Πώς οι παγκόσμιες αλλαγές μπορούν να φέρουν νέα αναγνώριση στο Κοσσυφοπέδιο

Στην παγκόσμια σκηνή, το Κοσσυφοπέδιο εξακολουθεί να επιδιώκει να επιβεβαιώσει τη χώρα του. Ακόμη και μετά από σχεδόν 18 χρόνια ανεξαρτησίας, πολλά κράτη μέλη του ισλαμικού κόσμου δεν την αναγνωρίζουν, ενώ η διπλωματία της φαίνεται συχνά κατακερματισμένη και ασαφής.

Φέτος, ο Πρόεδρος Vjosa Osmani, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εξωτερική πολιτική, επιβεβαίωσε την αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου από τρία κράτη: την Κένυα το Μάρτιο, το Σουδάν τον Απρίλιο και τη Συρία τον Οκτώβριο.

Η τελευταία φορά που το Κοσσυφοπέδιο είχε εξασφαλίσει τρεις αναγνωρίσεις σε ένα έτος ήταν το 2015: από τις Νήσους Κουκ, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα και Νιούε. Κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας, μέχρι αυτό το έτος, η χώρα έλαβε μόνο έξι νέες αναγνωρίσεις.

Η κυβέρνηση του Αλμπίν Κούρτι, η οποία οδήγησε τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στο κυβερνητικό πρόγραμμα για το 2021-2025 έγραψε ότι η Δημοκρατία του Κοσσυφοπεδίου θα ενισχύσει τη διεθνή υποκειμενικότητά της. Αυτό ισχύει τόσο για τις προσπάθειες αναγνώρισης όσο και για τις διμερείς διπλωματικές σχέσεις, την ένταξη σε διεθνείς οργανισμούς, την οικονομική συνεργασία, τις πολιτιστικές ανταλλαγές και ολόκληρο το φάσμα της δίπλευρης και πολυμερούς συνεργασίας”.

Και, σχεδόν στο τέλος της εντολής, τον Δεκέμβριο του 2024, ο Κουρτ προσπάθησε να συσχετίσει την κριτική για την έλλειψη νέων αναγνωρίσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν μέρος των προεκλογικών υποσχέσεων.

Ξέρω ότι μας έχουν επικρίνει επειδή δεν έχουμε νέες αναγνωρίσεις, αλλά πρέπει να καταλάβετε ένα πράγμα είτε την απελευθέρωση των θεωρήσεων είτε νέες αναγνωρίσεις που δεν έχουμε υποσχεθεί στην εκστρατεία. Είπαμε απασχόληση και δικαιοσύνη στην εκστρατεία. Έτσι, πρέπει να μας μετρήσετε σε σύγκριση με τους όρκους που δώσαμε στην εκστρατεία του 2021 και στο κυβερνητικό πρόγραμμα περισσότερο από”, είπε ο Κούρτι εκείνη την εποχή.

Το Free Radio Europe ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες τους, τις προτεραιότητες και τις ευκαιρίες για οποιαδήποτε νέα αναγνώριση, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση.

Στην ιστοσελίδα του MPJD, 120 χώρες αναγνωρίζουν το Κοσσυφοπέδιο από όλο τον κόσμο, ωστόσο ο σχετικά χαμηλός αριθμός των μουσουλμανικών κρατών πλειοψηφίας ξεχωρίζει. Δεδομένου ότι το ίδιο το Κοσσυφοπέδιο είναι κατά κύριο λόγο μουσουλμανική χώρα, οι προσδοκίες θα είναι ότι η υποστήριξη από αυτά τα κράτη θα είναι ευρύτερη.

Ωστόσο, η ανεξαρτησία της που κηρύχθηκε το 2008 έχει αναγνωριστεί από τα μισά και πλέον από τα 57 κράτη μέλη του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας. Πριν από τις αναγνωρίσεις του Σουδάν και της Συρίας αυτό το έτος, η τελευταία μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Κοσσυφοπέδιο ήταν το Μπαγκλαντές το 2017.

Ο πρώην Πρεσβευτής του Κοσσυφοπεδίου στην Ιταλία Άλμπερτ Πρενκάι αναφέρει ότι ο ισχυρός προσδιορισμός του Κοσσυφοπεδίου ως αμερικανικό σχέδιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον είχε τεταμένες σχέσεις με πολλές ισλαμικές χώρες, έχει συχνά αντιταχθεί στα περιφερειακά συμφέροντα αυτών των κρατών. Σύμφωνα με αυτόν, ο θρησκευτικός παράγοντας δεν έχει ζυγίσει καθόλου.

