Πώς μπορεί το Κοσσυφοπέδιο να χρησιμοποιήσει τη γεωπολιτική στιγμή για να πλησιάσει το ΝΑΤΟ;

Η ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι κάτι περισσότερο από πολιτική επιθυμία για το Κοσσυφοπέδιο αποτελεί επείγουσα ανάγκη. Αυτή είναι η θέση που κατέχουν όχι μόνο οι αρχές της χώρας αλλά και ορισμένοι σημαντικοί σύμμαχοι, την εποχή που οι προειδοποιήσεις για τον αυξανόμενο κίνδυνο από τη Ρωσία δεν σταματούν.

Το ΝΑΤΟ υπόσχεται ότι η δέσμευσή του για τη σταθερότητα της περιοχής θα παραμείνει σταθερή, αλλά αυτό είναι αρκετό για μια χώρα στην πρώτη γραμμή στρατηγικών προκλήσεων;

Η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου επιβεβαιώνει ότι η ένταξη στη δυτική στρατιωτική συμμαχία παραμένει ο στόχος της Δημοκρατίας, αλλά τονίζει ότι η πορεία προς αυτόν τον στόχο “εξαρτάται επίσης από γεωπολιτικές συνθήκες και εξελίξεις”.

Αξιωματούχοι δεν έδωσαν άμεση απάντηση στο Free Europe Radio αν υπάρχουν σχέδια για επίσημη αίτηση ένταξης, αλλά τόνισαν τη συνεχιζόμενη εμπλοκή της χώρας προς αυτή την κατεύθυνση.

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις που αφορούν την άμυνα. Το 2024, η Δημοκρατία του Κοσσυφοπεδίου, η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου, αντίστοιχα, προώθησε το καθεστώς της στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ από ένα μέλος παρατηρητή σε συνδεδεμένα μέλη. Εν τω μεταξύ, τρεις φορές, το 2021, το 2023 και το 2025, συμμετέχουμε και φιλοξενούμε στρατιωτικές ασκήσεις Defender Europe”, δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου Perparation Kryeziu στο Radio Free Europe.

Από τις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, η Αλβανία, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ. Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Σερβία αποτελούν μέρος της Συνεργασίας για την Ειρήνη, ενώ το Κοσσυφοπέδιο παραμένει εκτός ακόμα και αυτού του πλαισίου συνεργασίας για πολιτικούς λόγους.

Στο ΝΑΤΟ, 32 μέλη είναι τέσσερις χώρες -- Ελλάδα, Ρουμανία, Σλοβακία και Ισπανία -- που δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, ενώ για τους περισσότερους συμμάχους, η εξομάλυνση των σχέσεών της με τη Σερβία παραμένει η βασική προϋπόθεση για οποιοδήποτε βήμα προς την ένταξη.

Η Σερβία, από τη σκοπιά του Κοσσυφοπεδίου, αποτελεί τον κύριο κίνδυνο για την ασφάλεια, ενώ η Ρωσία θεωρείται ως ο παράγοντας που την τροφοδοτεί και την εκμεταλλεύεται για να επεκτείνει την αποσταθεροποιητική επιρροή της στα Βαλκάνια.

Έτσι, η επέκταση του ΝΑΤΟ με το Κοσσυφοπέδιο θα συμβάλει στην ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας, σύμφωνα με τον Πρόεδρο Βγιόσα Οσμάνι.

Για να είμαστε στο ΝΑΤΟ σημαίνει να είμαστε ασφαλείς. Πιστεύω ότι η Ρωσία έχει μακροπρόθεσμο ενδιαφέρον για την αποσταθεροποίηση των Δυτικών Βαλκανίων και μέσω αυτής ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου. Και δεν θα εγκαταλείψει αυτόν τον στόχο”, είπε ο Οσμάνι σε συνέντευξη για το Πολιτικό.

Ο αρχηγός του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρουτ, σήμανε συναγερμό στις 11 Δεκεμβρίου, προειδοποιώντας ότι οι σύμμαχοι της Συμμαχίας είναι ο επόμενος στόχος της Ρωσίας.

Η Ρωσία επανέφερε τον πόλεμο στην Ευρώπη, και η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί”, σύμφωνα με αυτόν.

Από την έναρξη της πλήρους Russianς κατοχής της Ουκρανίας σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν, το Κοσσυφοπέδιο έχει επανειλημμένα ζητήσει επιτάχυνση της ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Η Ελεύθερη Radioφωνία στην Ευρώπη ρώτησε σε αυτή τη συμμαχία αν υπάρχουν σχέδια για εμβάθυνση της εμπλοκής με το Κοσσυφοπέδιο, πέρα από την ειρηνευτική αποστολή της KFOR, ή αν οι μηχανισμοί που θα προσφέρει το Κοσσυφοπέδιο είναι υπό εξέταση.

