Από το νόμο στην πραγματικότητα: Γιατί οι γυναίκες στο Κοσσυφοπέδιο εξακολουθούν να παραμένουν εκτός οικογενειακής κληρονομιάς

Η Χάνα είναι 35 ετών, ζει και εργάζεται στην Πρίστινα, έχει χτίσει μια σταθερή ζωή, αλλά δεν έχει περιουσία στο όνομά της. Ούτε καν από γονείς. Ούτε καν από την οικογένεια του άντρα που ζεις μαζί του. Όχι ότι δεν του ανήκει, αλλά ότι δεν το ζήτησε ποτέ.

Όχι, δεν το ζήτησα, ούτε ζήτησα το”, λέει ήρεμη. Ο κωδικός ανήκει στον αδελφό. Οι αδελφές μου κι εγώ είμαστε παντρεμένοι, έχουμε σπίτι. Αυτό θα είναι πάνω από”

Η Χάνα, της οποίας η πραγματική ταυτότητα είναι γνωστή για το μοντάζ του Radio Free Europe έχει τρεις αδελφές και έναν αδελφό.

Η περιουσία των γονιών τους περιλαμβάνει ένα σπίτι με περίπου 20 χρυσά εδάφη στα περίχωρα της Πρίστινα και τέσσερα εκτάρια γεωργικής γης σε ένα χωριό της περιοχής.

Νομικά, έχει δίκιο σε ίσο βαθμό, αλλά στην πραγματικότητα, δεν σκέφτεται καν το δικό της.

Η λεπίδα μιλάει για το REL, ακόμα και απρόθυμη να αναγνωριστεί, όχι λόγω του νόμου, αλλά της οικογένειας.

Αν ο αδερφός καταλάβει ότι μιλάω γι' αυτό το θέμα, νιώθει άσχημα”, λέει η Χάνα.

Παραδέχεται ότι η ιδιοκτησία είναι ασφάλεια αλλά μια βεβαιότητα που έχει μάθει να βλέπει ως κάτι στο οποίο δεν ανήκει.

Αν ο αδελφός μου μου έδινε εθελοντικά το μερίδιό μου, θα το παραδεχόμουν, επειδή η ιδιοκτησία είναι οικονομική ασφάλεια, αλλά διαφορετικά όχι”, λέει.

Η περίπτωση της Χάνα δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά είναι σχεδόν εντάξει, ακόμα και στη νεότερη γενιά.

Όταν η κληρονομιά είναι ταμπού

Στο Κοσσυφοπέδιο, πολλές γυναίκες δεν απολαμβάνουν δικαιώματα ιδιοκτησίας, όχι λόγω έλλειψης νόμου, αλλά λόγω νοοτροπίας.

Η παράδοση εξακολουθεί να θεωρεί την οικογενειακή περιουσία κληρονομιά για τα αγόρια.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, το Radio Free Europe αντιμετώπισε συχνά την άρνηση των γυναικών να μιλήσουν για το θέμα.

Ο λόγος είναι ο ίδιος: Η κληρονομιά δεν συζητείται στην οικογένεια.

Σύμφωνα με έκθεση της Ομάδας Κριτικών και Πολιτικών Μελετών (GLPS) στην Πρίστινα, η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, περίπου το 45 τοις εκατό των γυναικών που εμπλέκονται σε δικαστικές διαδικασίες αποκηρύσσουν την κληρονομιά τους.

Η έλξη παρουσιάζεται συχνά ως <x0volve>”, αλλά στην πραγματικότητα είναι το αποτέλεσμα της κοινωνικής πίεσης, του φόβου της κατάρρευσης των οικογενειακών σχέσεων και των παραδοσιακών κανόνων που δεν αντιμετωπίζουν τις γυναίκες και τους άνδρες ως ίσες.

Η έκθεση βασίζεται στην παρακολούθηση 60 διαφορών ιδιοκτησίας στα έξι θεμελιώδη δικαστήρια του Κοσσυφοπεδίου, τα οποία περιλαμβάνουν γυναίκες και κοινότητες εκτός ΗΠΑ.

Και περισσότερες από τις μισές υποθέσεις σχετίζονται με την κληρονομιά ή τη διαίρεση του πλούτου μετά το διαζύγιο.

Όταν οι άντρες αποφασίζουν πόσο <x0...

Ο συντάκτης αυτής της έκθεσης, Dea Fetiu, λέει στο Radio Free Europe ότι οι γυναίκες συχνά εγκαταλείπουν την κληρονομιά ακόμη και μέσω ανεπίσημων συμφωνιών ή λόγω υποσχέσεων που ποτέ δεν πραγματοποιούνται.

Αλλά είναι η πιο ανησυχητική ιδέα ότι οι άνδρες έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν μόνοι τους πόσο μια γυναίκα πρέπει να κληρονομήσει.

“Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, έχουμε συναντήσει περιπτώσεις όπου τα αδέλφια έχουν δώσει στην αδελφή ένα διαμέρισμα και έχουν δηλώσει ότι δεν έχει πλέον το δικαίωμα να συμμετέχει στη διανομή του πλούτου των γονιών της. Ο λόγος ήταν ότι ήταν αναστατωμένη με το μέρος που αποφάσισαν να δώσουν”, εξηγεί ο Φετίου.

Σύμφωνα με την ίδια, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές γήινες, ο κοινός παρονομαστής παραμένει ο ίδιος - η κυριαρχία των πατριαρχικών αξιών.

Ο πατριαρχικός μονοθεϊσμός εξακολουθεί να μην αντιμετωπίζει τις γυναίκες και τους άνδρες ως ίσους ιδιοκτήτες περιουσίας, ιδιαίτερα κληρονομημένης περιουσίας”, αναφέρει ο Φέτιου.