Κάθε φορά που παρουσιάζουμε το ισλαμικό στοιχείο, το παρουσιάζουμε ως κάτι ιδιαίτερο, ως κοσμικό Ισλάμ, αλλά τις οποίες οι ισλαμικές χώρες δεν δέχονται επειδή έχουν το βαθύτερο Ισλάμ στην κοινωνία. Δεν είναι για εμάς... αλλά κάθε φορά που εμφανιζόμαστε έτσι, δεν μας έχουν δει ως σοβαρό”, λέει ο Prenkaj για το πρόγραμμα Free Europe Radio Expo.

Ο ιστορικός παράγοντας έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο οι ερευνητές Μπουτρίντ Μπερίσα, οι οποίοι έχουν ασκήσει διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Τάρτου της Εσθονίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Σερβία κληρονόμησε τους ευρείς δεσμούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας με αραβικές, αφρικανικές και ασιατικές χώρες, οι οποίες συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται σήμερα για να αποτρέψουν την πρόοδο των σχέσεων του Κοσσυφοπεδίου με τον ισλαμικό κόσμο.

Επιπλέον, το Βελιγράδι έχει συμμετάσχει επίσης σε εκστρατεία αναγνώρισης του Κοσσυφοπεδίου, η οποία, σύμφωνα με Σέρβους αξιωματούχους, έχει φέρει κάποια αποτελέσματα, αν και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ποτέ από τις αρχές του Κοσσυφοπεδίου.

Ο Μπερίσα τονίζει επίσης ότι πολλά κράτη, εκτός από την εξωτερική επιρροή, έχουν τις δικές τους προκλήσεις, καθιστώντας τα πιο επιφυλακτικά όσον αφορά την αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου.

Νομίζω ότι είναι το καλύτερο παράδειγμα. Επί τόπου αντιμετωπίζουμε εισβολή στη Δυτική Σαχάρα από το Μαρόκο [αλλά ο ΟΗΕ θεωρεί άλυτο πρόβλημα]. Ως εκ τούτου, κράτη όπως αυτή που αντιμετωπίζουν προβλήματα ελέγχου της επικράτειάς τους στη χώρα είναι πολύ πιο απρόθυμα να αναγνωρίσουν το Κοσσυφοπέδιο. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τα κράτη του ισλαμικού κόσμου, αλλά και για το παγκόσμιο επίπεδο σε γενικό χρόνο”, αναφέρει ο Μπερίσα για την Έκθεση.

Η αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου από τη Συρία ήρθε μετά την αλλαγή του καθεστώτος και αύξησε την επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή.

Και οι δύο ειδικοί σημειώνουν ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να επωφεληθεί από αυτές τις παγκόσμιες αλλαγές για να προωθήσει τα συμφέροντά του. Υπονοούν ότι ο Λίβανος μπορεί να είναι η επόμενη πλειοψηφία μουσουλμανικής χώρας για λόμπι, καθώς υπάρχει πλέον μια λειτουργική κυβέρνηση και επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στις \"ΠΑ. Επίσης, το Αζερμπαϊτζάν, έπειτα από τη συμφωνία των ΗΠΑ με την Αρμενία, θεωρείται ρεαλιστικός στόχος νέας αναγνώρισης.

Το Free της Ελεύθερης Ευρώπης επικοινώνησε με τα υπουργεία Εξωτερικών των δύο χωρών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για να ρωτήσει αν εξετάζουν το ενδεχόμενο αναγνώρισης του Κοσσυφοπεδίου, ωστόσο δεν έλαβε καμία απάντηση.

Ο πρώην διπλωμάτης Πρενκάι αναφέρει ότι το Κοσσυφοπέδιο, ειδικά τα τελευταία χρόνια, δεν ακολούθησε βιώσιμη στρατηγική για να εμφανιστεί ως αξιόπιστος παράγοντας στη διεθνή σκηνή. Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ Προεδρίας, Κυβέρνησης και MPJD, αλλά και με τους κύριους Αμερικανούς συμμάχους, τη Μεγάλη Βρετανία και την Τουρκία, έχει αποδυναμώσει την εκστρατεία για νέες αναγνωρίσεις, σύμφωνα με τον ίδιο.

Είναι πολιτική ad hoc. Έχω ξαναπεί ότι το Κοσσυφοπέδιο, σε μια περίοδο ήδη, δεν έχει εξωτερική πολιτική, καθώς έχει επίσης χάσει το συντονισμό με τα φιλικά κράτη”, σύμφωνα με τον ίδιο.

