Κάμπερ για την FAZ: Ο εκδημοκρατισμός της Σερβίας δεν μπορεί να βασίζεται στην αναπαραγωγή παλαιών εθνικιστικών μοντέλων

Πρόσφατα, κατέστη σαφές μέσω της υιοθέτησης ενός μαθητή <x0mordium “, ο οποίος σε μια συγκεχυμένη ιδεολογική γλώσσα επαναλαμβάνει τη σερβική εθνικιστική ναρατίβα για το Κοσσυφοπέδιο και ουσιαστικά απαιτεί να αποκατασταθεί το ήδη ανεξάρτητο κράτος ως επαρχία υπό την κυριαρχία του Βελιγραδίου.

Ένας πολιτικός που αρνείται αυτό είναι ο Shaip Kamperi, ο μοναδικός Αλβανός βουλευτής στο Σερβικό κοινοβούλιο, γράφει “Frankfurter Allgemen Zeitung”.

Το Καμπέρι προέρχεται από την Κοιλάδα Πρέσεβο, η οποία συνορεύει με το Κοσσυφοπέδιο νοτιοδυτικά της Σερβίας. Υπάρχει η πλειοψηφία του αλβανικού πληθυσμού στην κοιλάδα.

Όλοι στο νότο, γύρω από τη συνοριακή πόλη Πρέσεβο, οι Αλβανοί αποτελούν πάνω από το 90 τοις εκατό του πληθυσμού. Γι' αυτό ο Κάμπερ βλέπει τα γεγονότα από αλβανική σκοπιά.

Αν και δεν απορρίπτει κατ' αρχήν το φοιτητικό τους κίνημα διαμαρτυρίας, αναφέρει “Frankfurter Allgemeine Zeitung<18x1>, σίγουρα αρνείται το μνημόσυνο τους για το Κοσσυφοπέδιο „και παρόμοια συνοδευτικά εθνικιστικά φαινόμενα: ο εκδημοκρατισμός της Σερβίας „δεν μπορεί να βασιστεί στην αναπαραγωγή παλαιών εθνικιστικών μοντέλων ακόμα και όταν αυτά έρχονται με ένα νέο πολιτικό πακέτο“, λέει.

Λέει ότι κατανοεί το ρεαλιστικό επιχείρημα ότι είναι απαραίτητο να αντικατασταθεί το καθεστώς “εξουσιαστικό” του Αλεξάνταρ Βουτσίκι, αλλά η εμπειρία από τη νέα σερβική ιστορία έχει δείξει ότι οι συμβιβασμοί με τον εθνικισμό παράγουν, μακροπρόθεσμα, νέες κρίσεις, νέες αδικίες και νέα αστάθεια“.

Με αυτό αναφέρεται στο ενενήντα και αρχή των δύο χιλιάδων ετών. Τον Σεπτέμβριο του 2000, η ενωμένη σερβική αντιπολίτευση είχε καταφέρει να νικήσει τον βίαιο ηγεμόνα Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς (ο υπουργός προπαγάνδας του οποίου νυν πρόεδρος τότε ήταν ο Αλεξάντρ Βουτσίκ) στις εκλογές. Αφού ο Μιλόσεβιτς αρνήθηκε να δεχτεί τα αποτελέσματα, κατέρρευσε σε λαϊκή εξέγερση τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Αλλά το τίμημα για την αλλαγή ισχύος ήταν υψηλό. Στις εκλογές, η φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση είχε συνάψει πραγματιστική συμμαχία με τον Σέρβο εθνικιστή Βόισλαβ Κοστούνιτσα, ο οποίος στα επόμενα χρόνια ως πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας και αργότερα ως πρωθυπουργός της Σερβίας, έδιωξε τη Σερβία από την ΕΕ και προσέγγισε τη Ρωσία.

Ο Κάμπερ δεν θέλει να επαναληφθούν τέτοιες εξελίξεις με το φοιτητικό κίνημα.

Μια δημοκρατική Σερβία πρέπει να βασίζεται στις πολιτικές αξίες, στη συνάντηση με το παρελθόν, και στην ισότητα όλων των λαών”, λέει.

Φυσικά, το φοιτητικό κίνημα δεν είναι ομοιογενές, και θα ήταν λάθος για όλους τους μαθητές να θεωρούνται εθνικιστές.

Ωστόσο, το πρόβλημα προκύπτει όταν κυρίαρχα σύμβολα, μηνύματα ή έγγραφα αφήνουν την εντύπωση μιας συνέχειας με τις παλιές εθνικές νοθεύσεις που οδήγησαν την περιοχή σε συγκρούσεις. “Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, ότι οι μειονότητες στη Σερβία ανησυχούν για το „ότι βασικά τίποτα δεν αλλάζει πραγματικά “.

Οι υποστηρικτές των φοιτητών υποστηρίζουν ότι η επιμονή τους για την επιστροφή του Κοσσυφοπεδίου στο σερβικό κράτος συνεπάγεται μόνο σεβασμό για το σερβικό σύνταγμα.

Αυτό είναι τυπικά ακριβές, υπογραμμίζει η γερμανική εφημερίδα. Ως πρωθυπουργός, ο Κοστούνιτσα ξεκίνησε ένα επιτυχημένο δημοψήφισμα τον Οκτώβριο του 2006, αποτέλεσμα του οποίου το Κοσσυφοπέδιο έχει έκτοτε καταταχθεί αναπόσπαστο μέρος της Σερβίας στο προοίμιο του σερβικού συντάγματος.

