Kush po e shtyn ndarjen e Kosovës, dhe çfarë do të fitonte Serbia?

Në thelb, kjo është mënyra se si bëhen gjërat nëse ndahet Kosova. Një ide shumëplanëshe e shpërndarjes së qarqeve të ndryshme dhe jo vetëm politike në Serbi, sot është një model që i përshtatet absolutisht disa vendeve të tjera.

Aleksandër Chepurin, ambasadori rus në Beograd, tha se “Rusia do të pranonte ndarjen e Kosovës nëse Serbia e konsideronte atë si zgjidhjen më të mirë për të”, ai e mbështeti hapur këtë ide. Në thelb, ai në të vërtetë paraqiti në mënyrë indirekte pozitën e Moskës, e cila ka qenë e njohur në qarqet diplomatike më parë.

Pse Rusia e shtyn ndarjen e Kosovës? Megjithatë, pse Moska e shtyn këtë zgjidhje dhe a është e mundshme? Kush fiton, dhe kush humb në ndarjen e Kosovës?

Ndarja e Kosovës ka mbështetjen e Rusisë që nga fillimi i negociatave. Duke e ndarë Kosovën, e cila do të ishte precedent në politikën botërore, Rusia do të konsolidonte pozicionet e saj në Gjeorgji (Osetinë Jugore dhe Abkhazi), Ukrainë (Krime dhe Donbas). Megjithatë, jo vetëm atje. Është gjithashtu e qartë se Moska do të përdorte precedentin e Kosovës për ndarjen e territorit, për të ndarë dhe për t’u bashkuar me hapësirat ku rusët jetojnë në ish-territoret sovjetike dhe në të cilën ata tani janë shtete të pavarura.

Deri më tani, Rusia ka justifikuar tashmë ndërhyrjet e saj në Gjeorgji dhe Ukrainë vetëm duke iu referuar precedentit të Kosovës. Nëse në një pjesë të botës, dhe veçanërisht në Evropë, është nënshkrimi i një ndarjeje të territorit, Rusia ka nevojë për këtë veprim që të konsolidoi më pas pozicionet e saj dhe jo vetëm në Gjeorgji.

E ashtuquajtura e drejta për vetëvendosje, të cilën shqiptarët e përdorën, është gjithashtu një nga ndikimet kryesore ruse, ku politika ruse e kërkon – jo vetëm në hapësirën ish-sovjetike, por edhe në Evropë.

Aktualisht ka shumë zhvillime në BE për këtë temë; Rumania nuk fsheh ambicjen ndaj Moldavisë, por një ndikim shumë më të madh në një pjesë të Ukrainës dhe një pjesë të Serbisë lindore që inkurajon vllehët të deklarohen si rumunë, raporton mediumi serb “Blic”, transmeton Periskopi.

Bullgaria nuk heq dorë nga Maqedonia si territori i saj perëndimor, vetëm se Maqedonia është në një problem ku shqiptarët mund të kërkojnë ndarjen dhe Shqipëria po punon për të unifikuar të gjithë shqiptarët.

Së pari, ndarja në Perëndim nuk është një opcion. Diplomacia kryesore në Beograd, nuk është një qëndrim që hesht. As BE, e as SHBA nuk dëshirojnë, as nuk synojnë, të lejojnë territore të pastra në Ballkan dhe ky është argumenti i tyre kryesor.

Megjithëse është e vështirë të flitet për multietnicitetin e vërtetë të Kosovës pas persekutimit të vitit 1998 në 1999. Sipas tyre, Kosova ka të ardhme vetëm si një “hapësirë shumetnike”.

Në një vend, jetojnë shqiptarë dhe serbë. Ekzistenca e parë e serbëve në jug të kishave ortodokse tregon se Kosova mund të pranohet më lehtë si një vend i diversitetit kulturor dhe etnik në Evropë. Së dyti, multietniciteti është një mbrojtje për ta kthyer Kosovën në një territor të pastër musliman.

Epilogu – Serbët nga Jugu nuk kanë më asgjë për të kërkuar. Me ndarjen, megjithatë, Serbia do të merrte pjesën e vet – veriun, dhe pjesa jugore do t’i përkiste shqiptarëve. Logjika e komunitetit shqiptar është e thjeshtë – serbët i morën copat e tyre në territorin tonë. Prandaj serbët në jug të Ibrit nuk kanë asgjë për të kërkuar. Diplomati i një prej shteteve më të fuqishme perëndimore thotë për mediumin serb “Blic” se ideja e një ndarjeje për shkak të influencës ruse po frymon jo vetëm në Serbi por edhe në Bosnje dhe Herzegovinë.

Pjesa tjetër e Bosnjes si një hapësirë myslimane që do të radikalizohej, siç do të kishte qenë në Kosovë, nuk është një zgjidhje e pranueshme për çdo vend të BE-së, pavarësisht nga pavarësia e territorit të Kosovës, thotë diplomati.

Megjithatë, nuk është vetëm një çështje e shmangies së hapësirave etnike të pastra. Ndër arsyet kryesore për rezistencën perëndimore, veçanërisht amerikane, në Kosovë dhe në Bosnje është ajo që ata e shohin si një përpjekje për destabilizimin e BE-së të Rusisë dhe kërcënimin e interesave të NATO-s. I gjithë procesi i ndryshimit të kufijve do të kërcënonte gjeopolitikisht krahun jugor të NATO-s dhe do të hapte të çara që Rusia do t’i mirëpret.

Amerika, si një nga kundërshtarët më të dalluar, nuk dëshiron të ndajë Kosovën, sepse ajo do të provokonte një efekt domino në Bosnje.

Çfarë mbetet prapa rusëve?

Këtu kemi ardhur në një pjesë për Serbinë. Megjithëse thuhet pak për numrin e banorëve në Kosovë dhe numri i saktë i serbëve dhe shqiptarëve është drastikisht i ndryshëm, fakti është se shumica e popullatës serbe, rreth 70 për qind, jetojnë në jug të Ibrit. Sipas vlerësimeve, pasuria më e madhe natyrore e popullit serb sot është në Kosovë. Në jug të Ibrit janë kishat më të rëndësishme, manastiret, përgjithësisht trashëgimia kulturore.

Në veri të Kosovës në të vërtetë nuk ka kisha të ruajtura të vjetra dhe të gjitha manastiret janë ndërtuar më vonë ose restauruar nga rrënojat. Menjëherë pas bombardimeve, rusët hynë në aeroportin e Prishtinës dhe ideja ishte të ndante Kosovën në dy zona okupuese si Gjermania. Rusët do të mbanin pjesën më të madhe serbe dhe NATO atë shqiptare.

Aeroporti duhej të ishte baza kryesore për ardhjen e forcave të tjera ruse. NATO e pengoi këtë veprim, dhe Jelcin nuk kishte dëshirë për të shkaktuar nga një konflikt. Dhe pastaj, për shkak të krizës së atëhershme ekonomike në Rusi, ata thjesht e lanë Kosovën./Periskopi/