Ish-ministri i Mjedisit që shpëtoi Tetovën nga ndotja, flet për masat që duhet të merren në Prishtinë

Ish-ministri i Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor në Maqedoni, Bashkim Ameti konsideron se ngrohja e objekteve me thëngjilli, trafiku i sterngarkuar me vetura të vjetëruara si dhe zhvillimi i pakontrolluat i ndërtimeve që pengojnë qarkullimin e rrymave të ajrit mbi qytet, janë disa nga shkaqet kryesore të ndotjes enorme të ajrit në Prishtinë në këtë përiudhë të vitit. Megjithëse […]
Megjithëse e ka vlerësuar si të drejtë vendimin e qeverisë në koordinim me Komunën e Prishtinës, për masat e marra karshi situatës me ajr, Ameti veçon se Institucionet e Kosovës duhet të bëjnë matjet sa më të sakta të ndotjes për këtë përiudhë si dhe evidentimin e kushteve klimatike gjithashtu, që më pastaj të mund të bëjnë analizat detale dhe të përpilohen e ndërmerren masa adekuate me afatgjata.
“Masat e ndërrmara në bashkëpunim mes Qeverisë dhe Komunës së Prishtinës në këtë fazë janë për tu përshëndetur, por dyshoj se dy nga këta tri masa AD-HOC mund të jenë rëndë të aplikueshme në këtë situatë. E kam fjalën për ndalesen e qarkullimit të veturave ose masa e quajtur çift-tek e cila mund të sjellë huti tek qytetarët e painformuar (përiudhë e shkurtë e njoftimit), dhe tollovi në hyrje-daljen e qytetit, dhe për masën kontroll ose ndalim të përdorimit të thengjillit për arsye të kapacitetit të kufizuar të institucioneve për kontroll por edhe të një komponente shumë të rëndësishme sociale: ndërhyrja në përzgjedhjen e derivatit për ngrohje për qytetarët pa paralajmërim adekuat. Nuk duhet harruar se asnjë masë administrative e institucioneve nuk guxon të bie ndesh më të drejtat themelore të njeriut. Ndërsa masa më e lehtë e aplikueshme është ajo e subvencionimit të transportit urban dhe stimulimit të përdorimit sa më të madh nga ana e qytetarëve në përiudha kur ndotja është e madhe, por kjo masë duhet kombinuar me një fushatë afatgjate për ngritjen e vetëdijes se qytetarëve. Nuk duhet harruar se asnjë masë administrative e institucioneve nuk guxon të bie ndesh më të drejtat themelore të njeriut. Ndërsa masa më e lehtë e aplikueshme është ajo e subvencionimit të transportit urban dhe stimulimit të përdorimit sa më të madh nga ana e qytetarëve në përiudha kur ndotja është e madhe, por kjo masë duhet kombinuar me një fushatë afatgjate për ngritjen e vetëdijes se qytetarëve”, ka thënë ai për “Gazeta Blic”.
Ky ish-ministër po ashtu ka porositur institucionet e vendit që të krijojnë qasje serioze ndaj çështjes së ajrit dhe të mos i harrojnë problemet e ndotjes se ajrit me kalimin e përiudhes se dimrit.
Ndërkaq duke komentuar gjendjen e Shkupit dhe Tetovës me ajrin ambiental, Ameti thotë të kenë qenë në situate të ngjashme me atë në të cilen ndodhet edhe Prishtina, por me mbylljen e Kombinatit Jugohrom në kuadër të Ligjeve shtetit, thekson të jenë treguar rezultate të mënjëhershëm në përmirësimin e gjendjes së ajirt.
“Ndotja alarmante e ajrit në Tetovë ka qenë tema me nxehtë ekologjike vite me radhe në vendin tonë, për shkak të specifikave dhe faktorëve që kanë ndotur atë qytet, i cili përveç faktorëve tjerë (pozitës gjeografike, planifikimit hapësinorë e urbanistik të qytetit, mungësa e hapësirave të gjelbërta, transporti urban si dhe ngrohja e objekteve gjatë dimrit) është ndotur edhe nga keqmenaxhimi i një kapaciteti industrial Kombinatit Jugohrom i cili ka refuzuar vendosjen e sistemit të filtrimit të oxhaqeve, dhe me këtë ka suspenduar në hapësirë sasi marramendëse të grimcave PM 10, dhe PM 2,5. Sa për ilistrim sasia e grimcave PM 10 në ajrin mbi Tetovë në atë kohë ka arritur shifrat alarmante nganjëherë afër 1000 mikro gram për metër kub, që i bie disa herë më shumë se aktualisht në Prishtinë. Mbyllja e Kombinatit Jugohrom në kuadër të Ligjeve pozitive të vendit (edhe përkundër kontributit ekonomik në ekonominë e vedit) ka qenë masa që ndërrmorëm asokohe si dikaster në Qeveri dhe e cila dha rezultat të mënjëhershëm, por edhe masat tëjetë të rëndësishme që ndërrmori komuna e Tetovës dhe Kryetarja Teuta Arifi, siç ishin: dislokimi i deponisë së qytetit, mbjellja e shumë fidaneve të reja nëpër lagjet e qytetit, pastrimi i shpeshtë i rrugëve nga pluhuri, si dhe blerja Kopshtit vertikal ose pajisjeve “CITY TREE” e cila teknologji kontribon dhe pastron ajrin ambiental në qytet”, ka deklaruar ai për “Gazeta Blic”.
Krejt në fund, ai ka posositur se masa më e lehtë e aplikueshme është ajo e subvencionimit të transportit urban dhe stimulimit të përdorimit sa më të madh nga ana e qytetarëve në përiudha kur ndotja është e madhe, por kjo masë duhet kombinuar me një fushatë afatgjate për ngritjen e vetëdijes se qytetarëve.
Lidhur me ndotjen e ajrit në vend, Kuvendi i Kosovës ka thirrur seancë të jashtëzakonshme për ditën e nesërme. Seanca në ora 15:00.
Shkaku i gjendjes së keqe të ajrit në Prishtinë, është thirrur edhe një protestë nga shoqëria civile për ditën e nesërme. Përmes rrjetit social “Facebook”, qytetarët kanë bërë thirrje që të marrin pjesë në këtë protestë duke filluar nga ora 12:00 deri në orën 13:00












