Më 5 qershor, Mali i Zi bëhet anëtari i 29 i NATO’s

Periskopi.com Lajme

Mali i Zi, të enjten në Bruksel, për herë të parë mori pjesë si i barabartë në një takim të nivelit të lartë në Aleancën më të madhe në botë, atë të NATO-s.

Nga 5 qershori vendi i Ballkanit, do të jetë edhe zyrtarisht anëtari i 29-të i Aleancës Veriatlantike.

Ndërkohë, në Gjykatën Themelore të Podgoricës vazhdon procesi gjyqësor ndaj grupit të akuzuar për përgatitje të akteve terroriste dhe për grusht shtet në Mal të Zi, në ditën e zgjedhjeve parlamentare të vitit të kaluar./VOA

‘Zonja e parë’ e Luksemburgurt mes zonjave të para në Samitin e NATO-s

Periskopi.com Lajme

Bashkëshorti i kryeministrit homoseksual të Luksemburgut, Xavier Bettel ka pozuar përkrah bashkëshorteve dhe partnereve të liderëve botërorë gjatë konferencës së NATO.

Gauthier Destenay, një arkitekt belg, iu bashkua Zonjës së Parë të Amerikës Melania Trump në Bruksel teksa partnerët e tyre diskutonin çështjet botërore.

I quajtur “First Gentleman”, i cili u martua me kryeministrin në 2015, pozoi bashkë me gratë në një foto në Royal Castle of Laeken, përpara një darke të veçantë për partneret.

I veshur me një kostum të zi, dhe kravatë gri, Destenay qëndronte pranë bashkëshorteve të mrekullueshme të liderëve botërorë.

Ai qëndroi pikërisht pas zonjës Trump dhe bashkëshortes së devotshme myslimane të presidentit të Turqisë, Emine Erdogan.

Ndryshe nga disa nga gratë, Destenay mbajti të njëjtën veshje që kishte dhe gjatë ditës, teksa bëri një tur në Magritte Museum.

Në foto përveç Melania Trump dhe Emine Erdogan, ishte Zonja e Parë e Francës, Brigitte Macron, dhe partnerja e kryeminsitrit belg Chalres, Michel, Amelie Derbaudrenghien.

NATO befason me deklaratë për Shqipërinë

Periskopi.com Lajme

Sekretari i Përgjithshëm i NATO, Stoltenberg ka bërë thirrje që partitë politike në Shqipëri të zgjidhin krizën politike.

Duke komentuar zhvillimet e fundit në vendin tonë nga Komisioni i Jashtëm i Parlamentit Europian, ai u shpreh se NATO do të donte të shikonte që problemet të zgjidhen.

Stoltenberg tha gjithashtu se Shqipëria është një aleat i vyer për NATO-n.

Ai vuri theksin tek rëndësia e stabilitetit në vendet e Ballkanit Perëndimor për të luftuar terrorizmin, duke iu referuar këtu edhe krizës politike në Maqedoni.

Viti 1999: Si e shpëtoi NATO pilotin e aeroplanit që u rrëzua në Serbi (Foto)

Periskopi.com Lajme
Një aeroplan i NATO-s ishte rrëzuar nga forcat serbe gjatë bombardimeve të vitit 1999. NATO kishte dërguar ekipe për ta shpëtuar pilotin, dhe e kishte arritur këtë, edhe pas përleshjeve të armatosura në tokë me serbët.

Gazeta serbe Kurir, ka siguruar tregimet e dëshmitarëve okularë për këtë ngjarje të para rreth 18 viteve.

Aeroplani luftarak amerikan me emrin F-16CG pilot i të cilit ishte komandanti aktual i forcave ajrore të SHBA-ve, Devid Godfain, nga ekipi luftarak batalioni i raketave 250 Missile Brigade PVO VJ, ishte rrëzuar në Serbi.

Aeroplani F-16CG ishte dëmtuar pasi që ishte goditur nga raketa 5V27D, me emrin “Natalia” e cila u lansua me numrin serik 13013.

Aktivitetet e NATO-s ishin ndërprerë dhe kishin filluar operacionin e shpëtimit kështu duke formuar një grup të shpëtimit të përbërë nga 10 aeroplanë F-16, 16 aeroplanë F-16CJ me mbështetje elektronike sipas sistemit PVO, 4 aeroplanë A-10 dhe 8 helikopterë AH-64 apache kundër zjarrit, si dhe 11 aeroplanë me cisterna të ujit brenda tyre, dhe në fund 2 helikopterë për shpëtim MH-53J dhe një helikopter për transport MC-130 H/P.

Identiteti dhe lokacioni i pilotit u zbuluan në orën 3:55 më 2 maj të vitit 1999, si dhe menjëherë ekipet e shpëtimit të NATO-s menjëherë kishin hyrë në hapësirën ajrore të RFJ-së. Në orën 4:40 ata kishin arritur të kontaktojnë pilotin dhe në orën 4:45 e kanë hipur atë në një helikopter kështu duke e dërguar në aeroportin e Tuzlës.

Gazeta serbe, Kurir citon dy deklarata të detajuara të dy banorëve të këtij vendi në të cilin kishte rënë aeroplani.

