Indeksi i Sundimit të Ligjit: Danimarka e para, ja ku renditet Shqipëria dhe vendet e rajonit

Raporti në fjalë i publikuar në The Guardian, pasqyron respektimin e sundimit të ligjit në praktikë, ndërsa në secilin prej vendeve të përfshira në këtë raport janë intervistuar 1 mijë persona.

Pyetësori është plotësuar nga eskpertë ligjorë dhe aktivistë në fushën e mbrojtjes së të drejtave të njeriut, ndërsa përmes tij synohet të matet sundimi i ligjit, bazuar në përvojat dhe perceptimet e publikut të gjerë dhe të ekspertëve brenda vendit.

Kategorizimet bazohen në tetë faktorë: kufizimet e pushteteve të qeverisë, mungesa e korrupsionit, qeveria e hapur, të drejtat thelbësore, rendi dhe siguria, zbatimi rregullator, drejtësia civile dhe ajo kriminale.

Në rankimin global, Danimarka renditet e para, ndërsa në vendin e fundit renditet Venezuela.

Ndër vendet e rajonit, Rumania renditet më mirë se të gjitha shtetet e tjera, duke u pozicionuar në vendin e 29, ndërsa më pas renditen Sllovenia dhe Kroacia.

Bullgaria  dhe Bosnja ndajnë vendet 55 dhe 56 në renditje, dhe menjëherë pas tyre vjen Maqedonia në vendin e 57. Shqipëria renditet në vendin e 68, ndërkohë që një vit më parë ishte e 72. Ndërkohë Serbia renditet e 76.

Kosova dhe Mali i Zi nuk janë përfshirë në anketim.

Rumania performoi relativisht mirë pasi rezultati doli përpara reformave polemike në drejtësi – të cilat sipas aktivistëve do të kufizojnë sundimin e ligjit në vend dhe progresin e bërë deri tani në frenimin e korrupsionit.

Venezuela doli e fundit, poshtë Afganistanit, për shkak të situatës së keqe të sundimit të ligjit, me hiperinflacion, gjykata të manipuluara, një sistem të dhunshëm burgu dhe një normë vrasjeje prej 56- 73 njerëzish në ditë, duke e bërë atë vendin më të dhunshëm vend në Amerikën Latine.

Danimarka, Suedia, Norvegjia dhe Finlanda u renditën në krye në shkallë globale falë sistemeve shumë efikase të drejtësisë që trajtojnë shkeljet.

Në Europën Lindore, Polonia pati rënien më të shpejtë vjetore për shkak të “një sistemi relativisht të suksesshëm që lëvizi shpejt në drejtimin e gabuar, me një prirje rënëse në kategori si kufizimet e fuqive qeveritare, qeveria e hapur, të drejtat themelore dhe drejtësia penale”.

Rezultatet e disa vendeve u ndikuan nga hendeku i rezultateve në fusha të ndryshme.

Për Shqipërinë problemi kryesor është korrupsioni, që duket se ka ndikuar ndjeshëm në rezultatin e përgjithshëm.

Të drejtat thelbësore të njeriut raportohen të kenë rënë në thuajse dy të tretat e 113 vendeve të anketuara, mes shqetësimeve mbi një rritje mbarëbotërore të nacionalizmit autoritar dhe një tërheqjeje nga detyrimet ligjore ndërkombëtare.

The Guardian citoi profesorin Samuel Moyn nga Universiteti Jeill të thotë: “mes shumë shteteve, këto të drejta thelbësore po bien pre e një kundërshtimi ndaj një ekonomie globalizuese”.

“Ringjallja botërore e populizmit, nacionalizmi autoritar dhe tërheqja e përgjithshme nga detyrimet ligjore ndërkombëtare janë trende që, nëse nuk kontrollohen, përbëjnë një kërcënim ekzistencial për sundimin e ligjit. Parandalimi i shkeljeve të sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut është gjithmonë më mirë se kurimi i tyre pas ngjarjes”,  tha Murray Hunt nga Qendra Bingham për Sundimin e Ligjit për gazetën.