Έκθεση προόδου για το Κοσσυφοπέδιο: Περιορισμένη πρόοδος λόγω πολιτικής κρίσης

Έτσι αναφέρει σε ένα προσχέδιο της Έκθεσης Προόδου στο τμήμα 2024 του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο έχει παράσχει το Radio Free Europe, μεταδίδει Περισκόπιο.

Η ΕΕ συγκεντρώνει αυτές τις εκθέσεις σε χώρες που στοχεύουν στην ένταξη στο Ευρωπαϊκό μπλοκ.

Το Κοσσυφοπέδιο, σε αντίθεση με άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, δεν έχει καθεστώς υποψήφιας χώρας, αν και έχει υποβάλει αίτηση ένταξης το Δεκέμβριο του 2022.

Το έγγραφο αναφέρει ότι το Κοσσυφοπέδιο προσάρμοσε οικειοθελώς την εξωτερική πολιτική του σε εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία σηματοδοτεί σαφή δέσμευση στις αξίες της ΕΕ, πολύ ευπρόσδεκτη δράση.

Μεταξύ άλλων, το σχέδιο έκθεσης αναφέρει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε τα πρώτα της βήματα προς τη σταδιακή κατάργηση των ποινικών μέτρων.

Το Κοσσυφοπέδιο τιμωρήθηκε με μέτρα από την ΕΕ το καλοκαίρι του 2023, αφού το μπλοκ είχε υπολογίσει ότι οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου δεν είχαν κάνει αρκετά για να αποτρέψουν τις ταραχές που είχαν ξεσπάσει στο Σερβικό βορρά.

Το επόμενο “θα εξαρτηθεί από τη συνεχιζόμενη αναστολή στο βορρά. Η επιτροπή στοχεύει στην άρση των οικονομικών μέτρων όταν υπάρχει τακτική μεταφορά της τοπικής διακυβέρνησης στο βορρά, μετά τις εκλογές που διεξήχθησαν”.

Στις τοπικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 12 Οκτωβρίου, οι τέσσερις σερβικοί πλειοψηφικοί δήμοι στη βόρεια Μιτρόβιτσα, το Ζβετσάν, το Λεποσάβικ και το Ζουμπίν Ποτόκ έχουν κερδίσει τη Σερβική Λίστα, το μεγαλύτερο σερβικό κόμμα στο Κοσσυφοπέδιο, το οποίο απολαμβάνει την υποστήριξη του επίσημου Βελιγραδίου.

Οι δήμοι αυτοί ηγούνται Αλβανοί από το 2022, όταν Σέρβοι και άλλοι Σέρβοι ηγέτες είχαν εγκαταλείψει τους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου ως ένδειξη διαμαρτυρίας για ορισμένες αποφάσεις που έλαβε η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου.

Έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο από το Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών του GAP στην Πρίστινα επεσήμανε ότι τα ποινικά μέτρα της ΕΕ έχουν κοστίσει στο Κοσσυφοπέδιο περίπου 613,4 εκατ. ευρώ για έργα που έχουν ανασταλεί ή καθυστερήσει για αόριστο χρονικό διάστημα. Από το ποσό αυτό, έχουν χαθεί εντελώς 7,1 εκατ. ευρώ, ενώ οι τομείς που επηρεάζονται περισσότερο είναι: περιβάλλον, ενέργεια, ψηφιοποίηση και πολιτισμός.

Το προσχέδιο της έκθεσης της ΕΕ αναφέρει επίσης το διάλογο μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας για την εξομάλυνση των αναφορών που μεσολαβεί το ίδιο το μπλοκ.

Οι δύο χώρες υποχρεούνται να υλοποιήσουν όλες τις υποχρεώσεις που έχουν εκδοθεί από τη συμφωνία για τις κανονικές σχέσεις, οι οποίες έχουν επιτευχθεί το 2023 και το παράρτημα εφαρμογής, που έχουν επιτευχθεί το ίδιο έτος.

Το Κοσσυφοπέδιο καλείται να συμμετάσχει στην εξεύρεση μακροπρόθεσμων λύσεων για όλες τις κοινότητες ώστε να έχουν πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις διαλόγου που ξεκίνησε από το 2011.

