια, διατέθηκε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Mike Bloomberg “Bloomberg News”, το οποίο για πρώτη φορά πειραματιζόταν με ένα τμήμα απόψεων και συντακτικών, στην κορυφή του οποίου τοποθετήθηκε ο James Rubin. Ο ίδιος ο Μπλούμπεργκ ήταν τότε δήμαρχος της Πόλης της Νέας Υόρκης.

Ήταν Μάιος 2011. Ο συντάκτης Vehbi Bajrami είχε μιλήσει με “Jemin” όπως εκείνοι που τον γνωρίζουν συχνά τον αποκαλούν, και είχε ορίσει την ημέρα της συνέντευξης. Πήγαμε μαζί από το πρωί. Στην τσάντα μου, είχα επίσης μια φωτογραφική μηχανή, αν και μας είπαν συγκεκριμένα ότι δεν θα τραβούσαν φωτογραφίες μέσα στις εγκαταστάσεις του πρακτορείου ειδήσεων. Ήμουν βέβαιος ότι θα βρίσκαμε μια στιγμή και ένα μέρος για να φτιάξουμε μια θέση για τις αναμνήσεις μας, ακόμα και αν δεν είχε δημοσιευθεί.

Ο Τζέιμς Ρούμπιν είναι επίσης γνωστός ως σύζυγος του επιφανούς Χριστιανού δημοσιογράφου Αμάνπουρ, ο οποίος διακρίθηκε σε ρεπορτάζ της και σχόλια για γεγονότα στη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990, είχαν γίνει ένα από τα πιο ισχυρά ζευγάρια στην Ουάσινγκτον, αν και σε διαφορετικές πλευρές των “barricades <x1nd της μάχης πληροφοριών. Αυτή από τα ΜΜΕ, αυτή από την κυβέρνηση Κλίντον.

Κατά τη διάρκεια μιας θερμής συζήτησης γεμάτης με προσωπικές αναμνήσεις, πριν από τη συνέντευξη, ο Vehbiu προσπάθησε να την πείσει να έρθει ως ζευγάρι στο φεστιβάλ της εφημερίδας “Νομίζω ότι ο Κρίστιαν είναι πολύ πιο γνωστός και μπορεί να σκέφτηκε ότι ο Τζέιμι του άξιζε όλη την προσοχή.

Μεταξύ των φίλων που έχει τιμήσει το Κοσσυφοπέδιο, ο Τζέιμς Ρούμπιν είναι ένας από τους λίγους που έμειναν πίσω. Ο αρχισυντάκτης Μπαϊράμι ήταν αποφασισμένος να δείξει ότι οι Αλβανοί δεν είχαν ξεχάσει. Μάλιστα, όταν ανέβηκαν και οι δύο στη σκηνή, στη μεγάλη αίθουσα με σχεδόν 1.000 συμμετέχοντες στην ικανότητα που επέτρεπε τους κανόνες, αλλά και μια άλλη ιστορία, όλοι τους σηκώθηκαν όρθιοι, χειροκροτώντας και φωνάζοντας το όνομά του. Ήταν ένα από τα highlights του Ντάρκα, το οποίο δημοσιεύσαμε στην πρώτη σελίδα.

Ο Ξεχασμένος Κόσμος του 1999

Υπενθυμίζω αυτές τις στιγμές ότι η συζήτηση με τον Τζέιμς Ρούμπιν επικεντρώθηκε ακριβώς στις κατηγορίες εναντίον μαχητών του Κοσσυφοπεδίου, καθώς και στην αλλαγή εκθέσεων σχετικά με το διεθνές σχέδιο όπου το Κοσσυφοπέδιο κλήθηκε ξαφνικά να εξηγήσει τον εαυτό του ή όταν ελήφθησαν υπόψη τα λόγια της ίδιας και της Σερβίας. Το 1999, υπήρξε και συζήτηση, αλλά τότε η σερβική προπαγάνδα νικήθηκε ευκολότερα.

