Banka Botërore: Lufta SHBA-Iran e çoi ekonominë globale në nivelin më të ulët që nga pandemia e COVID-19

Banka Botërore ka paralajmëruar se lufta në Lindjen e Mesme, veçanërisht konflikti i drejtpërdrejtë mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit, pritet të ngadalësojë rritjen ekonomike globale në nivelin më të ulët që nga periudha e pandemisë COVID-19.
Në raportin e saj më të fundit “Global Economic Prospects”, të publikuar sot, Banka Botërore ka ulur parashikimin për rritjen globale në vitin 2026 në 2.5%, nga 2.9% sa ishte në parashikimin e janarit. Kjo përfaqëson një ulje prej 0.4 pikë përqindjeje.
Sipas raportit, kjo rënie lidhet kryesisht me çmimet e larta të energjisë, inflacionin në rritje dhe kostot më të larta të huamarrjes.
Konflikti ka ndikuar në rritjen e ndjeshme të çmimeve të naftës dhe gazit, me çmimin e naftës Brent që në periudha të caktuara ka arritur pranë ose mbi 90–100 dollarë për fuçi. Kjo situatë ka ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e kostove të prodhimit dhe transportit global.
Në raport theksohet gjithashtu se presioni inflacionar po detyron bankat qendrore të mbajnë norma më të larta interesi për një periudhë më të gjatë, ndërsa borxhi në rritje, veçanërisht në ekonomitë në zhvillim, po e bën më të shtrenjtë financimin. Pasiguria gjeopolitike, përfshirë rrezikun e përshkallëzimit të konfliktit dhe ndërprerjet në tregjet e mallrave, po rrit më tej paqëndrueshmërinë ekonomike globale.
Rritja në ekonomitë në zhvillim pritet të ngadalësohet në 3.6% në vitin 2026, ndërsa dy të tretat e ekonomive botërore po përballen me ulje të parashikimeve.
Rajonet më të prekura janë Lindja e Mesme dhe Afrika e Veriut, ku rritja (pa përfshirë Iranin) pritet të bjerë nga 4% në 2025 në vetëm 1.8% në 2026. Ekonomitë e Gjirit mund të afrohen me rritje zero për shkak të ndërprerjeve në prodhimin e hidrokarbureve.
Ndërkohë, Azia Jugore mbetet rajoni me performancën më të fortë, me rritje të parashikuar rreth 6.3%. Megjithatë, shumica e ekonomive në zhvillim vazhdojnë të përballen me ngadalësim të konvergjencës ekonomike me vendet e zhvilluara, duke sinjalizuar një “dekadë të humbur” të rritjes për shumë prej tyre.











