Απαλλαγή κεφαλαίου: Οι επενδύσεις εκτός Κοσσυφοπεδίου αυξήθηκαν κατά 55%

Η τάση αυτή αντικατοπτρίζεται επίσης σαφώς στα στατιστικά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας του Κοσσυφοπεδίου (BQK), τα οποία παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στις άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με την CEC, κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του τρέχοντος έτους, οι άμεσες επενδύσεις Κοσοβάρων εκτός Κοσσυφοπεδίου έφτασαν τα 166,6 εκατ. ευρώ ] αύξηση 55% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο το προηγούμενο έτος, όταν το ποσό ήταν 107 εκατ. ευρώ.

Συγκριτικά, η αξία αυτών των επενδύσεων ήταν 59,1 εκατ. ευρώ το 2020, αυξήθηκε στα 100,3 εκατ. ευρώ το 2021, και συνέχισε να αυξάνεται στα 224,3 εκατ. ευρώ το 2024.

Η Αλβανία είναι ο κύριος προορισμός των επενδυτών του Κοσσυφοπεδίου

Μία από τις επιχειρήσεις που έχει μετατοπίσει την εστίαση έξω από το Κοσσυφοπέδιο είναι η κατασκευαστική εταιρεία “Project”, η οποία δραστηριοποιείται στην Αλβανία εδώ και έξι χρόνια.

Δείχνει ότι έχει μειώσει τις επενδύσεις στο Κοσσυφοπέδιο και τις έχει κατευθύνει προς την αλβανική αγορά.

Ο κύριος λόγος: τα πιο βιώσιμα κέρδη.

Στο Κοσσυφοπέδιο, η αγοραστική δύναμη έχει μειωθεί σημαντικά, ενώ στην Αλβανία υπάρχουν πολλοί πρόθυμοι αγοραστές”, αναφέρει για το Radio Free Europe.

Ο Μπακαλίου επενδύει μέχρι 4 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο στην Αλβανία, κυρίως στο Σενγκτζίν και τη Λέζα, και απασχολεί μόνο τοπικό προσωπικό.

Λέει ότι αυτό το μοντέλο έδωσε μεγαλύτερη σταθερότητα στις επενδύσεις του.

“Αγοράζουμε γη, πουλάμε και κατασκευάζουμε υψηλής ποιότητας αντικείμενα... Είμαι ο μόνος από τον μηχανικό του Κοσσυφοπεδίου. Όλοι οι εργαζόμενοι είναι από την Αλβανία”, εξηγεί ο επιχειρηματίας.

Μια άλλη περίπτωση είναι η εταιρεία κατασκευής υποδημάτων “Soled Shoes” από τη Σουχαρέκα, η οποία από τον Μάρτιο κατέχει το 40 τοις εκατό των μετοχών ενός εργοστασίου στα Τίρανα.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος Σπιντ Κούτσι αναφέρει ότι η διεύρυνση στην Αλβανία έχει γίνει λόγω μεγαλύτερης εμπειρίας στην παραγωγή, του μεγαλύτερου αριθμού πελατών, καθώς και εξαγωγικών εγκαταστάσεων προς χώρες που δεν αναγνωρίζουν την υπηκοότητα του Κοσσυφοπεδίου.

Τονίζει επίσης ότι η ναυτιλία μέσω αλβανικών λιμένων είναι πολύ πιο ευνοϊκή για τις επιχειρήσεις που στοχεύουν στις διεθνείς αγορές.

Υπάρχουν “κράτη όπου αντιμετωπίζουμε εμπόδια όπως το Κοσσυφοπέδιο, ενώ η Αλβανία έχει παλαιότερες εμπορικές συμφωνίες”, λέει ο Κούτσι για το Radio Free Europe.

Ο άλλος βασικός λόγος είναι ότι στοχεύουμε επίσης την αμερικανική αγορά και το εμπόριο στην Αλβανία μπορεί να οργανωθεί ευκολότερα λόγω των θαλάσσιων μεταφορών”, προσθέτει.

Η εταιρεία του απασχολεί περίπου 600 εργαζόμενους στην Αλβανία, 200 στο Κοσσυφοπέδιο και 80 στο Πρέσεβο.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών; Το GAP στην Πρίστινα, οι Κοσοβάροι επένδυσαν πάνω από 80 εκατομμύρια ευρώ στην Αλβανία το προηγούμενο έτος, και το 2023 πάνω από 95 εκατομμύρια ευρώ.

Στο Μαυροβούνιο, εν τω μεταξύ, τέτοιες επενδύσεις το 2024 ανήλθαν σε 18,2 εκατομμύρια ευρώ.

Γιατί οι επιχειρήσεις φεύγουν;

Ειδικοί και εκπρόσωποι επιχειρήσεων θεωρούν την αύξηση των επενδύσεων εκτός Κοσσυφοπεδίου ανησυχητική.