Ήταν πιο αδύναμη ή η Ρούμπι είχε κάποιο ταλέντο ή στρατηγικές που της λείπουν σήμερα;

Πριν από δύο ημέρες ο στρατηγικός διάλογος των ΗΠΑ με το Κοσσυφοπέδιο είχε ανασταλεί, ενώ υποσχέθηκε να ξεκινήσει με τη Σερβία. Αυτό θα ήταν αδιανόητο το 2011 όταν συναντήσαμε τον Τζέιμς Ρούμπι, αλλά ακόμη και τότε το Κοσσυφοπέδιο ένιωσε πίεση.

Απολαύσαμε τη συζήτησή μας μαζί του τότε, και αξίζει να θυμόμαστε σήμερα ότι είναι πολύ επίκαιρη.

Μπορεί μερικές φορές να χρειάζεται να μιλήσουμε σε ανθρώπους που βλέπουν τα πράγματα από απόσταση όχι μόνο γεωγραφική, αλλά και χρόνο. Ο Τζέιμς Ρούμπιν σταμάτησε να ασχολείται με το Κοσσυφοπέδιο και τα Βαλκάνια. Χαμογέλασε λίγο με τις ανησυχίες μας και παραδέχτηκε ότι ήταν πραγματικά προβλήματα, αλλά είπε ότι οι Αμερικανοί έχουν μια έκφραση γι 'αυτούς: “Ευτυχισμένα προβλήματα”.

Σήμερα σας επιτίθενται πραγματικά, αλλά είστε στα σπίτια σας, είστε ανεξάρτητο κράτος, και δεν μπορείτε να κερδίσετε από αυτό σε”, λέει. “Φυσικά, αυτή η εκστρατεία είναι ένα πρόβλημα, αλλά από αυτούς που αποκαλούμε ευτυχισμένα προβλήματα στις ΗΠΑ, προβλήματα που δεν φοβάστε να αντιμετωπίσετε, ότι έχετε αφήσει πίσω τους τους πιο απειλητικούς από αυτούς.

Επίσης εξηγεί ότι οι καιροί έχουν αλλάξει. Κάποτε οι Σέρβοι ήταν η “αρνητική προσωπικότητα”. Τους οδήγησε ένας εγκληματίας πολέμου, αγνόησε τη Δύση, διέπραξε εγκλήματα στον πληθυσμό. Ήταν εύκολο εκείνη την εποχή να πείσεις τον κόσμο να συμμαχήσει με τους Κοσοβάρους. Σήμερα, όταν το Κοσσυφοπέδιο έχει αποκτήσει ανεξαρτησία και οι Σέρβοι έχουν αναγκαστεί να κάνουν τις δημοκρατικές αλλαγές που απαιτούνται από τη Δύση (η οποία, προσθέτει, έχει ακόμα πολλούς τρόπους να προχωρήσει), η άποψη του κόσμου δεν ενθουσιάζεται πλέον για το έργο του Κοσσυφοπεδίου. Αντιθέτως, επικρατεί η ιδέα ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει τώρα να αναλάβει την ευθύνη και να δώσει λογαριασμό ακριβώς όπως κάθε άλλο ανεξάρτητο κράτος.

Σήμερα, όσοι δήλωσαν ότι η Ρούμπι πρόσθεσε τις προσπάθειες της Σερβίας να δελεάσει τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη Δύση, με σπάνια ορυκτά, με συνεισφορές στην παραγωγή πυρομαχικών και διεφθαρμένες επενδυτικές ευκαιρίες και προσωπικά οφέλη.

Ο Τζέιμς Ρούμπιν μίλησε με απλότητα για το ρόλο και την επιτυχία του το 1999. Ανέφερε ότι το έργο του σε σύγκριση με τις σημερινές μάχες για τη διεθνή κοινή γνώμη ήταν πολύ εύκολο.

