Krejt çfarë duhet të dini për Botërorin 2026

Futbolli (ose soccer, siç e quajnë në Amerikën e Veriut) është sporti më popullor në botë dhe Kupa e Botës është trofeu më prestigjioz prej të gjithëve, raporton BBC, transmeton Periskopi.

Për herë të parë në historinë gati 100-vjeçare të turneut, ai do të organizohet bashkërisht nga tri vende – Meksika, Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara.

Ndeshja hapëse do të luhet në Mexico City më 11 qershor. Ndërsa finalja do të zhvillohet në shtetin amerikan të New Jersey më 19 korrik.

Për këdo që është i ri në lojën e bukur, ja çfarë duhet të dini:

Kupa e Botës organizohet çdo katër vjet. Këtë vit është turneu më i madh ndonjëherë, me 48 shtete pjesëmarrëse. Duke përdorur renditjen botërore, ekipet janë shortuar në 12 grupe me nga katër vende secili.

Dy ekipet e para në secilin grup kalojnë automatikisht në fazën tjetër – e cila njihet si raundi i 32 skuadrave.

Fitimi i një ndeshjeje i jep një ekipi tre pikë. Barazimet u japin të dy ekipeve nga një pikë. Humbja do të thotë, siç e keni marrë me mend, zero pikë.

Pjesa tjetër e skuadrave që plotësojnë raundin e 32-shes përbëhet nga ekipet që kanë përfunduar të tretat në fazën e grupeve dhe që kanë rezultatet më të mira në përgjithësi. Gjashtëmbëdhjetë ekipe eliminohen në këtë fazë.

Ndeshjet zgjasin 90 minuta, të ndara në dy pjesë nga 45 minuta. Lojtarët kanë një pushim prej 15 minutash në mes të ndeshjes.

Ora e lojës vazhdon të ecë vazhdimisht; nuk ka ndalesë të kohës për ndërprerjet. Disa minuta shtesë shtohen në fund të secilës pjesë për të kompensuar kohën e shpenzuar për trajtimin e lojtarëve të lënduar, vonesat dhe pushimet e detyrueshme për ujë, të cilat janë futur nga FIFA për të ndihmuar përballimin e vapës së verës.

Nuk ka gjuajtje penalltish në fazën e grupeve për të përcaktuar fituesin e një ndeshjeje.

Pas fazës së grupeve, nëse një ndeshje përfundon baras, luhen edhe 30 minuta shtesë. Nëse ende nuk ka fitues, atëherë do të ketë gjuajtje penalltish.

Cilat janë qytetet pritëse në secilin vend?

Meksika: Guadalajara, Monterrey dhe Mexico City

Kanadaja: Toronto dhe Vancouver

SHBA: Atlanta, Boston, Dallas, Houston, Kansas City, Los Angeles, Miami, New York/New Jersey, Philadelphia, San Francisco Bay Area dhe Seattle

Kush janë favoritët?

Franca, fituese dy herë e Kupës së Botës, dhe Spanja, kampione e vitit 2010, janë dy skuadra që konsiderohen gjerësisht favorite.

Franca ka një skuadër të jashtëzakonshme lojtarësh, përfshirë Kylian Mbappé dhe Ousmane Dembélé, të cilët kanë udhëhequr klubet e tyre në garat më të rëndësishme evropiane.

Spanja do të mbështetet te talentet e rinj si 18-vjeçari Lamine Yamal për ta udhëhequr drejt një trofeu të dytë madhor brenda dy vitesh.

Edhe Anglia, pas dy zhgënjimeve radhazi në finalet e dy Kampionateve Evropiane, konsiderohet një pretendente serioze.

Dhe sigurisht janë edhe favoritët tradicionalë, Brazili, vendi më i suksesshëm në historinë e turneut.

Brazili synon titullin e gjashtë botëror, i cili do të ishte i pari që nga viti 2002.

Cilët janë disa lojtarë për t’u ndjekur?

Mbappé dhe Yamal pritet të jenë ndër lojtarët më emocionues për t’u parë këtë verë. Mbappé po merr pjesë në Kupën e tij të tretë të Botës me Francën dhe ka udhëhequr Les Bleus drejt dy finaleve radhazi.

Ai ka fituar njërën (2018) dhe ka humbur tjetrën (2022).

