Si po ndryshon harta fetare e Kosovës?

Edhe pse myslimanët vazhdojnë të përbëjnë shumicën dërrmuese të popullsisë, numri i tyre ka shënuar rënie të ndjeshme krahasuar me regjistrimin e vitit 2011, thuhet në një hulumtim të Radio Evropa e Lirë. Në të njëjtën kohë, komunitetet katolike dhe ortodokse kanë regjistruar rritje relative në përqindje dhe në numër.

Sipas të dhënave të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës dhe të paraqitura në infografikat e Radios Evropa e Lirë, numri i qytetarëve që janë deklaruar si myslimanë ka rënë me më shumë se 180 mijë persona në krahasim me regjistrimin e vitit 2011.

Megjithatë, Islami mbetet feja dominante në vend, duke përfshirë mbi 90 për qind të popullsisë së regjistruar.

Rënia nuk lidhet domosdoshmërisht me ndryshime masive të bindjeve fetare, por kryesisht me tkurrjen e përgjithshme të popullsisë së Kosovës si rezultat i emigrimit, plakjes së popullsisë dhe rënies së natalitetit. Regjistrimi i vitit 2024 evidentoi se Kosova ka më pak banorë sesa kishte në vitin 2011, një trend që ka prekur pothuajse të gjitha kategoritë demografike.

Në anën tjetër, komuniteti katolik ka shënuar rritje. Numri i qytetarëve që janë deklaruar katolikë është më i lartë se në regjistrimin e kaluar, duke reflektuar jo vetëm ndryshimet demografike, por edhe një deklarim më të madh të identitetit fetar. Një tendencë e ngjashme vërehet edhe te besimtarët ortodoksë, ndonëse në masë më të vogël.

Një element tjetër interesant është rritja e numrit të personave që janë deklaruar ateistë, agnostikë ose pa përkatësi fetare. Edhe pse përbëjnë një pjesë të vogël të popullsisë, ky grup është dukshëm më i madh sesa në vitin 2011, duke reflektuar një trend që vërehet edhe në shumë vende evropiane.

Ekspertët demografikë vlerësojnë se këto ndryshime nuk duhet të interpretohen si transformime të menjëhershme të identitetit fetar të shoqërisë kosovare. Përkundrazi, ato pasqyrojnë migrimin, ndryshimet në strukturën e popullsisë dhe gatishmërinë më të madhe të qytetarëve për të deklaruar bindjet e tyre personale.

Pavarësisht ndryshimeve, regjistrimi konfirmon se Kosova mbetet një nga vendet me homogjenitetin më të lartë fetar në Evropë, me Islamin si besimin dominues. Megjithatë, të dhënat e reja tregojnë se peizazhi fetar po bëhet po bëhet gradualisht më i larmishëm dhe më kompleks sesa një dekadë më parë.

Përtej shifrave, regjistrimi i vitit 2024 ofron një fotografi të një shoqërie në ndryshim – më të vogël në numër, më të ekspozuar ndaj emigrimit dhe më të prirur për të shprehur hapur identitetin e saj fetar ose mungesën e tij.