<x0)

Op de Internationale Dag van Vermiste Personen, op perrons op ondergrondse parkeerplaatsen (bij Square George Bush), Pristina, Kosovo.” werd de herdenkingsdag geopend “Life Tree”, gewijd aan meer dan 1.600 mensen die nog steeds vermist zijn als gevolg van de oorlog in Kosovo.

Het gedenkteken, ontworpen in de vorm van een takloze stam, toont de gewelddadig gebroken levens en leegte achtergelaten door de afwezigheid van de vermiste. Binnenin staan gegraveerde namen. Sommige namen worden geschreven met de hand van familieleden zelf, waardoor een permanente link tussen geheugen en gebrek ontstaat.

De directeur van het Humanitaire Rechtsfonds van Kosovo, Bekim Blakaj, sprak over de langdurige inzet van de organisatie om het lot van de vermisten te documenteren en hun geheugen in leven te houden.

Dit gedenkteken is niet alleen een kunstwerk, ” zei hij, “maar een permanente ruimte voor onze samenleving om niet te vergeten.” Blakaj bedankte de familie voor hun vertrouwen en scheiding van pijn, evenals alle partners die het project hielpen realiseren. Hij beschreef de “Boom van het Leven” als een plaats van reflectie, maar ook een plek waar gerechtigheid en verantwoordelijkheid vereist zijn. Dit gedenkteken werd breed geprezen als een waardevolle bijdrage aan de herinneringscultuur in Kosovo. Het is niet alleen een eerbetoon aan de ontbrekende, maar ook een publieke oproep dat het verleden nooit te veel benadrukt wordt en dat onrecht nooit meer herhaald zal worden.

Pristina Gemeentevoorzitter Progress Rama zei dat dit kunstwerk de pijn niet geneest maar stem geeft. Hij noemde “De Levensboom” als een mijlpaal in het collectieve geheugen en riep ons op om niet toe te staan dat het geheugen alleen in de harten van familieleden blijft, maar deel te worden van ons gemeenschappelijk geweten.

De hier gekerfde namen zijn meer dan letters op hout; ze zijn een publieke herinnering dan eender welke naam, elk leven, heeft een naam en identiteit, zei Rama, benadrukkend dat hun afwezigheid een onversneden wond is, maar dat via dit gedenkteken wordt opgeroepen om niet te vergeten en gerechtigheid te zoeken.

Idead by Dea Djindjic en Armand de Benoist de Genissart, the memorial is more than art, it is a collective getuigenis, a country where personal history become part of our common history.

Dit gedenkteken werd ten uitvoer gelegd door het Fonds voor Humanitaire Recht Kosovo, in samenwerking met het Zwitserse Burimore Centrum voor Vermiste Personen en met steun van het Bureau van de Europese Unie in Kosovo en het Zwitserse Federale Ministerie van Buitenlandse Zaken.