België laat zien of het gevangenissen in Kosovo wil, de regering Kurti zegt dat het een skeet met hen is begonnen, of geen competenties.

België overweegt de mogelijkheid om een gevangenis in het buitenland te bouwen of te huren, waarbij Kosovo als mogelijke optie wordt genoemd.

Organisaties voor de bescherming van de mensenrechten in Kosovo verzetten zich tegen een dergelijke overeenkomst en benadrukken de risico's voor de veiligheid en de gelijkheid van gevangenen. Kosovo heeft al een tienjarige overeenkomst met Denemarken om Deense gevangenen te huisvesten.

België overweegt de mogelijkheid om een gevangenis buiten zijn grondgebied te bouwen of te huren, en Belgische media Kosovo hebben genoemd als een mogelijke optie.

Op 6 oktober verbleef de Belgische minister van Justitie Annelyes Verlinden en minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt in Kosovo, waar zij een ontmoeting hadden met president Vjosa Osmani en met minister van Justitie Blerim Saum, evenals Albanië.

Officiële mediaberichten van deze instellingen zijn niet vermeld dat zij tijdens vergaderingen zijn besproken met het bouwen of huren van een gevangenis.

Maar volgens bronnen van Radio Free Europe wordt de kwestie kort genoemd door Belgische ambtenaren -- “zonder enige gedetailleerde discussie door de Kosovo-kant”.

Na een verblijf in de twee westelijke Balkanlanden, de Belgische minister van Justitie Verlinden, Facebook dat haar land de mogelijkheid overweegt om een gevangenis in het buitenland te bouwen voor illegale criminelen”, maar geen specifieke staat noemt.

In dezelfde post, zei ze dat er 307 Albanezen in Belgische gevangenissen, waarvan 253 zonder verblijfsvergunningen.

Als iemand hier veroordeeld is en geen recht heeft om te blijven, kan hij in het land van herkomst worden veroordeeld. Dat betekent een goede uitvoering van straf en speciaal voordeel voor de efficiëntie van onze” gevangenissen, schreef Verlinden.

Free Europe Radio stuurde e-mail naar het adres van zijn ministerie en de regering van België, met de vraag of dit land geïnteresseerd is in het bouwen of ontvangen van een gehuurde gevangenis in Kosovo, maar geen van beide kreeg na een week wachten antwoord.

In antwoord op de REL-vraag zei het ministerie van Justitie van Kosovo dat de regering van het land, die eind maart in functie is, geen bevoegdheden heeft om nieuwe initiatieven voor internationale overeenkomsten te nemen of dergelijke onderhandelingen aan te gaan.

“Voor zover er mogelijk overeenstemming bestaat over de bouw of huur van een gevangenis in Kosovo door de Belgische staat, bestaat er momenteel geen dergelijke overeenkomst, noch een formeel ontwikkelingsproces”, aldus het antwoord van het ministerie.

Free Europe Radio heeft ook het bureau van president Vjosa Osmani van Kosovo gevraagd of de gevangeniskwestie tijdens de vergadering met Belgische ambtenaren werd besproken.

Vanuit dit kantoor zeiden ze dat “alles duidelijk is en zich bevindt in het mediacommuniqué”.

In het op 7 oktober gepubliceerde communiqué heeft het Bureau van de President niets gezegd over enige overeenkomst of discussie over gevangenissen.

Tijdens de bijeenkomst werd gezegd dat er uitstekende bilaterale betrekkingen zijn tussen Kosovo en België, samenwerking op het gebied van justitie, veiligheid, rechtsstaat, het Europese integratieproces en samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie”.

Wat zeggen de Belgische media?

In een gepubliceerd artikel op de website vrt.beOp 9 oktober schrijven de twee Belgische ministers, Verlinden en Van Bossuyt, op een missie naar Albanië en Kosovo om oplossingen te vinden voor de drukke Belgische gevangenissen.

Ze zeiden dat ze in beide landen “voorbereid waren door de huidige ministers” om de mogelijkheden te bespreken.

Er werd met name gezegd dat de bouw of huur van een gevangenis in Kosovo is herzien om illegaal verboden personen daar te verplaatsen.

Volgens dit verslag zijn de kosten ook aanzienlijk.

Denemarken zal 200 miljoen euro moeten betalen voor de infrastructuur van Kosovo en de gevangenisbewakers.

België zal ook aanzienlijk worden getroffen, hoewel het exacte bedrag nog niet is bekendgemaakt.

In ruil voor de overdracht van gevangenen wil Kosovo volgens dit verslag steun voor zijn ambities om lid te worden van de EU.

De “is aan ons allen om Kosovo in deze richting te helpen”, Van Bossuyt werd geciteerd als gezegd.

Kosovaarse organisaties tegen Belgisch controversieel plan

Organisaties voor de bescherming van de mensenrechten in Kosovo zeggen zich tegen een dergelijke uiteindelijke overeenkomst te verzetten.

Volgens de Raad voor de bescherming van de mensenrechten en de vrijheden (KMDLNJ) vormt het omstreden Belgische plan om gevangenen naar Kosovo te sturen een bedreiging voor de veiligheid en de mensenrechtenschendingen.