Σε απάντηση που έλαβε ένας εκπρόσωπος, μόνο “Τα Δυτικά Βαλκάνια, γενικά, παραμένουν υψηλά στην ατζέντα του ΝΑΤΟ. Είναι μια περιοχή στρατηγικής σημασίας για τη Συμμαχία. Η δέσμευσή μας για σταθερότητα είναι σταθερή και δεν θα της επιτρέψουμε να έχει κενό ασφαλείας”.

Ενώ αναγνώρισε ότι τα αυταρχικά κράτη, όπως η Ρωσία, προσπαθούν να παρέμβουν και να υπονομεύσουν τις δημοκρατίες, ο εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ υπογράμμισε επίσης την εύθραυστη κατάσταση ασφάλειας στο Κοσσυφοπέδιο, ονομάζοντας τον διάλογο με τη Σερβία απαραίτητο για την επίλυση ανοιχτών ζητημάτων.

Το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε για τελευταία φορά πέρυσι με τη Σουηδία. Η Russian εισβολή στην Ουκρανία ώθησε αυτόν και τη Φινλανδία ένα χρόνο νωρίτερα να τερματίσουν δεκαετίες στρατιωτικής ουδετερότητας και να επιδιώξουν συλλογική ασφάλεια.

Αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ανακοίνωσε ότι η χώρα είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες ένταξης στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας. Παρά το γεγονός αυτό, η ένταξη της Ουκρανίας στη συμμαχία της οποίας τα μέλη αναγκάζονται να υπερασπιστούν ο ένας τον άλλον ήταν πάντα σχεδόν αδύνατη, λόγω της αντιπολίτευσης της Ρωσίας.

Ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, Τζέιμι Σέα, αναφέρει ότι το Κοσσυφοπέδιο ενδέχεται να επωφεληθεί από αυτή την κατάσταση, καθώς το ΝΑΤΟ δεν θέλει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Ρωσία έχει δικαίωμα βέτο στη λήψη αποφάσεων.

Το ΝΑΤΟ είναι πάντα υπερήφανο για την αυτονομία των αποφάσεών του. Και αν, προς το παρόν, πρέπει να παραιτηθεί από την ένταξη της Ουκρανίας, ίσως θελήσει να το αντισταθμίσει αυτό επεκτείνοντας προς τις δύο υποψήφιες χώρες στα Δυτικά Βαλκάνια -- Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Κοσσυφοπέδιο -- για να δείξει ότι οι πόρτες της Συμμαχίας παραμένουν ανοιχτές”, αναφέρει το πρόγραμμα Έκθεσης του Shea of Radio Free Europe.

Το άρθρο 10 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ καθορίζει τους όρους διεύρυνσης, τονίζοντας ότι η ένταξη προσφέρεται σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη που μοιράζονται τις αξίες της Συμμαχίας και έχουν την ικανότητα να συνεισφέρουν στην ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Αλβανίας, Φατμίρ Μεντιού, ο οποίος έχει συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζει ότι το Κοσσυφοπέδιο έχει προχωρήσει με στρατιωτικό τρόπο, ωστόσο τονίζει εμπόδια στην εσωτερική λειτουργία του κράτους. Για το μεγαλύτερο μέρος αυτού του έτους, το Κοσσυφοπέδιο βρίσκεται με την κυβέρνηση στο αξίωμα και χωρίς λειτουργική συνέλευση.

Ο Μεντιού υπογραμμίζει τη σημασία της πολιτικής ενότητας, συμπεριλαμβανομένης της εμπειρίας της Αλβανίας, όπου η εξουσία και η αντιπολίτευση είχαν κοινή στάση κατά τη διάρκεια της ενταξιακής διαδικασίας.

Χωρίς αυτό, είναι αδύνατο να προχωρήσουμε στο ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ δεν είναι απλά μια επιθυμία. Είναι μια διαδικασία πολιτικής, θεσμικής, δικαστικής δέσμευσης, καταπολέμησης του εγκλήματος, καταπολέμησης της διαφθοράς... Αυτό είναι το πολιτικό πακέτο. Και στη συνέχεια, έρχονται μεταρρυθμίσεις στις ένοπλες δυνάμεις, όπου το Κοσσυφοπέδιο δεν έχει κινηθεί αργά, αλλά με θετικά βήματα”, λέει ο Μεντιού Εκθέστε.

Σύμφωνα με τον Μεντιού, η ένταξη του Κοσσυφοπεδίου στο ΝΑΤΟ δεν έρχεται μόνο με την τοποθέτηση εναντίον της Σερβίας ή της Ρωσίας, απαιτεί συγκεκριμένες στρατηγικές προσπάθειες προς τους συμμάχους, ιδιαίτερα τις ΗΠΑ.

Οι σχέσεις με τις \"ΠΑ, αναφέρει, δεν μπορούν να ληφθούν επίσης υπόψη· πρέπει να είναι σαφές τι προσφέρει το Κοσσυφοπέδιο και ο αλβανικός παράγοντας στην περιοχή ως αντάλλαγμα.