Προειδοποιούν ότι αυτή η τάση θα μπορούσε να ενταθεί αν δεν ληφθούν επείγοντα μέτρα.

Ο Λουλζίμ Ραφούνα, πρόεδρος της Οικονομικής Ωδής του Κοσσυφοπεδίου, αναφέρει ότι η γραφειοκρατία, η έλλειψη ψηφιοποίησης και οι υψηλές τιμές ενέργειας ωθούν τις επιχειρήσεις προς άλλες αγορές.

Ακόμα λειτουργούμε με το κλασικό σύστημα. Η έλλειψη ψηφιοποίησης επιβραδύνει τις διαδικασίες. Αυτό περιπλέκει τη διαδικασία για τις επιχειρήσεις και πέφτουν”, λέει ο Rafuna Radio Free Europe.

Υπενθυμίζει επίσης την εμφάνιση μεγάλων εταιρειών στην ανοικτή αγορά ενέργειας νωρίτερα φέτος.

Αυτό έχει καταστήσει την τρέχουσα τιμή τους ακριβή και γίνονται λιγότερο ανταγωνιστικές στην αγορά, σε σύγκριση με τις χώρες της περιοχής.

Ο Ισμέτ Μουλάι, πρώην υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας, λέει στο Radio Free Europe ότι ο προσανατολισμός των επιχειρήσεων προς την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και άλλα κράτη δείχνει ότι στο εξωτερικό βρίσκουν πιο ευνοϊκές συνθήκες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ανησυχία είναι ιδιαίτερα η αποχώρηση των κατασκευαστικών επιχειρήσεων.

Εκτός από γραφειοκρατικές διαδικασίες και ενεργειακά προβλήματα, η εικόνα των προϊόντων που παράγονται στο Κοσσυφοπέδιο δεν είναι αυτό που θα θέλαμε, καθώς τόσο το Κοσσυφοπέδιο όσο και οι επιχειρήσεις δεν είχαν την οικονομική δύναμη να αναπτύξουν το μάρκετινγκ σε διαφορετικές χώρες”, προσθέτει ο Μουλάι.

Τι χάνει το Κοσσυφοπέδιο;

Η αποχώρηση των επιχειρήσεων από το Κοσσυφοπέδιο έχει σημαντικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό και την οικονομία.

Εκτός από την αποδέσμευση του χρηματοοικονομικού κεφαλαίου, το Κοσσυφοπέδιο χάνει ακόμη και από τα τελωνειακά έσοδα, τον Κρατικό Φόρο Αξίας, τον φόρο κερδών εταιρειών, καθώς και τους συνταξιοδοτικούς φόρους και εισφορές που καταλήγουν σε χώρες όπου λειτουργούν επιχειρήσεις.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις αυτές συχνά στρέφονται ακόμη και ως άμεσοι ανταγωνιστές στην τοπική αγορά.

Όλα αυτά μειώνουν τα δημόσια έσοδα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τις δημόσιες υπηρεσίες, είτε για την υγεία, την εκπαίδευση, τις υποδομές”, αναφέρει ο Μουλέι.

Εν τω μεταξύ, η εξάρτηση του Κοσσυφοπεδίου από τις εισαγωγές συνεχίζει να αυξάνεται.

Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία του Κοσσυφοπεδίου, οι εισαγωγές του προηγούμενου έτους κατέσχεσαν την αξία πάνω από 6 δις ευρώ, ενώ οι εξαγωγές υπολόγισαν 900 εκατομμύρια ευρώ.

Ακόμη και αυτό το έτος, η κατάσταση φαίνεται παρόμοια -- από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο, οι εισαγωγές έχουν φτάσει τα 4 δις ευρώ, ενώ οι εξαγωγές έχουν φτάσει μόλις τα 521 εκατομμύρια ευρώ.

Ετοιμάζουμε τα μετρητά και αυτό είναι πολύ οδυνηρό”, λέει ο Ραφούνα.

Οι ειδικοί απαιτούν άμεση στήριξη για τον ιδιωτικό τομέα, ιδίως για τον κλάδο παραγωγής, καθώς και ψηφιοποίηση των υπηρεσιών μέσω του μοντέλου “one stop shop”.

Δεν απαιτείται υψηλό κόστος για την εκτέλεση ψηφιακών υπηρεσιών, ενώ οι επιχειρήσεις θα ωφελούνταν πολύ είτε με την ταχύτητα της υπηρεσίας είτε μειώνοντας την πιθανότητα διαφθοράς”, αναφέρει ο Μουλάι.

Το υπάρχον Υπουργείο Βιομηχανίας, Εμπορίου και Καινοτομίας στο Κοσσυφοπέδιο δεν απάντησε στο ερώτημα REL εάν υπάρχει κάποια στρατηγική για να περιοριστεί αυτή η τάση εξόδου των επιχειρήσεων. /ΡΕΛ