Çfarë ndodh nëse jemi nën ajër të kondicionuar gjithë ditën?

Megjithatë, shumë njerëz kanë frikë nga ajri i kondicionuar, pjesërisht të justifikuara dhe pjesërisht të paarsyeshme. Lind pyetja nëse ajri i kondicionuar është i shëndetshëm apo jo, dhe cilat frikëra janë të justifikuara dhe cilat jo?, raporton Index.hr, transmeton Periskopi.

Ende nuk janë bërë kërkime të mjaftueshme shkencore mbi këtë temë, por ekzistojnë disa të tilla që ofrojnë përgjigje dhe udhëzime të caktuara.

Shkurt, mund të thuhet se kondicioneri ka kryesisht efekte pozitive në shëndet, por mund të ketë edhe efekte negative, dhe se përdorimi i duhur i kondicionerit mund të maksimizojë efektet pozitive dhe të zvogëlojë efektet negative.

Para së gjithash, duhet theksuar se nxehtësia ekstreme, pas të ftohtit ekstrem, është shkaku i dytë më i madh i vdekjeve nga fatkeqësitë e motit, më i madh se përmbytjet.

Sipas një studimi të botuar në revistën The Lancet, midis viteve 2000 dhe 2019, afërsisht 489,000 vdekje në vit mund t’i atribuohen nxehtësisë, me 45% që ndodhin në Azi dhe 36% në Evropë. Me fjalë të tjera, ajri i kondicionuar shpëton jetë fjalë për fjalë.

Një nga studimet më gjithëpërfshirëse mbi efektin e ajrit të kondicionuar në shëndet u botua në revistën BMC Public Health. Në të, fokusi ishte në ndikimin e rregullimit të ajrit dhe temperaturës përmes sistemeve të ngrohjes, ventilimit dhe kondicionimit të ajrit (HVAC) tek pacientët në spitale.

Në përgjithësi, sistemet HVAC kanë treguar se janë të dobishme për rikuperimin e pacientëve, veçanërisht në aspektin e përmirësimit të shenjave jetësore, reduktimit të stresit kardiak, përshpejtimit të rikuperimit dhe rritjes së aktivitetit fizik. Për më tepër, përdorimi i HVAC ka ulur vdekshmërinë e pacientëve dhe ka shkurtuar qëndrimet në spital për pacientët me sëmundje të frymëmarrjes.

Një studim mbi efektet e ajrit të kondicionuar te studentët e shëndetshëm u krye nga Shkolla e Shëndetit Publik Harvard Chan. Ai tregoi se temperaturat e larta në dhomat pa ajër të kondicionuar gjatë një vale të nxehti ndikuan negativisht në funksionin njohës te individët e rinj e të shëndetshëm.

Studimi ndoqi 44 studentë nga Massachusetts, disa prej të cilëve jetonin në ndërtesa me ajër të kondicionuar dhe të tjerë pa të, para, gjatë dhe pas një vale të nxehti.

Gjetjet treguan se gjatë valës së të nxehtit, studentët në ndërtesa pa ajër të kondicionuar performuan më keq në teste sesa studentët në konvikte me ajër të kondicionuar dhe përjetuan rënie në pesë masa të funksionit njohës, duke përfshirë kohën e reagimit dhe kujtesën e punës.

Gjatë valës së të nxehtit, nxënësit në ndërtesa pa ajër të kondicionuar kishin 13.4% kohë reagimi më të gjata në testet e fjalëve dhe ngjyrave dhe 13.3% rezultate më të këqija në testet e mbledhjes dhe zbritjes krahasuar me nxënësit që jetonin në hapësira me ajër të kondicionuar.

Të kombinuara, këto të dhëna tregojnë se studentët në dhoma me ajër të kondicionuar jo vetëm që ishin më të shpejtë në përgjigjen e pyetjeve, por edhe më të saktë. U zbulua se kushtet termike në dhoma të shkaktuara nga valët e të nxehtit në ndërtesa pa ajër të kondicionuar rezultuan në deficite të konsiderueshme në funksionin njohës.

Autorët e studimit besojnë se kjo rënie e funksionit njohës mund t’i atribuohet rritjes së stresit nga nxehtësia dhe efekteve të shtuara të faktorëve të tjerë mjedisorë.

Kondicioneri ruan temperaturën e trupit, e cila është thelbësore në zonat e lagështa dhe të nxehta të botës, ku goditja nga nxehtësia është një problem i madh gjatë verës. Njësitë e kondicionimit ndihmojnë në ftohjen e trupit dhe e bëjnë më të lehtë gjumin. Dihet që është gjithmonë më e rehatshme të flesh në një dhomë më të freskët sesa në një të nxehtë.

Kondicionerët gjithashtu mund të zvogëlojnë frekuencën e reaksioneve alergjike sepse filtrat e tyre mund të largojnë alergjenët nëse mirëmbahen mirë.

Ndryshimet e papritura të temperaturës gjithashtu mund të shkaktojnë probleme. Kalimi nga një mjedis i nxehtë i jashtëm në një hapësirë ​​të ftohtë me ajër të kondicionuar mund të shkaktojë stres në trup, i cili mund të rezultojë në simptoma të tilla si dhimbje koke, lodhje dhe dhimbje muskujsh.

Një ndryshim i menjëhershëm nga mjediset me ajër të kondicionuar në ato të nxehta mund të jetë gjithashtu problem. Kjo mund të shkaktojë bronkokonstriksion, veçanërisht tek njerëzit me astmë ose sëmundje kronike obstruktive pulmonare (SPOK). Ajri i ftohtë nga hapësirat me ajër të kondicionuar mund të irritojë rrugët e frymëmarrjes, dhe më pas ekspozimi i menjëhershëm ndaj ajrit të nxehtë mund t’i irritojë ato më tej, gjë që mund të shkaktojë kollë dhe vështirësi në frymëmarrje.

Ndryshimet e menjëhershme të temperaturës mund të jenë stresuese për sistemin kardiovaskular. Njerëzit me probleme ekzistuese të zemrës mund të përjetojnë simptoma që përkeqësohen, të tilla si dhimbje në gjoks dhe gulçim. Temperaturat e larta rrisin punën e zemrës dhe sforcimin e enëve të gjakut, gjë që mund të jetë e rrezikshme për njerëzit me hipertension ose sëmundje të zemrës.

Mirëmbajtja dhe përdorimi i duhur i kondicionerëve mund të rrisë efektet e tyre pozitive dhe të zvogëlojë efektet e tyre të mundshme negative në shëndet. Prandaj, është një ide e mirë të përsërisni disa rregulla të njohura përgjithësisht.

Mirëmbajtja e rregullt e kondicionerit është thelbësore për shëndetin. Kjo përfshin pastrimin ose zëvendësimin e filtrit çdo disa muaj dhe servisimin profesional të tij të paktën një herë në vit. Kjo zvogëlon rrezikun e baktereve dhe grumbullimit të mykut.

Rekomandohet që temperatura e kondicionerit të jetë disa gradë më e ulët se temperatura e jashtme, mundësisht midis 22 °C dhe 26 °C. Dallimet e tepërta të temperaturës mund të jenë stresuese për trupin.