Si lejoi Facebook që ju të jeni cak i markave të njohura dhe grupeve politike?

Facebook ka zgjeruar aparatin e saj të reklamave me kalimin e kohës, duke grumbulluar vazhdimisht detaje rreth përdoruesve të tij dhe duke i kthyer këto detaje në pika të shënjuara të të dhënave. Ndërsa është rritur, megjithatë, kompania ka tërhequr vëzhgimin e avokatëve të privatësisë, rregullatorëve dhe ligjbërësve në mbarë botën.

Kur Facebook prezantoi platformën e vet “ad” në vitin 2007, reklamuesit mund të synonin si cak njerëzit që ishin vullnetarë si pjesë e platformës, raporton “The New York Times”, transmeton Periskopi.

Në vitin 2009, Facebook shtoi disa veçori, duke përfshirë aftësinë për përdoruesit të klikonin në butonin “like” për postimet në lajmet e tyre, gjë që i rafinonte listën e interesave që mund të synonin reklamuesit.

Kompania gjithashtu prezantoi mënyra për reklamuesit për të synuar miqtë e atyre që kishin bashkëvepruar me markat e tyre dhe për të synuar reklamat tek njerëzit sipas moshës ose ditëlindjes së tyre.

Tre vjet më vonë, Facebook futi “Custom Audiences”, një funksion që lejoi kompanitë të ngarkonin listat e tyre të njerëzve si target grup. Një shitës me pakicë, për shembull, mund të ngarkonte listën e klientëve dhe të reklamonte ato që kishin blerë kohët e fundit.

Sigurisht, kompanitë nuk ishin të kufizuara në përdorimin e listave të klientëve të tyre. Ata gjithashtu mund të ngarkojnë listat e konsumatorëve të blera nga firmat e marketingut të palëve të treta të njohura si agjentët e të dhënave.

Agjentët e të dhënave mbledhin informacion të gjerë nga të dhënat publike, shitësit që shesin informacionin e klientit dhe burime të tjera.

Deri në këtë kohë, reklamat si target për njerëzit në bazë të interesave të tyre u bënë një praktikë e zakonshme reklamimi në internet ku tregtarët dhe kërkuesit filluan të trokitnin për ta shtyrë atë praktikë më tej.

Në vitin 2013, një studiues që punonte për firmën konsulente “Cambridge Analytica” lëshoi një kuiz personaliteti që njerëzit mund të merrnin në Facebook, me rezultatet që tregon se sa ishin të hapur, të ndërgjegjshëm, ekstravertë, të këndshëm apo neurotik.

Studiuesi krahasoi rezultatet e quizit me atë që ata kishin pëlqyer në Facebook, në fund të fundit për të përcaktuar se cilat interesa korrespondonin me tiparet e personalitetit. Duke përdorur këtë metodë, e cila ishte zhvilluar nga studiuesit në Universitetin e Kembrixhit, duke synuar interesa të caktuara, tani ishte e barabartë me synimin e tipareve të personalitetit.

Shpallja e fundit që “Cambridge Analytica” mblodhi informacionin e 87 milionë përdoruesve të Facebook, ka ripërtërirë shqetësimet rreth privatësisë në platformë dhe ka nxitur kompaninë të zotohet për të përmirësuar mjetet e saj të privatësisë dhe transparencën dhe për të rishikuar së paku një aspekt të praktikave “ad”.

Ndryshimet përputhen me futjen e një ligji të ri në Bashkimin Evropian, Rregulloren e Përgjithshme të Mbrojtjes së të Dhënave.

Ligji, që do të hyjë në fuqi muajin e ardhshëm, kërkon që kompanitë e teknologjisë të kufizojnë mbledhjen e të dhënave të përdoruesve për atë që ata kanë nevojë për të kryer shërbime dhe për të marrë pëlqimin e konsumatorëve për mënyrën se si do të përdoren të dhënat e tyre dhe me të cilët do të ndahet.

Mark Zuckerberg, shefi ekzekutiv i Facebook, ka thënë se kompania do të ofrojë të gjithë përdoruesve të saj të njëjtën privatësi që kërkohet sipas ligjit evropian, pavarësisht se ku jetojnë./Periskopi/