Ο διάλογος υψηλού επιπέδου έχει αναπτυχθεί για τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο του 2023, ενώ σε τεχνικό επίπεδο τα κόμματα έχουν συναντηθεί αρκετές φορές αλλά χωρίς να καταλήξουν σε συμφωνία.

Κρίσιμα Εναντίον της Σερβίας

Το τμήμα της Σερβίας αναφέρει ότι η χώρα αυτή, αν και ανοίγει 22 από τα 35 κεφάλαια στο πλαίσιο ενταξιακών διαπραγματεύσεων, θα πρέπει να αναλάβει περισσότερη ευθύνη για πιο ενεργή και αντικειμενική επικοινωνία στη διαδικασία ένταξης και να αποφύγει τη ρητορική κατά της ΕΕ.

Η δημοσιοποίηση της σερβικής κοινωνίας έχει εμβαθύνει λόγω μαζικών διαδηλώσεων που οργανώθηκαν από φοιτητές και άλλους πολίτες από το Νοέμβριο του 2024, αντικατοπτρίζοντας την απογοήτευση των πολιτών για ζητήματα όπως η διαφθορά και η αντίληψη της έλλειψης διαφάνειας και λογοδοσίας, σε συνδυασμό με περιπτώσεις υπερβολικής χρήσης βίας κατά διαδηλωτών, καθώς και πιέσεις στην κοινωνία των πολιτών”

Μεταξύ άλλων, η Σερβία έχει επικριθεί για τις ασυμβατότητες της εξωτερικής πολιτικής της με αυτήν της ΕΕ, έτσι της ζητήθηκε να προσεγγίσει το μπλοκ.

“Η ταχύτητα που εξασφαλίζει τα ταξιδιωτικά δικαιώματα χωρίς βίζα στους πολίτες της Ρωσίας, παραχωρώντας τους τη σερβική υπηκοότητα, θέτει πιθανούς κινδύνους ασφάλειας για την ΕΕ”, αναφέρεται επίσης στην έκθεση.

Η Σερβία είναι η μόνη χώρα στα Δυτικά Βαλκάνια που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία για τον πόλεμο που ξεκίνησε στην Ουκρανία, και συνεχίζει να καλλιεργεί θερμούς δεσμούς με τη Μόσχα.

Η Σερβία έχει επίσης επικριθεί για προσπάθειες μείωσης της ανεξαρτησίας του δικαστικού συστήματος, οι οποίες στη συνέχεια υπονομεύουν το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία, καθώς και περιορισμούς στην ελευθερία του συνέρχεσθαι και της έκφρασης.

Η ταχεία πρόοδος της Αλβανίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει ότι η διαδικασία διεύρυνσης πραγματοποιείται με τον ταχύτερο ρυθμό τα τελευταία 15 χρόνια, και από την αρχή του 2024 11 διακυβερνητικές διασκέψεις έχουν διεξαχθεί πέντε μόνο με την Αλβανία.

Η Αλβανία αναφέρεται για σημαντική πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις, και ότι αυτή η χώρα έχει επιτύχει άνευ προηγουμένου ταχύτητα για την έναρξη διαπραγματεύσεων σε πέντε σειρές κεφαλαίων.

Αυτό αντανακλά τη μεγάλη δέσμευση της Αλβανίας. Η Αλβανία συνέχισε να σημειώνει πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα στην ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση στη δικαιοσύνη και με την ολοκλήρωση της διαδικασίας βέτο”, η οποία αναφέρεται στο σχέδιο έκθεσης, χωρίς να ξεχνά το αποτέλεσμα της Ειδικής Εισαγγελικής Αρχής κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) σε περιπτώσεις κατά της διαφθοράς, ενεργού διεθνούς συνεργασίας κατά του οργανωμένου εγκλήματος και ανάπτυξης ικανοτήτων για οικονομικές έρευνες.

Μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι η Αλβανία έχει ήδη εκφράσει τη φιλοδοξία της να κλείσει όλες τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2017 και ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να στηρίξει κράτη που πληρούν τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για την ένταξη στην ΕΕ, και ότι η διαδικασία βασίζεται μόνο στην αρχή της αξίας.

Όσον αφορά άλλες βαλκανικές χώρες, η έκθεση αναφέρει επίσης την προφανή πρόοδο του Mt ZI.

Το Μαυροβούνιο περιγράφεται ως η χώρα που έχει επιτύχει τη μεγαλύτερη πρόοδο στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ ανοίγοντας σχεδόν όλα τα απαραίτητα κεφάλαια και κλείνοντας επτά από αυτά.

Τόσο η Αλβανία όσο και το Μαυροβούνιο της ΖΙ, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης έχουν επαινεθεί για τη συμμόρφωση με την εξωτερική πολιτική του Ευρωπαϊκού μπλοκ.

Στο τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας, αναφέρεται ότι το κράτος αυτό δεν έχει ακόμη υιοθετήσει τις απαραίτητες συνταγματικές αλλαγές για να συμπεριλάβει στο Σύνταγμα ακόμα και κατοίκους που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές και ταυτίζονται με άλλη υπηκοότητα, συμπεριλαμβανομένης της βουλγαρικής υπηκοότητας.

Σύμφωνα με το σχέδιο έκθεσης, οι αρχές της πΓΔΜ συνεχίζουν να εργάζονται για να σηματοδοτήσουν πρόοδο στον τομέα του κράτους δικαίου, στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και την προστασία των μειονοτήτων.

Η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες στήριξης του κράτους δικαίου, ειδικά για τη διατήρηση της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας του δικαστικού συστήματος, και να ενισχύσει την καταπολέμηση της διαφθοράς”.

Στο έργο για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, οι εγχώριες εντάσεις αναφέρονται καθ' όλη τη διάρκεια του 2024 λόγω των ενεργειών της Σερβικής οντότητας της Δημοκρατίας Σέρπσκα, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης νόμων που στη συνέχεια ανατράπηκαν από το τοπικό Συνταγματικό Δικαστήριο.

Η χώρα πρέπει να λάβει μακροπρόθεσμα μέτρα για τη διεξαγωγή της πρώτης διακυβερνητικής διάσκεψης, ξεκινώντας από την υιοθέτηση της μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης και τον διορισμό αρχηγού διαπραγματευτών”.

Όσον αφορά άλλες χώρες που στοχεύουν στην ΕΕ, οι πρόοδοι της Μολδαβίας και της Ουκρανίας έχουν επαινεθεί, αν και αντιμετωπίζουν τη Russian εισβολή, ενώ η Γεωργία έχει επικριθεί για τη μεγάλη οπισθοδρόμηση της.

Η κριτική είχε και για την Τουρκία, μια χώρα που έχει καθεστώς υποψήφιας χώρας από το 1999.

ΕΕ έχει εκτιμήσει ότι οι γεωπολιτικές προκλήσεις εν γένει έχουν ενισχύσει την ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης και ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να κάνουν περισσότερα για να προστατεύσουν τις αξίες τους.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη στενή συνεργασία με τους γείτονές μας προκειμένου να δημιουργηθεί μια ισχυρή, σταθερή, ασφαλής και ενωμένη Ευρώπη βασισμένη σε κοινές δημοκρατικές αξίες. Στον σημερινό κόσμο, η πολιτική της διεύρυνσης είναι το κύριο γεωπολιτικό μέσο που συμβάλλει στην ασφάλεια και την κοινή ευημερία”, αναφέρεται μεταξύ άλλων στο σχέδιο έκθεσης.

Προς αυτή την κατεύθυνση, τονίζεται ότι, καθώς τα μελλοντικά κράτη μέλη προετοιμάζονται για τις ευθύνες ένταξης, η ΕΕ πρέπει να μάθει με μια μεγαλύτερη οικογένεια και να εργαστεί για την εκτέλεση των αναγκαίων καθηκόντων.

Η Κροατία είναι η τελευταία χώρα που εντάχθηκε στο Ευρωπαϊκό μπλοκ το 2013.