Υπήρχαν μόνο δύο ή τρεις τηλεοπτικοί σταθμοί στην εποχή μου που έδιναν ειδήσεις 24 ώρες την ημέρα. Αυτό το είδος της συσκευής πληροφοριών ήταν στην έκρηξη, αλλά ήταν ακόμα εύκολο να λειτουργήσει με”, μας έδειξε. “Κάθε μέρα έδινα μια μισή συνέντευξη τύπου και την έβλεπα σε όλο τον κόσμο. Είχα μεγάλη ευκαιρία να εξηγήσω τις απόψεις μας στον κόσμο”.

Από το 2011 όταν του μιλήσαμε, και ακόμα περισσότερο στην εποχή μας, με τη ροή των κοινωνικών δικτύων και των νέων πλατφορμών, η γνώμη βομβαρδίζεται με πολύ περισσότερες πληροφορίες από όσες μπορεί να καταναλώσει. Ενώ η πληροφορία ήταν πιο μονοπωλημένη από ό, τι θα έπρεπε να είναι, σήμερα είναι πιο αφηρημένη από ό, τι θα έπρεπε να είναι.

Μπορούμε να πούμε χωρίς φόβο ότι ήμασταν πολύ τυχεροί που ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο έλαβε χώρα πριν την άφιξη των δικτύων Facebook ή X.

Όπως δείχνει ο ίδιος μετριόφρων, ο πρώην Υφυπουργός είναι γενναιόδωρος στο να αποδίδει εύσημα στους αρχηγούς του στην πολιτική: τον Πρόεδρο Κλίντον και τον Γραμματέα Ολμπράιτ.

Το “είναι ήδη γνωστό ότι η κ. Ολμπράιτ ήταν ο πιο ισχυρός υποστηρικτής της παρέμβασης στο Κοσσυφοπέδιο στη διοίκηση του προέδρου Κλίντον”, υπενθυμίζοντας την πρώην εκπρόσωπο Ρούμπιν. Ο Πρόεδρος δημοσιοποίησε τους λόγους της παρέμβασης, η οποία ήταν η δουλειά μου ως εκπροσώπου του”.

Αλλά ήταν σημαντικό, εξηγεί, ότι ο Πρόεδρος Κλίντον απαίτησε με κάθε κόστος να εξηγηθεί η πολιτική μας στο Κοσσυφοπέδιο με τέτοιο τρόπο ώστε να κερδίσει υποστήριξη όχι μόνο στις \"ΠΑ αλλά και παγκοσμίως. Για να τον προκαλέσω να ξεπεράσει το εύρος της σεμνότητας, του είπα ότι αν όλα ήταν βυθισμένα από ιστορικές συνθήκες και τα μέσα ενημέρωσης, τότε ο προσωπικός ρόλος του επικοινωνητή παραμένει ελάχιστος. Εκεί η Ρούμπι αναγνώρισε ότι η δέσμευσή του εκείνη την εποχή ήταν στην πραγματικότητα ένας ακόμη παράγοντας.

“έχει μια έκφραση που λέει: Τίποτα δεν σας πείθει ως υπακοή”, είπε, θυμάται εκείνη τη φορά. Ήμουν αρκετά σίγουρος για το τι έλεγα. Δεν διάβαζα μόνο λέξεις στα χαρτιά ή έκανα το καθήκον. Εγώ ο ίδιος συμμετείχα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Υπουργείο Εξωτερικών, ως στενός συνεργάτης της κυρίας Ολμπράιτ. Είχα μάθει πολλά, ήξερα γεγονότα, ήξερα ονόματα, είχα συμμετάσχει προσωπικά στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, ακόμα και μιλώντας με τον KLA. Πίστευα ότι παρεμβαίνοντας έκαναν ανθρωπιστική δράση, αποφεύγοντας την καταστροφή που απείλησε τον λαό του Κοσσυφοπεδίου. Δεν είναι να απορεί κανείς που όσοι παρακολούθησαν τη δημόσια εμφάνισή μου έχουν παρατηρήσει την πεποίθηση με την οποία επικοινωνώ και κατά τη διαδικασία οι ίδιοι έχουν πειστεί ότι έκαναν αυτό που έπρεπε να κάνουν”.