De directiedirecteur, Behxhet Shala, zegt dat zo'n overeenkomst Kosovo-gevangenen zou discrimineren en het risico zou lopen dat er meer misdaad, prostitutie en mensenhandel plaatsvindt.

Hij voegt eraan toe dat België “institutionele archetype” in Kosovo kan gebruiken om een overeenkomst op te leggen die vergelijkbaar is met die van Denemarken, waartegen het ook kritiek is.

Volgens hem heeft deze overeenkomst de parallelle implementatie van twee verschillende criminele systemen gelegaliseerd -- dat zeer geavanceerde Deense systeem, en dat Kosovo achter de normen zit.

Shala zegt dat KMDLNJ, hoewel het niet fysiek bewaakt gevangenissen, vanwege het gebrek aan overeenstemming met het ministerie van Justitie, onderhoudt regelmatig telefonisch contact met gevangenen, advocaten en hun familie.

Voor Mehmet Musaj, van het Kosovaarse Centrum voor de rehabilitatie van Torture Survivors (QKRMT) organisatie die toezicht houdt op het correctiesysteem in Kosovo, kunnen dergelijke overeenkomsten dubbele normen creëren tussen lokale en buitenlandse gevangenen, waardoor het gelijkheidsbeginsel wordt geschonden.

Het is van essentieel belang dat een eventuele overeenkomst dezelfde normen garandeert voor iedereen, zonder onderscheid, en onafhankelijke controlemechanismen bevat voor de eerbiediging van de mensenrechten”, vertelt hij aan Radio Free Europe.

Volgens hem zou een dergelijke overeenkomst alleen zinvol zijn als zij volledige eerbiediging van de mensenrechten, transparantie en concrete voordelen voor Kosovo oplevert, zoals het ontwikkelen van institutionele capaciteiten of het verbeteren van corrigerende infrastructuur.

Zowel Shala als Musaj zeggen dat tot nu toe geen enkele Kosovo-instelling hierover contact heeft opgenomen.

Sommige media In Albanië heeft het land het verzoek van België om een gevangenis te bouwen of te huren afgewezen, maar het ministerie van Justitie heeft dit niet bevestigd voor Radio Free Europe.

Overeenkomst met Denemarken, debatten over buitenlandse gevangenissen

Kosovo heeft al een tienjarige overeenkomst met Denemarken gesloten, waarbij 300 Deense gevangenen in de Gjilan-gevangenis worden geplaatst.

De Assemblee van Kosovo heeft dit akkoord op 23 mei 2024 geratificeerd, terwijl de Deense gevangenisdienst eerder aan Radio Free Europe heeft bevestigd dat de eerste overdracht van gevangenen naar verwachting in de eerste helft van 2017 zal plaatsvinden.

Volgens de overeenkomst zullen gevangenen die worden overgebracht geen Deense burgers zijn en geen groot risico lopen. Ze zullen niet veroordeeld worden voor oorlogsmisdaden, terrorisme of ernstige psychische stoornissen.

In ruil daarvoor zal Kosovo meer dan 200 miljoen euro ontvangen, waarvan een deel zal worden geïnvesteerd in de Kosovo Correcting Service, terwijl de rest in hernieuwbare energie zal zijn.

Volgens Behxhet Shala zou het huren van gevangenissen moeten worden stopgezet, aangezien “in het langetermijnplan deze overeenkomsten het correctiesysteem van Kosovo” zullen beschadigen en verzwakken.

Hij voegt hieraan toe dat de belangstelling eerder heeft aangetoond dat het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk, terwijl België volgens hem meer concrete stappen heeft gezet door ontmoetingen met de leiders van Kosovo.

Kosovo Correcting Service Director Ismail Dibran heeft in mei van dit jaar bevestigd dat sommige Europese landen belangstelling hebben getoond om hun gevangenen naar Kosovo te sturen, maar dat deze verzoeken zijn afgewezen zonder te specificeren welke landen betrokken waren.

Deze instelling heeft geen antwoord gegeven op de vragen van Radio Free Europe over de mogelijke interesse van België in de bouw of huur van een gevangenis in Kosovo.

Eerder dit jaar heeft Kosovo ingestemd met het huisvesten van 50 migranten uit derde landen die in de VS hebben verbleven, terwijl het zich bereid heeft verklaard om zelfs door het Verenigd Koninkrijk afgewezen asielzoekers te huisvesten.

Na de terugkeer van de heersende Taliban in Afghanistan in 2021 heeft Kosovo ongeveer 1.900 Afghaanse onderdanen beschermd, die uit dit land zijn geëvacueerd.

Erkenningen zeggen dat dergelijke overeenkomsten voordelen opleveren voor Kosovo, zoals investeringen of specifieke steun, maar geen vooruitgang in de richting van lidmaatschap van de Europese Unie of een andere organisatie.

Volgens mensenrechtenorganisaties zijn deze overeenkomsten politiek en brengen ze de rechten van migranten of gevangenen in gevaar. /Radio Free EuropePeriscopi