Këto dy shtete nuk kanë kryeqytet: Njëri ndodhet në Evropë dhe është ndër më të pasurit në botë

Shumica e njerëzve nisen nga ideja se çdo shtet ka kryeqytetin e vet, por në botë ekzistojnë vetëm dy vende që zyrtarisht nuk kanë kryeqytet.

Jo, nuk bëhet fjalë për Vatikanin, Monakon apo Singaporin, ku qyteti dhe shteti janë praktikisht një. Fjala është për Nauru dhe Zvicrën, dy shtete që për arsye krejtësisht të ndryshme kanë mbetur pa një kryeqytet të shpallur zyrtarisht.

Nauru – shtet pa qytete klasike

I pari është Nauru, një ishull shumë i vogël në Oqeanin Paqësor, me sipërfaqe më të vogël se Manhattan-i. Shteti është i ndarë në 14 distrikte administrative dhe ka rreth 12.000 banorë, shumica e të cilëve jetojnë përgjatë bregdetit.

Nauru nuk ka kryeqytet sepse në fakt nuk ka qytete në kuptimin klasik. Ekzistojnë vendbanime dhe qendra administrative, por asnjëra prej tyre nuk ka marrë ndonjëherë statusin e kryeqytetit.

Është interesante se gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX, Nauru ishte një nga shtetet më të pasura në botë për frymë. Arsyeja ishin rezervat e mëdha të fosfatit, të krijuara nga depozitimi i jashtëqitjeve të shpendëve për mijëra vjet. Me shterimin e këtyre rezervave, lulëzimi ekonomik përfundoi papritur.

Sot, vendi përballet me probleme serioze ekonomike dhe ekologjike dhe varet në masë të madhe nga ndihma financiare e Australisë.

Në praktikë, rëndësinë më të madhe administrative e ka distrikti Yaren, ku ndodhen parlamenti dhe shumica e institucioneve shtetërore, por as ky distrikt nuk ka status zyrtar të kryeqytetit, transmeton Telegrafi.

Zvicra – shtet i pasur pa kryeqytet zyrtar

Shteti i dytë pa kryeqytet formal është Zvicra, gjë që shpesh i habit shumë njerëz. Ky vend ka 26 kantone, të cilat historikisht kanë funksionuar pothuajse si shtete të pavarura.

Për shkak të këmbënguljes së fortë në barazinë mes kantoneve dhe decentralizimin e pushtetit, Zvicra kurrë nuk ka shpallur një kryeqytet zyrtar.

Në vend të kësaj, funksionet kryesore shtetërore janë të shpërndara në disa qytete. Bern është selia e qeverisë federale dhe parlamentit dhe mban titullin “qytet federal”, por zyrtarisht nuk është kryeqytet. Gjykata Federale ndodhet në Lausanne, ndërsa Gjykata Federale Penale është e vendosur në Bellinzona.

Ky sistem pasqyron kulturën politike zvicerane të kompromisit dhe balancimit të pushtetit mes rajoneve.

Zvicra është një nga vendet e rralla ku decentralizimi është aq i fortë, saqë kantonet kanë kushtetutat, parlamentet dhe gjykatat e tyre. Pikërisht për këtë arsye është shmangur shpallja e një qyteti si qendër politike dominuese, në përputhje me traditën e gjatë të federalizmit dhe demokracisë direkte.

Këta dy shembuj tregojnë se nocioni i kryeqytetit nuk është një rregull universal, por rezultat i rrethanave historike, politike dhe gjeografike, të cilat nga një shtet në tjetrin mund të ndryshojnë rrënjësisht. /Periskopi/