Μην με κατηγορείς ποτέ! ”

Σήμερα, θα μιλήσει ως μάρτυρας των κατηγοριών που συνοψίζονται στο κατηγορητήριο κατά του Χασίμ Θάτσι. Όταν μιλήσαμε μαζί του, αυτές οι κατηγορίες ήταν μέρος μιας έκθεσης που συνέταξε ο Ντικ Μάρτι και το μόνο αρνητικό πράγμα εκείνη την εποχή ήταν η ζημιά στην εικόνα του Κοσσυφοπεδίου και στον πόλεμο του. Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχε δικαστήριο ή κατηγορητήριο στον ορίζοντα, αν και υπήρχε πιθανότητα.

Έτσι η συζήτησή μας επικεντρώθηκε επίσης περισσότερο στο τι πρέπει να κάνουν οι Αλβανοί για να ανταποκριθούν σε αυτούς. Το ηθικό πλεονέκτημα του KLA, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα επηρεαζόταν, και αυτό δεν σήμαινε ότι δεν υπήρχε έγκλημα, αλλά δεν έχουν πώς να ντύσουν ένα στρατό που έχει καταδικάσει ανοιχτά οποιαδήποτε επίθεση εναντίον πολιτών.

Βλέπετε, ότι μπορεί να είχε τιμωρηθεί σε καιρό πολέμου, ότι δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν”, James Rubin εξηγεί. Όταν επικρατεί ο θάνατος, οι άνθρωποι μπορούν να πάρουν αποφάσεις που δεν θα έπαιρναν ποτέ σήμερα”.

Αλλά η συμβουλή του είναι ότι οι Αλβανοί δεν πέφτουν στην παγίδα των θεωριών συνωμοσίας. “Είναι μια δίνη από την οποία δεν βγαίνει πλέον αν γλιστρήσει μέσα”.

Η συμβουλή μου προς τους Αλβανούς ηγέτες είναι να μην πέσουν σε αυτή την παγίδα. Όταν αντιμετωπίζετε κατηγορίες, αντιμετωπίζετε κατηγορίες και όχι τον κατήγορο. Μην σπαταλάτε την ενέργειά τους εκθέτοντας τις προθέσεις του κατήγορου αντί να βοηθάτε, στην ουσία, να βλάψετε. Ασχολήσου με τις κατηγορίες. Διαβάστε τα γεγονότα ένα προς ένα και με την ηρεμία ενός δικηγόρου στο δικαστήριο, παρουσιάστε τα αναλλοίωτα γεγονότα και τη δυσαρέσκεια”, συμβουλεύει.

James Rubin λέει ότι καταλαβαίνει τη συναισθηματική απάντηση: “Όλοι είμαστε έτσι, όταν καταθέτουμε λανθασμένα σοβαρές κατηγορίες. Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, η ησυχία πρέπει να βρεθεί να ενεργεί με σαφήνεια. Μιλώντας μόνο για τον Ντικ Μάρτι κινδυνεύει να μείνουν αναπάντητες οι κατηγορίες του. Οι κατηγορίες, όχι ο κατήγορος, είναι αυτές που αξίζουν προσοχή. ”

Από την άλλη πλευρά, οι ηγέτες του Κοσσυφοπεδίου πρέπει να φροντίσουν μόνο ένα πράγμα, να κάνουν το νέο κράτος του Κοσσυφοπεδίου να ανθίσει. Αυτή είναι η εκδίκηση και η καλύτερη απάντηση, σε οποιαδήποτε κατηγορία”, μας είπε.