“

Ο κοινωνιολόγος Μπεσίμ Γκολόπεν από το Πανεπιστήμιο “Isa Boletini” στη Νότια Μιτρόβιτσα λέει ότι οι γυναίκες που αναζητούν το μερίδιό τους συχνά στιγματίζουν.

Αν μια αδελφή θέλει το μερίδιό της, έχει την ταμπέλα αδίστακτη ή μη ανιχνεύσιμη, λέει.

Αυτή η προσέγγιση έχει σωπάσει τις γυναίκες και η κληρονομιά παραμένει ταμπού, αν και είναι νόμιμο δικαίωμα”.

Σύμφωνα με τον Γκολόπεν, ο ρόλος των θεσμών της δικαιοσύνης έχει επίσης αποθαρρυντικό αποτέλεσμα.

Οι διαδικασίες είναι μακρές, χρονοβόρες και σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες παραιτούνται επειδή η διαδικασία γίνεται ανυπόφορη”, λέει.

Καθυστερώντας τη Δικαιοσύνη, Γυναίκες που Παραδίδονται

Η έκθεση GLPS διαπιστώνει ότι το δικαστικό σύστημα στο Κοσσυφοπέδιο αντιμετωπίζει διαρθρωτικές, τεχνικές και ανθρώπινες προκλήσεις που περιορίζουν την πρόσβαση των γυναικών στη δικαιοσύνη.

Από τις 24 περιπτώσεις που παρακολουθούνται, κατά μέσο όρο χρειάζονται περίπου τέσσερα χρόνια, ή 1.454 ημέρες, για να αρχίσει να εξετάζεται ένα ζήτημα.

Ακόμη και μετά την πρώτη συνεδρία, οι διαδικασίες συνεχίζονται λόγω των συχνών καθυστερήσεων.

“Από τις 170 παρακολουθούνται συνεδρίες, 55 έχουν αναβληθεί και μερικές έχουν ακυρωθεί εντελώς”, λέει ο Φέτιου. “Αυτές οι καθυστερήσεις αποθαρρύνουν τις γυναίκες από το να απαιτήσουν το μοίρασμα κληρονομιάς”, σύμφωνα με αυτήν.

Αλλάζει η νέα γενιά;

Ο κοινωνιολόγος Γκολόπεν πιστεύει ότι η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από τη νέα γενιά και την οικογένεια.

“Οι νέοι πρέπει να είναι παραδείγματα στην επιβολή του νόμου. Το θέμα θα πρέπει επίσης να συζητηθεί στα σχολεία, αλλά η πραγματική αλλαγή ξεκινά με τους γονείς”, λέει.

Ωστόσο, δεν εκφράζουν όλες οι νεαρές γυναίκες την πεποίθηση ότι θα ζητήσουν οικογενειακή κληρονομιά.

Dea Gashi, Laura και Aureela όλοι οι φοιτητές από την Πρίστινα λένε στο Radio Free Europe ότι διστάζουν όσον αφορά τον πλούτο των γονέων, αλλά είναι πιο αποφασισμένοι για τον πλούτο που δημιουργείται στο γάμο.

“Αν συνεισφέρουμε και τα δύο, η ιδιοκτησία θα πρέπει να μοιραστεί”, λέει η Dea. Αν αγοράσω το ακίνητο μόνος μου με τα λεφτά μου, θα είναι μόνο στο όνομά μου. Ή αν το αγοράσει ο ίδιος, δεν θα επιμείνω να είμαι συνιδιοκτήτης”, προσθέτει.

Και η Αργυρή Ασία, 22 ετών, λέει πεπεισμένη ότι η μοναδική αδελφή του δεν θα αποκλειστεί από την οικογενειακή κληρονομιά, ενώ στο γάμο λέει ότι ο πλούτος πρέπει να μοιράζεται.

Έτσι μεγαλώνουμε σαν ζευγάρι και συνεισφέρουμε εξίσου. Η συνεισφορά κανενός δεν μπορεί να αντικατασταθεί”, λέει.

Αριθμητικά στοιχεία που δείχνουν αργή αλλαγή

Σύμφωνα με την Κεντρική Υπηρεσία του Κοσσυφοπεδίου, 656.430 ακίνητα είναι καταχωρημένα στη χώρα.

Περίπου το 77 τοις εκατό είναι στο όνομα των ανδρών, ενώ μόνο το 21 τοις εκατό στο όνομα των γυναικών ή στο κοινό όνομα των συζύγων.

Η εγγραφή ακινήτων για κοινό λογαριασμό έχει αρχίσει να αυξάνεται μετά το 2016, μετά την εισαγωγή μιας διοικητικής οδηγίας που τονώνει την πρακτική. Η οδηγία αυτή θα εφαρμοστεί μέχρι τον Μάρτιο του 2028.

Η Λεονόρα Σελμάνι, από την Υπηρεσία για την Ισότητα των Φύλων, αναφέρει ότι αυτός ο μηχανισμός έχει επιφέρει θετικά αποτελέσματα.

Υπήρχαν μόνο 105 καταχωρημένα ακίνητα το 2016. Σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί σημαντικά”, λέει, χωρίς να προσδιορίζονται περισσότερα.

Αλλά η Άννα, που ποτέ δεν έχει ωφεληθεί από τον οικογενειακό πλούτο και δεν έχει περιουσία στο όνομά της, βλέπει τη ζωή διαφορετικά.

Το σπίτι είναι στο όνομα του συζύγου, και αυτό δεν με ενοχλεί”

Ποτέ δεν ζήτησα να καταχωρήσω ένα κοινό όνομα. Ίσως... επειδή έχω συνηθίσει να μην ψάχνω ιδιοκτησία”, η 35χρονη τελειώνει.Radio Δωρεάν Ευρώπη