7 orë më parëShkupi, qyteti më i ndotur në Evropë
Periskopi(6 vite më parë)
(6 vite më parë)Shkupi është qytet aq i ndotur sa njerëzit me sëmundje respiratore ngjiten në male për t’i ikur, ndërsa të rinjtë thjesht ëndërrojnë emigracionin. Por një aplikacion i thjeshtë ka nisur lëvizjen për t’u marrë me smogun. “Gjithnjë e kemi ditë se kishim telashe me ndotjen sepse mund ta shihnim,” tha Kosta Barsov, që jeton në […]
“Gjithnjë e kemi ditë se kishim telashe me ndotjen sepse mund ta shihnim,” tha Kosta Barsov, që jeton në Shkup të Maqedonisë së Veriut. “Dimrit kutërbon – kur e çeli dritaren e dhomës së fjetjes ndërsa mësoj, më duket sikur po mbytem. Kur e qes për shëtitje qenin, më duhet t’i ndërroj teshat e mia sapo kthehem sepse mbajnë erë të rëndë.”
Çdo ditë dimri, 16 vjeçari Barsov e hap aplikacionin AirCare në telefonin e tij dhe kontrollon nivelin e ndotjes. “Janë dy censorë afër shtëpisë time dhe gjithnjë është shumë ajër i ndotur në dimër,” më thotë ai. Nëse sheh një qark të gjelbër, ajri përreth tij është i pastër. Nëse është e vergjë, ka ndotje por që nuk i thyen limitet e BE-së. Nëse është e kuqe apo edhe më e errët, ndotja është mbi limit, dhe helmuese për shëndetin.
Aplikacioni është bërë një mjet esencial për Barsovin, dhe shumë të tjerë në qytet, për të kuptuar ku është ndotja dhe sa keq është, shkruan BBC, përkthen Periskopi.
Shkupi rregulisht është në majë të listës së qyteteve më të ndotura të Evropës, dhe nganjëherë edhe të botës. Në vitin 2018, niveli i PM10 – thërmijat e vogla ndotëse 10-nanometërshe në madhësi që janë të rrezikshme për shëndetin njerëzor – tejkaluan limitet e BE-së për 202 ditë. Edhe pse Maqedonia e Veriut nuk është pjesë e BE-së, i ka hapur bisedimet e anëtarësimit dhe i duhet t’i plotësojë standardet e kualitetit të ajrit në BE.
Aktualisht, sipas OBSh-së, rreth 4 mijë njerëz në vit vdesin për shkak të ajrit të ndotur në Maqedoninë e Veriut dhe kostoja ekonomike e saj është tepër e lartë.
Kosta Barsov thotë se ajri i ndotur e afekton aq shumë kualitetin e jetës sa ai dhe shokët e tij planifikojnë të dalin jashtë pas studimeve.
Ka disa fakorë që shkakton smogun, por të gjitha e kanë një gjë të përbashkët: varfërinë. Paga mesatare mujore në Maqedoni të Veriut është 250 euro dhe shumë njerëz duhet të nxehen e të përgatisin ushqim përmes drunjve, thëngjillit, peletit apo ndonjëherë edhe plastikës. Po ashtu, edhe ndotja nga veturat është e lartë – dhe shkaku i varfërisë, numri i veturave të vjetra që nuk plotësojnë standardet e ajrit është i madh.
Artikulli origjinal e i plotë. /Periskopi
