Από τα ηλεκτρονικά στα τρόφιμα: Το Κοσσυφοπέδιο ξόδεψε σχεδόν 900 εκατ. ευρώ σε κινεζικά αγαθά

Το Κοσσυφοπέδιο ξοδεύει πάνω από δύο εκατομμύρια ευρώ μέσα σε μια ημέρα για αγαθά που εισάγονται από την Κίνα ) από παιχνίδια και ηλεκτρικό και οικιακό εξοπλισμό μέχρι τρόφιμα και γεωργικά προϊόντα.

Τα στοιχεία μιλούν για αυξανόμενη παρουσία αυτών των αγαθών στην αγορά του Κοσσυφοπεδίου.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία των Τελωνείων του Κοσσυφοπεδίου, η αξία των εισαγωγών από την Κίνα αυξήθηκε από 452 εκατομμύρια ευρώ το 2021 σε 841 εκατομμύρια ευρώ τους πρώτους 11 μήνες του 2025.

Το ποσό αυτό έχει ήδη ξεπεράσει τις εισαγωγές από τα κράτη μέλη της CEFTA Αλβανία, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Μολδαβία, τα οποία παραδοσιακά ήταν μεταξύ των βασικών εμπορικών εταίρων του Κοσσυφοπεδίου στην περιοχή.

Από την άλλη πλευρά, οι εξαγωγές του Κοσσυφοπεδίου στην Κίνα παραμένουν σχεδόν συμβολικές: λιγότερο από ένα εκατομμύριο ευρώ το χρόνο, γεγονός που βαθαίνει σημαντικά το εμπορικό έλλειμμα και τοποθετεί την οικονομική αναλογία μεταξύ των δύο χωρών σε μια αξιοσημείωτη ανισότητα.

Αγορά Χωρίς Διπλωματία

Παρά τις εμπορικές αυτές ανταλλαγές, η Πρίστινα και το Πεκίνο δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις.

Η Κίνα δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, η οποία κηρύχθηκε το 2008, και συνεχίζει να στηρίζει την <x0η εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας”, η οποία, με το Σύνταγμα, το Κοσσυφοπέδιο θεωρεί μέρος της επικράτειάς του.

Ως αποτέλεσμα, η Κίνα δεν έχει πρεσβείες στο Κοσσυφοπέδιο, αλλά μόνο γραφείο συνδέσμου που λειτουργεί υπό την κινεζική πρεσβεία στο Βελιγράδι.

Γιατί η Κίνα είναι τόσο παρούσα στην αγορά του Κοσσυφοπεδίου;

Ο Γκαζμέντ Κορρέι, Νομικός του Διεθνούς Εμπορίου στο Πανεπιστήμιο Πρίστινα, αναφέρει στο Radio Free Europe ότι η χαμηλή τιμή των κινεζικών προϊόντων είναι ο κύριος παράγοντας που τα καθιστά ελκυστικά στην αγορά του Κοσσυφοπεδίου.

Και αυτό συνδέεται επίσης άμεσα με τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των πολιτών, σύμφωνα με τον ίδιο.

Η Qorray εξηγεί ότι οι επιχειρήσεις ενεργούν κυρίως με γνώμονα τη λογική του κέρδους, χωρίς απαραίτητα να λαμβάνουν υπόψη τις μακροοικονομικές ή στρατηγικές επιπτώσεις.

“Οι έμποροι επενδύουν όπου βλέπουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες κέρδους, ανεξάρτητα από την προέλευση των αγαθών ή των προϊόντων”, προσθέτει.

Η Free Europe Radio επικοινώνησε με αρκετές εταιρείες που εισάγουν αγαθά από την Κίνα, αλλά πολύ λίγες συμφώνησαν να μιλήσουν δημόσια.

Ο Ramiz Kelmendi ηγείται της εταιρείας “Elcos Group”, η οποία προσφέρει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων από τρόφιμα σε υφάσματα.

Αναφέρει ότι αυτή η εταιρεία εισάγει αγαθά από την Κίνα αξίας άνω των 12 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής παραμένουν οι κύριες πηγές εισαγωγών.