Yamal, për Spanjën, përfaqëson një brez të ri talentesh dhe mund të bëhet një nga yjet më të mëdhenj të sportit në të ardhmen.

Vëmendja do të jetë në mënyrë të pashmangshme edhe te Lionel Messi i Argjentinës dhe Cristiano Ronaldo i Portugalisë, rivaliteti i të cilëve ka dominuar futbollin gjatë dy dekadave të fundit.

Messi do të mbushë 39 vjeç më vonë gjatë qershorit, ndërsa Ronaldo është 41 vjeç dhe ka gjasa që ky të jetë turneu i tyre i fundit i madh para pensionimit.

Të tjerë për t’u ndjekur janë organizatorët brazilianë Neymar dhe Vinícius Júnior, Jude Bellingham i Anglisë, Christian Pulisic i SHBA-së, Alphonso Davies i Kanadasë, Son Heung-min i Koresë së Jugut, Antoine Semenyo i Ganës dhe shoku i tij i skuadrës te Manchester City, Erling Haaland i Norvegjisë, i cili ka shënuar më shumë gola se kushdo tjetër në tre nga katër sezonet e fundit të Premier League angleze.

Kush debuton në Kupën e Botës?

Formati i zgjeruar i kësaj Kupe Bote ka lejuar pjesëmarrjen e më shumë vendeve. Ai gjithashtu ka siguruar që të shohim disa kombëtare që nuk kanë qenë kurrë më parë në skenën më të madhe të futbollit.

Curaçao, me një popullsi prej vetëm 156,000 banorësh, do të bëjë debutimin historik si shteti më i vogël që është kualifikuar ndonjëherë në Kupën e Botës, duke thyer rekordin e vendosur nga Islanda në vitin 2018.

Një tjetër ishull i vogël që do të bëjë paraqitjen e tij të parë është Cape Verde. Me një popullsi prej rreth 500,000 banorësh, ai është vendi i tretë më i vogël që ka arritur ndonjëherë në Kupën e Botës.

Jordania ka pasur sukses të fundit në futboll që ka kulmuar me kualifikimin e saj të parë në Kupën e Botës. Trajnerit të saj, Jamal Sellami, i cili është me origjinë nga Maroku, iu dha shtetësia jordaneze nga Mbreti Abdullah II si shenjë vlerësimi për udhëheqjen e ekipit drejt arritjeve globale.

Uzbekistani është debutuesi i fundit, por do të ketë përvojë të çmuar në ekip falë trajnerit Fabio Cannavaro, i cili mori pjesë në katër Kupa Bote si lojtar dhe udhëhoqi Italinë si kapiten drejt triumfit në turneun e vitit 2006.

Cilat ndeshje kanë histori interesante?

Futbolli nuk është vetëm sport; politika dhe historia ndikojnë në disa nga ndeshjet më të rëndësishme.

Kur Franca dhe Senegali të përballen më 16 qershor, në sfond do të jetë historia koloniale që ka përcaktuar marrëdhënien mes dy vendeve.

Senegali kishte shkaktuar më parë një surprizë në Kupën e Botës 2002 kur mposhti Francën, atëherë kampione në fuqi.

Gana dhe Anglia, të cilat gjithashtu kanë lidhje koloniale nga e kaluara, do të luajnë në Philadelphia më 23 qershor.

Irani dhe Egjipti do të luajnë në Seattle në një ndeshje që në nivel lokal është quajtur “Ndeshja e Krenarisë” për të festuar komunitetin LGBT të qytetit, gjë që bëri që të dy federatat e futbollit të kundërshtonin zyrtarisht FIFA-n.

Mënyra se si të dy vendet do ta menaxhojnë këtë ngjarje do të vëzhgohet nga afër, pasi marrëdhëniet mes personave të së njëjtës gjini konsiderohen të paligjshme në të dy vendet.

Irani gjithashtu vjen në turne në një periudhë lufte me SHBA-në bashkëorganizatore.

Të gjitha ndeshjet e Iranit në fazën e grupeve zhvillohen në SHBA, por ekipi ka zgjedhur Meksikën si kamp bazë dhe do të udhëtojë drejt SHBA-së për ndeshjet e tij.

Haiti po rikthehet në Kupën e Botës për herë të parë që nga viti 1974 dhe do të përballet me Skocinë, e cila gjithashtu po rikthehet pas 28 vitesh mungesë.