Çmimi i naftës bie në nivele të papara që nga lufta me Iranin

Nafta e papërpunuar Brent ra përkohësisht nën 72.48 dollarë (55 £) për fuçi, çmimi që ishte një ditë para se SHBA-të dhe Izraeli të nisnin sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt, përpara se të arrinte në 72.63 dollarë, shkruan BBC, transmeton Periskopi.

Çmimet e energjisë kanë qenë në një rritje të madhe që kur Irani iu përgjigj sulmeve duke mbyllur në mënyrë efektive ngushticën, një rrugë ujore kritike për dërgesat e naftës dhe gazit.

Kostoja e naftës së papërpunuar ka rënë ndjeshëm që kur SHBA-të dhe Irani nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi (MOU) më 17 qershor, i cili përcaktoi një periudhë 60-ditore për negociata mbi programin bërthamor të Teheranit dhe masa të tjera për t'i dhënë fund luftës.

Përfaqësuesit nga të dy palët u takuan në Zvicër fundjavën e kaluar për bisedime për t'i dhënë fund luftës, gjë që rezultoi në heqjen pjesërisht të sanksioneve mbi eksportet iraniane të naftës nga SHBA-të.

Numri i anijeve që kalojnë Ngushticën e Hormuzit është rritur ndjeshëm që nga nënshkrimi i Memorandumit të Mirëkuptimit, sipas firmës së inteligjencës detare Kpler.

Anijet që kalojnë nëpër rrugën ujore ditët e fundit përfshijnë ato që transportojnë naftë bruto, gaz natyror të lëngshëm (LNG), plehra dhe mallra të tjera, tha Kpler për BBC-në.

SHBA-të dhe Irani kishin formuar gjithashtu një "linjë komunikimi" për të parandaluar keqkuptimet "me qëllim kalimin e sigurt të anijeve tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit", thanë ndërmjetësit Katar dhe Pakistan në një deklaratë të përbashkët të hënën.

Ka pasur një "ndryshim të jashtëzakonshëm" me shumë më tepër anije që përdorin ngushticën ditët e fundit, tha Dimitris Maniatis, drejtori ekzekutiv i Marisks, një firmë këshillimi për rreziqet detare që punon me anijet e bllokuara në rajon.

Kompania e tij vlerëson se rreth 80 anije kanë kaluar Ngushticën e Hormuzit që nga e hëna pas raundit të parë të bisedimeve të paqes midis SHBA-së dhe Iranit në Zvicër.

Një numër i kufizuar anijesh mund të kalojnë një kalim verior me lejen e autoriteteve iraniane, tha ai.

Marina amerikane ka dhënë gjithashtu udhëzime për anijet që të udhëtojnë nëpër një rrugë jugore që është e sigurt nga minat dhe pengesat e tjera që janë vendosur që nga lufta, tha Maniatis.

Por numri i anijeve që kalojnë ngushticën është ende nën nivelet e para luftës, kur ajo përdorej nga më shumë se 100 anije në ditë.

Qindra anije duket se ende presin në Gjirin Persik.

Çmimet e karburantit në pompë u rritën ndjeshëm kur filloi lufta me Iranin, dhe tani fokusi është se sa shpejt do të bien ato.

Çmimi mesatar i benzinës së rregullt në SHBA ka rënë në rreth 3.93 dollarë për galon pasi arriti në 4 dollarë për galon në prill, më i larti që nga viti 2022, por është ende shumë mbi nivelet e para luftës.

Presidenti amerikan Donald Trump urdhëroi të mërkurën një hetim ndaj kompanive të mëdha të energjisë, duke akuzuar Shell, ExxonMobil dhe firma të tjera se "mashtrojnë" shoferët duke mos ulur çmimet e karburantit edhe ndërsa kostot e naftës ranë.

"Çmimet e naftës kanë rënë kaq shumë dhe nuk po shohim asgjë në pompë në krahasim me atë që duhet të jetë", u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale.

Instituti Amerikan i Naftës, i cili përfaqëson industrinë e naftës dhe gazit në SHBA, tha se çmimet e karburantit "nuk lëvizin në të njëjtin hap me naftën bruto".

Firmat britanike të energjisë janë përballur me akuza të ngjashme për rritje të padrejtë të çmimeve të benzinës që nga lufta me Iranin.

Mbikëqyrësi i konkurrencës në Mbretërinë e Bashkuar tha muajin e kaluar se nuk kishte prova të përhapura për këtë, duke shtuar se marzhet mesatare të fitimit ishin "kryesisht të pandryshuara" midis shkurtit dhe marsit.