“Ναι, η τιμή είναι φθηνότερη”, αναφέρει ο Κελμέντι, προσθέτοντας ότι η έλλειψη τοπικής βιομηχανίας σε τομείς όπως η κλωστοϋφαντουργία και η ηλεκτροτεχνολογία υποχρεώνει το Κοσσυφοπέδιο να εισάγει όπου τα προϊόντα είναι πιο οικονομικά.

Μόνο το προηγούμενο έτος, το Κοσσυφοπέδιο εισήγαγε πάνω από 14,4 εκατ. ευρώ ηλεκτρονικού εξοπλισμού από την Κίνα, όπως ψηφιακές κάμερες, τηλεοράσεις και κεραίες, καθώς και πάνω από 13 εκατ. ευρώ σε έξυπνα τηλέφωνα και άλλες τηλεφωνικές συσκευές.

Τρόφιμα από την Κίνα

Ωστόσο, η κύρια ανησυχία του καθηγητή Qorray είναι το γεγονός ότι τα τελωνειακά δεδομένα δείχνουν ότι εισάγονται τρόφιμα και γεωργικά προϊόντα από την Κίνα.

Το “είναι ιδιαίτερα προβληματικό όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα, επειδή σχετίζονται άμεσα με την ασφάλεια της δημόσιας υγείας”, λέει.

Από οικονομική άποψη, η Qorray τονίζει ότι τέτοιες εισαγωγές βλάπτουν την τοπική ανταγωνιστικότητα και αποθαρρύνουν τους τοπικούς παραγωγούς των οποίων τα αγαθά είναι συχνά ακριβότερα, λόγω του υψηλότερου κόστους παραγωγής.

Ο Kelmendi θεωρεί την κατάσταση αυτή ως έλλειψη σαφούς οικονομικής πολιτικής.

Το Κοσσυφοπέδιο δεν παράγει μπανάνες ή ανανά, αλλά το σκόρδο. Η κυβέρνηση πρέπει να τονώσει την τοπική παραγωγή έτσι ώστε οι τιμές να είναι ανταγωνιστικές”, λέει, προσθέτοντας ότι οι εισαγωγές από την Κίνα δεν είναι μόνο περιττές αλλά και αναποτελεσματικές, καθώς μια αποστολή θα μπορούσε να διαρκέσει έως 120 ημέρες.

Το Qorraj προτείνει επίσης τη λήψη μέτρων ενθάρρυνσης και προστασίας για τους εγχώριους παραγωγούς, καθώς και τον μεγαλύτερο προσανατολισμό προς την αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις αγορές όπου το Κοσσυφοπέδιο έχει προτιμησιακή πρόσβαση.

Κίνα στα Δυτικά Βαλκάνια

Έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο από το Κέντρο Μελετών Ασφαλείας του Κοσοβάρου (QKSS), με τίτλο: Ο Ασθενής Οδηγός της Κίνας: Ο χάρτης της κινεζικής επιρροής στην τοπική πολιτική και το οικονομικό τοπίο στο Κοσσυφοπέδιο” τονίζει ότι η οικονομική παρουσία της Κίνας στα Δυτικά Βαλκάνια έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία.

Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, οι αυξημένες εισαγωγές από την Κίνα δημιουργούν εμπορική εξάρτηση, παρά τις ελάχιστες εξαγωγές, ενώ οι επιχειρηματικές δραστηριότητες συχνά καθοδηγούνται από βραχυπρόθεσμα κέρδη, με περιορισμένη επίγνωση των μακροπρόθεσμων πολιτικών συνεπειών και συνεπειών της ασφάλειας.

Το γραφείο του πρωθυπουργού του Κοσσυφοπεδίου δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Radio Free Europe σχετικά με την αύξηση των εισαγωγών από την Κίνα ή τη δυνατότητα των ρητρών διασφάλισης για τους τοπικούς παραγωγούς.

Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός Αλμπίν Κούρτι δήλωσε νωρίτερα ότι, παρά τις εισαγωγές από την Κίνα, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένουν οι βασικοί εμπορικοί εταίροι του Κοσσυφοπεδίου.

Το 2021, η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου απέρριψε την προσφορά για κινέζικα εμβόλια κατά του COVID-19, σηματοδοτώντας σαφώς ότι ο χρόνος αυτός είναι πολιτικός και στρατηγικός προσανατολισμός προς τη Δύση.