Βλέπει λύσεις στη σταδιακή de facto ενσωμάτωση: περιφερειακή στρατιωτική συνεργασία και κοινές επιχειρησιακές ικανότητες.

Αυτή θα ήταν μια πολύ θετική πλατφόρμα για την επιτάχυνση της διαδικασίας. Αν το Κοσσυφοπέδιο συμπεριλαμβανόταν σε άλλες χώρες του ΝΑΤΟ στην περιοχή των Βαλκανίων, στη δημιουργία κοινών επιχειρησιακών επιπέδων, που θα εμπλέκονταν πρόθυμα δυνάμεις για να δράσουν, με την παρακολούθηση του αέρα, της θάλασσας, της γης κ.λπ., το Κοσσυφοπέδιο, de facto, θα κλειδωνόταν σε σχέση με το ΝΑΤΟ”, αναφέρει ο Μεντιού.

Στην ίδια γραμμή, ο Σέα αναφέρει ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να εμβαθύνει τη συνεργασία με την Αλβανία και την Κροατία, με την οποία έχει ήδη εταιρική σχέση στον τομέα της άμυνας, για να επιδείξει τη συμβολή του στην περιφερειακή σταθερότητα.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα πρέπει να προωθήσει τις εγχώριες μεταρρυθμίσεις και τη διπλωματική δέσμευση.

Πιστεύω ότι, καταρχάς, θα πρέπει να έχουμε μια καλύτερη εργασιακή σχέση μεταξύ της κυβέρνησης του Albin Kurti και των \"νωμένων Πολιτειών και των κύριων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Μιλώντας, αυτές οι σχέσεις δεν ήταν εύκολες τα τελευταία χρόνια, και ο Κουρτ αντιμετώπισε άμεση κριτική από τις \"ΠΑ και ορισμένους Ευρωπαίους συμμάχους. Η εσωτερική κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο, με τους αποκλεισμούς στο Κοινοβούλιο, την αποτυχία εκλογής προέδρου, και το γεγονός ότι έχουμε και πάλι εκλογές στις 28 Δεκεμβρίου, έχει επηρεάσει επίσης την πολιτική αστάθεια να μην πάει υπέρ του Κοσσυφοπεδίου”, αναφέρει ο Σέα.

Προσθέτει ότι η ένταξη του Κοσσυφοπεδίου στο ΝΑΤΟ θα φέρει κυρίως πολιτικά οφέλη, καθώς η KFOR προστατεύει τη χώρα εδώ και χρόνια. Η ένταξη θα εξασφαλίσει πλήρη αναγνώριση, θέση στο τραπέζι του ΝΑΤΟ, διεθνή αξιοπιστία και ισχυρότερο ρόλο στην περιφερειακή και ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Ωστόσο, ο Σέα προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε μείωση ή επανατοποθέτηση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη θα αναγκάσει την ήπειρο να αναλάβει περισσότερες ευθύνες για συμβατική άμυνα, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου.

Αυτό το φθινόπωρο, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν μείωση των αμερικανικών περιστροφικών δυνάμεων στη Ρουμανία. Το Radio Free Europe έχει ρωτήσει το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ στις 31 Οκτωβρίου, και στις 16 Δεκεμβρίου εάν αυτές οι αλλαγές θα έχουν αντίκτυπο στη στρατιωτική θέση των ΗΠΑ στα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά δεν έχει απαντηθεί.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, η Επιτροπή Εξωτερικής Πολιτικής της Βουλής των ΗΠΑ συζήτησε την κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου ο Republicanπουμπλικανός εκπρόσωπος Keith Self χαρακτήρισε την περιοχή ως έναν “γραμματέα” και τόνισε ότι η ηγεσία των ΗΠΑ θα πρέπει να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη διατήρηση της σταθερότητας εκεί.

Οι χώρες του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια πρέπει να συνεργαστούν για την οικοδόμηση στρατιωτικής και πολιτικής άμυνας. Το Κοσσυφοπέδιο είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο χωρίς την ένταξη του ΝΑΤΟ στη διαδικασία που παραμένει μπλοκαρισμένη λόγω της άρνησης της Ισπανίας, της Ελλάδας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της”, δήλωσε ο Σελφ.

Αν και το γεωπολιτικό πλαίσιο έχει αλλάξει σημαντικά, οι μη αναγνωριστικές χώρες έχουν μετακινηθεί, αλλά παρόμοιες με το Κοσσυφοπέδιο δεν έχουν κάνει σημαντικά βήματα, παρά μόνο από τακτικό εκλογικό κύκλο στις αρχές του έτους σε άλλο πρώιμο τώρα στο τέλος.

Και από την άποψη της ασφάλειας, αυτός ο ρυθμός μπορεί να θεωρηθεί ως παράδειγμα της καθυστερημένης κατανόησης του στρατηγικού επείγοντος. / ΡΕΛ/ Περισκόπι/