Το κάλεσμα στο ίδιο το σύνταγμα δεν είναι προβληματικό, αναφέρει ο Κάμπερ σε αυτή την ανάλυση που δημοσιεύθηκε από “Frankfurter Allgemen Zeitung”. Αλλά το πρόβλημα προκύπτει όταν ο άνθρωπος καλείται στο σύνταγμα „pa αντιμετώπισε την πραγματικότητα επί τόπου και χωρίς να κατανοήσει το ιστορικό πλαίσιο. Το Κοσσυφοπέδιο σήμερα λειτουργεί ως ανεξάρτητο κράτος, αναγνωρισμένο από το μεγαλύτερο μέρος του δημοκρατικού κόσμου. “Ενόψει αυτών των γεγονότων, εκτιμά ότι η επιμονή στους συνταγματικούς δικαστικούς τύπους διατηρεί τη σερβική κοινωνία „σε μόνιμη σύγκρουση με την πραγματικότητα“.

Ο ισχυρισμός ότι υπάρχει ένα ανοικτό ζήτημα „του Κοσσυφοπεδίου “στο καθεστώς, μιλάει περισσότερο για το εσωτερικό πολιτικό δίλημμα της Σερβίας παρά για το Κοσσυφοπέδιο”.

Επειδή η ψευδαίσθηση ότι οι ιστορικές διαδικασίες μπορούν να επιστρέψουν δεν εξυπηρετεί τη Σερβία ή την περιοχή.

Ένα άλλο επιχείρημα που φέρνουν οι υπέρμαχοι ή υπερασπιστές των στασιαστών φοιτητών είναι πραγματιστικού χαρακτήρα: η Σερβία, σύμφωνα με αυτούς, είναι μια χώρα όπου χωρίς ισχυρή δόση εθνικισμού δεν μπορεί να κερδίσει εκλογές. Το φοιτητικό κίνημα προσαρμόζεται σε αυτή την πραγματικότητα.

Ο Kamberi απορρίπτει επίσης αυτό το επιχείρημα: “Ο ισχυρισμός ότι χωρίς εθνικισμό δεν μπορούν να κερδηθούν εκλογές στη Σερβία μιλάει για το βάθος του προβλήματος στη σερβική κοινωνία. Εάν η λογική γίνει αποδεκτή ότι ο εθνικισμός είναι απαραίτητο πολιτικό εργαλείο, το πεδίο για πραγματικό εκδημοκρατισμό διακόπτεται. Ωστόσο, η πολιτική ηγεσία πρέπει να αλλάξει την κοινωνική συνείδηση και να μην προσαρμοστεί σε αυτήν με ευκαιριακό τρόπο”.

Δεν αρκεί μόνο να νικήσουμε τον Βούτσικι, λέει ο Κάμπερ.

Η Σερβία χρειάζεται ένα διάλειμμα από την πολιτική που έφερε τη χώρα στην τρέχουσα πολιτική της κατάσταση. Επομένως, το Σερβικό κίνημα διαμαρτυρίας προηγείται μιας ιστορικής απόφασης: “Θέλει απλώς μια αλλαγή εξουσίας ή μια πραγματική αλλαγή της Σερβίας;

Ο Kamberi βλέπει την ανάγκη να κάνει ένα σαφές “ασυμβίβαστο με την ιδεολογία „που έχουν προκαλέσει πόλεμο, εθνοτικές συγκρούσεις και συστημικές διακρίσεις. Αυτό οραματίζεται μια αντιπαράθεση με το παρελθόν”.

Αλλά δεν μπορεί να πει αρκετά για τους μαθητές.

Στην πραγματικότητα, όπως τονίζεται στο άρθρο του “Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ: Πολύ λίγοι από τους Σέρβους φοιτητές που επευφημούν τη μεγαλύτερη σχέση του Κοσσυφοπεδίου στη Σερβία έχουν πατήσει ποτέ το πόδι τους στο έδαφος του Κοσσυφοπεδίου.

Δεν αναγνωρίζουν το Κοσσυφοπέδιο, ούτε αναγνωρίζουν κανέναν Αλβανό του Κοσσυφοπεδίου. Ακόμα λιγότερα γνωρίζουν για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου από τη γενιά των πατέρων των σημερινών Σέρβων φοιτητών.

Ένα παράδειγμα είναι η σφαγή του Meje και της Κορέας τον Απρίλιο του 1999. Σε αυτά τα δύο χωριά του Κοσσυφοπεδίου, τα Σερβικά στρατεύματα -- ως αντίποινα για τέσσερα πρώην Σερβικά μέλη της αστυνομίας -- πυροβόλησαν περίπου 350 Αλβανούς άνδρες. Αλλά όποιος ρωτήσει τους Σέρβους νέους γι' αυτό, θα λάβει ως επί το πλείστον μόνο μια ρυτίδα ώμων. Η Meya και η Kornica; Δεν τους έχουν ακουστά. Είναι παρόμοιο με άλλα σερβικά εγκλήματα πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο.

Τέτοια άγνοια ή απρόθυμη να γνωρίζει συμβάλλει επίσης στην παρακολούθηση των φοιτητικών διαδηλώσεων της πρωτεύουσας με χαμηλό ενδιαφέρον για τις αλβανικές παραμεθόριες περιοχές στη νοτιοδυτική Σερβία.

Οι Αλβανοί στην κοιλάδα του Πρέσεβο δεν έχουν βρει τις πολιτικές και κοινωνικές ανησυχίες τους στα κυρίαρχα μηνύματα των διαδηλώσεων, ο Καμπέρι περιγράφει τη διάθεση στην ανατολική περιοχή του.

Ο λόγος γι' αυτό είναι η αίσθηση ότι τα ζητήματα των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, οι διακρίσεις και οι ανισότητες δεν είναι αρκετά στην ατζέντα του φοιτητικού κινήματος. Ως εκ τούτου, οι Αλβανοί της Σερβίας δεν συμμετείχαν καν σε διαδηλώσεις”.Περισκόπιο