Κίνα σε παγκόσμιο πλαίσιο

Η αντίληψη της Κίνας για τον κόσμο έχει δύο διαστάσεις: από τη μια πλευρά, θεωρείται ως μια οικονομική υπερδύναμη που μπορεί να προσφέρει χαμηλές τιμές, χρηματοδότηση και επενδύσεις υποδομής, και από την άλλη, πολλά κράτη την εκτιμούν με επιφυλάξεις λόγω της πολιτικής επιρροής και της γεωπολιτικής αντιπαλότητας της με τη Δύση.

Η αύξηση του εμπορίου με την Κίνα συχνά θεωρείται βραχυπρόθεσμη οικονομική ευκαιρία, η οποία όμως μπορεί να δημιουργήσει εξάρτηση και στρατηγικούς κινδύνους σε μακροπρόθεσμη προοπτική.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έχει πάρει μια πιο σκληρή στάση στο Πεκίνο, αντιμετωπίζοντάς το ως στρατηγικούς και οικονομικούς αντιπάλους των ΗΠΑ, μέσω προστατευτικών πολιτικών, εμπορικών τιμολογίων και τεχνολογικών περιορισμών.

Η Σερβία ως “Πόλον” της κινεζικής επιρροής

Ο Xhelal Neziri, αναλυτής του Βαλκανικού Ινστιτούτου Περιφερειακής Συνεργασίας (BIRC) στη Βόρεια Μακεδονία, αναφέρει ότι σε αντίθεση με το Κοσσυφοπέδιο και την Αλβανία, η Σερβία χρησιμεύει ως “poloni” για την έκταση της οικονομικής και πολιτικής επιρροής της Κίνας στην περιοχή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στο Κοσσυφοπέδιο η κινεζική επιρροή παραμένει σε μεγάλο βαθμό εμπορική χωρίς έμφαση στο πολιτικό ή στρατηγικό βάρος.

Το Κοσσυφοπέδιο, όπως και η Αλβανία, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με τις δυτικές πολιτικές, δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και την Ευρωπαϊκή Ένωση”, αναφέρει ο Νεζίρ.

Εν τω μεταξύ, σε άλλες χώρες της περιοχής, η Σερβία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία Η Κίνα έχει χρηματοδοτήσει μεγάλα έργα υποδομής μέσω δανείων, αυξάνοντας τον οικονομικό αντίκτυπο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολιτική.

Σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Ψηφιακού Φορενζίτσε (DFC) από την Ποντγκόριτσα, η Κίνα ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος επενδυτής στη Σερβία το πρώτο εξάμηνο του 2024, μετά την ΕΕ.

Στο Μαυροβούνιο, ο ρόλος του ως πιστωτών και εργολάβων είναι εμφανής, όπως προκύπτει από δάνεια περίπου 900 εκατομμυρίων δολαρίων από την κινεζική τράπεζα, την Exim, για κατασκευή αυτοκινητοδρόμου στις αρχές της δεκαετίας του 2020.

Στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η κινεζική επιρροή είναι πιο εμφανής στην οντότητα της Δημοκρατίας Σέρπσκα, μέσω του εμπορίου, της εκπαίδευσης, των μέσων ενημέρωσης και της διπλωματίας, όπου η οικονομική και πολιτιστική συνεργασία συχνά έχει όλο και πιο έντονο πολιτικό περιεχόμενο.

Στη Βόρεια Μακεδονία, το χρέος στην Κίνα ανέρχεται σε 479 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή το 8,7 τοις εκατό του εξωτερικού χρέους.

Αντίθετα, το Κοσσυφοπέδιο δεν οφείλει στην Κίνα ούτε άμεσες κινεζικές επενδύσεις.

Το προηγούμενο έτος, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στο Κοσσυφοπέδιο ανήλθαν σε 847 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο καμία από αυτές δεν ήταν κινεζικής καταγωγής.

Το Υπουργείο Βιομηχανίας, Εμπορίου και Εμπορίου και το Υπουργείο Εσωτερικών δεν έχουν παράσχει πληροφορίες σχετικά με το αν οι εταιρείες ή οι μη κυβερνητικές οργανώσεις κινεζικής καταγωγής είναι καταχωρημένες στο Κοσσυφοπέδιο. / ΡΕΛ/ Περισκόπιο.