Trybunał wezwał do zawieszenia 2026 projektu budżetu, rząd odrzuca środek bezpieczeństwa

W odniesieniu do powoda / wnioskodawcy tymczasowego środka bezpieczeństwa Avonet, przedstawiciel Shefki Berisha podkreślił, że stoi on ogólnie obok wniosku w sprawie mianowania tymczasowego środka bezpieczeństwa, żądając zawieszenia projektu budżetu na 2026 r.

Zdaniem Berishy powstałaby nieodwracalna szkoda, ponieważ płatności na rzecz podmiotów gospodarczych spowodowałyby nieodwracalne konsekwencje finansowe dla budżetu państwa w przyszłości.

Ponadto Berisha, podczas argumentacji wniosku tymczasowego, stwierdziła, że wniosek ten nie narusza interesów wymiaru sprawiedliwości, ponieważ rząd urzędujący w tej propozycji budżetowej naruszył konstytucję i ustawę o rządzie.

Berisha powiedziała, że te dwa warunki są spełnione w kwantowy sposób w celu wyznaczenia tymczasowych środków bezpieczeństwa: wielkie i nieodwracalne szkody, jak również interes publiczny. Zacytował on sprawę z praktyki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podkreślając, że ustalenie środka bezpieczeństwa stanowi integralną część prawa do rzetelnego osądu.

Ostatecznie Berisha przekazał sądowi dwie komunikaty opracowane z organizacjami budżetowymi, według niego z gminą Ferizaj i Prizren, aby zaświadczyć, że podczas opracowywania projektu budżetu na 2026 r. były niespójności i problemy, które wskazują, że projekt budżetu nie reprezentuje interesów wszystkich organizacji budżetowych.

Z drugiej strony przedstawiciel Ministerstwa Finansów, Art Jashari, stwierdził, że w przypadku wykonania aktu oskarżenia przez powoda nie są przestrzegane warunki prawne wymagane do przedstawienia aktu oskarżenia do aktu administracyjnego, argumentując, że projekt budżetu nie jest jednostronnym i ostatecznym aktem, lecz jedynie propozycją Zgromadzenia do przyjęcia budżetu na 2026 r.

Zdaniem Jashara nie jest jasne, gdzie powódka uznaje legalność za aktywną, ponieważ nie przekonuje trybunału ani drugiej strony, że utrzymuje interesy publiczne.

Dodał, że zatwierdzenie propozycji trybunału w sprawie środków bezpieczeństwa naruszyłoby interes publiczny oraz że wnioskodawca, Avonet, nie udowodnił, że zostały spełnione dwa warunki mianowania tego tymczasowego posunięcia.

W końcu Jashar powiedział, że w przypadku powołania przez sąd ruch ten stanowiłby ingerencję władzy sądowej w kompetencje władzy wykonawczej i ustawodawczej, co jest sprzeczne z zasadą rozdziału kompetencji.

Sędzia, Kreshnik Soiu, ogłosił zakończenie rozprawy, wyjaśniając stronom, że decyzja o uzasadnieniu zostanie przekazana na piśmie, czyli ustawie o sprawiedliwości.

Zgodnie z aktem oskarżenia złożonym w dniu 3 listopada 2025 r. przez sieć organizacji pozarządowych “Avonet” akt oskarżenia ma być złożony na podstawie ustawy o konfliktach administracyjnych, mającej na celu unieważnienie do dnia 31 października 2025 r. decyzji rządu o przyjęciu projektu podziału budżetowego Republiki Kosowa.

Akt oskarżenia rzekomo sprzeciwia się art. 72 konstytucji Kosowa, który stanowi, że parlament nie może sprawować urzędu wykonawczego, a niektórzy obecni ministrowie przysięgli, że są zastępcami parlamentu.

Akt oskarżenia stanowi również, że oprócz naruszenia Konstytucji naruszono ustawę o rządzie, a mianowicie art. 31. Zgodnie z aktem oskarżenia obecny rząd jest błędnie oparty na tym artykule z argumentem, że nie jest to rząd w rezygnacji, jak stanowi prawo.

W związku z tym zaproponowano sądowi zatwierdzenie aktu oskarżenia i stwierdzenie nieważności decyzji rządu w sprawie ustawy o podziale budżetu.

W tym akcie oskarżenia spółka Avonet wprowadziła również przepis dotyczący tymczasowych środków bezpieczeństwa, argumentując, że dzięki wdrożeniu decyzji rządu powstaną poważne, ciągłe i nieodwracalne szkody, ponieważ płatności budżetowe na rzecz podmiotów gospodarczych nielegalnie spowodowałyby natychmiastowe konsekwencje dla budżetu państwa.

Ponadto akt oskarżenia mówi, że wraz z wdrożeniem decyzji wyrządza się szkody instytucjonalne i że jeżeli środek nie zostanie przyjęty, traci on swój skutek. Dodaje, że ruch ten nie narusza interesu publicznego, ponieważ jego celem jest zapobieganie nielegalnemu działaniu i dystrybucji budżetu na podstawie niezgodnej z prawem decyzji.

Podkreśla również, że decyzja wniesiona przeciwko ustawie i konstytucji nie leży w interesie publicznym, natomiast zawieszenie wykonania decyzji jest uważane za łagodny środek.

W związku z tym zaproponowano sądowi zatwierdzenie, ogólnie rzecz biorąc, tymczasowego środka bezpieczeństwa przeciwko decyzji rządu i zawieszenie jego wykonania.

Z drugiej strony, rząd Kosowa, w odpowiedzi na akt oskarżenia z dnia 7 listopada 2025 r., podkreślił, że Trybunałowi Konstytucyjnemu brakuje właściwości i kompetencji do przeglądu tego aktu.

Zgodnie z odpowiedzią skarżący nie rozumie, że projekt budżetu nie jest aktem administracyjnym i końcowym, zatem nie ma podstaw do zastosowania aktu oskarżenia na wniosek tymczasowy.

Ponadto w odpowiedzi zakwestionowano zasadność pozwu, twierdząc, że nie udowodniono, który interes prywatny jest naruszony, co jest uzależnione od wyznaczenia środka bezpieczeństwa.

W odpowiedzi trudno jest określić, które prawa zostały naruszone i które powódka próbuje bronić, jak twierdzi Avonette, może bronić swoich interesów przed organem administracyjnym.

W odpowiedzi stwierdza się, że przedstawienie aktu oskarżenia przez Avonnet stanowi nadużycie praw procesowych, ponieważ nie posiada on legitymacji do przedstawienia aktu oskarżenia i nie posiada udokumentowanej reprezentacji w zakresie zachowania zbiorowych lub publicznych interesów.

Według rządu środek tymczasowy jest określony jedynie w przypadku wystąpienia poważnej szkody, podczas gdy powódka nie spowodowała takiej szkody we własnym interesie.

Mówi się, że reakcja ta poważnie naruszyła rządy prawa, ponieważ stanowiłaby ogólną blokadę, nie tylko życia instytucjonalnego, ale także funkcjonowania państwa i społeczeństwa.

Z drugiej strony podkreśla się, że wyznaczenie tymczasowego środka bezpieczeństwa mogłoby zawiesić i podważyć proces przyjmowania budżetu Kosowa, co stanowiłoby niedopuszczalną interwencję władzy sądowej w kompetencje władzy wykonawczej i ustawodawczej.