Το 2008, όταν το Κοσσυφοπέδιο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του, ο τότε πρωθυπουργός Χασίμ Θάτσι υποσχέθηκε αναγνώριση από 193 κράτη, τα οποία μεταφράστηκαν σε όλα τα κράτη μέλη της οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών συν ένα άλλο κράτος. Ωστόσο, το Κοσσυφοπέδιο εξακολουθεί να απέχει πολύ από αυτόν τον στόχο.

Η χώρα δεν αναγνωρίζεται ούτε από δύο κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, τη Σερβία και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, καθώς και από πέντε κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ελλάδα, Ισπανία, Ρουμανία, Σλοβακία και Κύπρος.

Από θεσμική άποψη, το Κοσσυφοπέδιο κατάφερε να ενταχθεί σε οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, αλλά δεν κατάφερε να εισέλθει στο U NESTO, την Ιντερπόλ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον ΟΗΕ και άλλους.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να οικοδομήσει μια πολυσχιδή και βιώσιμη στρατηγική για διεθνή αναγνώριση. Εκτός από την παραδοσιακή διπλωματία, ο Μπερίσα συνιστά επίσης την εκμετάλλευση οικονομικών εταιρικών σχέσεων και μη κρατικών παραγόντων, όπως ΜΚΟ και αγαμίες.

Προσπαθώ να υπερασπιστώ το επιχείρημα ότι υπάρχει πολύς χώρος στα κράτη που δεν μπορούν να φτάσουν στο Κοσσυφοπέδιο ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η αναγνώριση δεν είναι δυνατή για την προώθηση οικονομικών εκθέσεων με αυτές τις χώρες. Φυσικά, ο μουσουλμανικός κόσμος αλλά άλλες χώρες στην Αφρική, Ασία, Λατινική Αμερική. Όσο περισσότερες συνεργασίες θα υπάρξουν, θα υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες και για τους ανθρώπους, ακόμη και για τις επιχειρήσεις”, αναφέρει ο Μπερίσα.

Τόσο ο Πρενκάι όσο και ο Μπερίσα τονίζουν ότι η νέα αναγνώριση παραμένει απαραίτητη για το Κοσσυφοπέδιο, καθώς δείχνουν τη σταθερότητα του κράτους και το ρόλο του ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή.

Ο Μπερίσα αναγνωρίζει ότι η συζήτηση μεταξύ εξωτερικής πολιτικής και εσωτερικής πολιτικής είναι αναπόφευκτη, αλλά για να δείξει το βάρος της αναγνώρισης, φέρνει επίσης το παράδειγμα του παλαιστινιακού εδάφους, αναγνωρισμένου από περισσότερες χώρες από το Κοσσυφοπέδιο, αλλά αυτό εξακολουθεί να είναι ασταθές λόγω της σύγκρουσης με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, ο αριθμός των αναγνωρίσεων διατηρεί τη σημασία του ως συμβολικού και διπλωματικού μέσου, παρά την περίπλοκη πραγματικότητα επί τόπου.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπερίσα υπενθυμίζει ότι η διαδικασία κρατικής υπόστασης του Κοσσυφοπεδίου έχει οικοδομηθεί ιστορικά στην ιδέα των διεθνών αναγνωρίσεων.

“Νομίζω ότι το κρατικό σχέδιο του Κοσσυφοπεδίου, όχι μόνο η ανεξαρτησία που κηρύχθηκε τον Φεβρουάριο του 2008, αλλά και από τη δεκαετία του 1990, βασίζεται στη διεθνή αναγνώριση. Έτσι, είναι ένα πράγμα που ψάχνει το Κοσσυφοπέδιο από τη δεκαετία του 1990 και δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει η πρόσβαση ή να σκεφτεί”, λέει.

Σε έναν κόσμο όπου οι συμμαχίες αλλάζουν γρήγορα και ο διπλωματικός ανταγωνισμός αυξάνεται, οι ειδικοί τονίζουν ότι η νέα κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου θα πρέπει να οικοδομήσει μια συντονισμένη στρατηγική με συμμάχους, έχοντας επίσης την ικανότητα να προσαρμόζεται και να ενεργεί γρήγορα όποτε ανοίγονται νέες ευκαιρίες, όπως η περίπτωση με τη Συρία, μετά την αλλαγή του καθεστώτος. Στη διπλωματία, ο χρόνος είναι τόσο σημαντικός όσο το όραμα. / ΡΕΛ/- Περίσκοπι.