Aeroplani erdhi nga drejtimi i Shabacit rreth ores 2:20 të mëngjesit, fluturoi vetëm 150 metra përmbi shtëpinë time, dëgjova zërin e tij dhe gumëzhimën, mirëpo kaloi dhe pas disa minutave kam dëgjuar pemët duke u thyer dhe pastaj shpërthimin. Ishim ulur në tarracë dhe për një moment u kthyem dhe pamë aeroplanin i cili kishte rënë në pjesën tonë të pyjeve i quajtur Zhdralovac, dhe në këtë mënyrë e pamë se aeroplani9 ishte shpërbërë i tëri- e shpjegon pensionisti Milorad Marjanoviq, transmeton gazetametro.net.

Marjanoviq thotë se numër i madh i njerëzve ishin mbledhur për të marrë copa të aeroplanit. Ai gjithashtu thotë se familja e tij dhe ai vet nuk kishin mundur të flinin atë natë më nga zhurmat e njerëzve, dhe duke e pritur helikopterin i cili do të vinte për të shpëtuar pilotin.

Dëshmitari tjetër Zeljko Micic e ka përshkruar këtë moment duke thënë se e ka dëgjuar aeroplanin duke fluturuar si dhe gjithashtu e ka parë zjarrin në momentin kur aeroplani është rrëzuar dhe ka eksploduar siç thotë ai “zjarri ishte në formë të një kërpurdhe”, si dhe thotë se aeroplani kishte rënë 2 km larg shtëpisë së tij.


Miçiq thotë se pastaj ka dëgjuar helikopterët të cilët kishin ardhur për të shpëtuar pilotin, dukë thënë se njërin e kishte parë para syve dhe dy ishin prapa tij.

“Kur kanë filluar të gjujanë drejtë nesh, njëri nga ushtarët tanë ra në asfalt. E tërë kjo ndodhi pak para orës 5 së mëngjesit dhe mund të shihej gjithçka, shumë plumba më kaluan afër kokës të cilën e mbaja me dy duar. Nuk kanë dashur të gjuajnë drejt nesh, thjeshtë kanë dashur të na frikësojnë dhe të na largojnë nga vendi i ngjarjes. Ishin shumë afër meje, aq afër sa u kam parë fytyrat. Nëse me të vërtetë kishin dashur të më gjuajnë kanë mundur edhe me gurë e jo me tërë ato pushka dhe mitralozë”, shprehet Miçiq.

Ai gjithashtu thotë se pilotin e kishin gjetur dhe e kishin hipur menjëherë në njërin nga helikopterët, gjithashtu thotë se më larg qëndronin disa helikopterë të tjerë.

Rusia për hyrjen e Malit të Zi në NATO: Merrni përgjegjësinë për pasoja

Periskopi.com Lajme

Ministria e Punëve të Jashtme e Rusisë të premten është prononcuar për vendimin e Kuvendit të Malit të Zi për anëtarësim në NATO.

Kjo ministri konstaton me “keqardhje të thellë” se udhëheqja e tanishme e Malit të Zi dhe promotorët e saj perëndimor megjithatë “nuk kanë dëgjuar zërin e arsyes”.

“Miratimi i akteve fundamentale që kanë të bëjnë me çështjet bazë të sigurisë nacionale përmes votimit të disa deputetëve, pa marrë mendimin e popullit të vendit, paraqet akt demonstrativ të shkeljes së të gjitha normave dhe parimeve demokratike”, thuhet ndër të tjera në deklaratën e ministrisë.

 

 

 

Sekretari i NATO’s reagon për dhunën në Maqedoni

Periskopi.com Lajme

Në lidhje me ndodhitë e fundit dhe me dhunën e shfaqur sot në Kuvendin e Maqedonisë, ka reaguar edhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg.

“I shokuar nga sulmet në Kuvendin në Shkup. Të gjitha partitë duhet të respektojnë proceset demokratike dhe t’i përkushtohen dialogut, jo dhunës”, ka shkruar Stoltenberg.

 

NATO paralajmëron Maqedoninë

Presidenti i Maqedonisë, Gjorge Ivanov ka marrë para 10 ditësh një letër jo të këndshme nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg.

Periskopi.com Lajme

Në letrën e 27 Marsit, shefi i NATO-s, përkujton se ai në një deklaratë të 26 Shkurtit i ka ftuar “autoritetet e Shkupit për të përmbushur hapin tjetër në procesin demokratik dhe ftesën ndaj të gjitha palëve për të përmbahen nga deklaratat dhe aksionet”.

“Është tashmë përgjegjësi e të gjithë liderëve politikë në Shkup për të respektuar rezultatin e procesit demokratik dhe përparojnë lehtë për formimin e një qeverie funksionale dhe efikase, të përqendruar në vazhdimin e reformave urgjente…” shkruan Stoltenberg.

Ai kujton se në takimin e 14 marsit, vendet anëtare të NATO-s, “kanë shprehur shqetësim lidhur me situatën politike. Ato kanë ftuar të gjitha partitë që të veprojnë në përputhje me procedurat e pranuara demokratike dhe të respektojnë ligjin e rendin…”

“Duke rikujtuar këtë thirrje, unë pres nga ju zoti kryetari dhe të gjitha autoritetet politike në Shkup që të përkrahin normat e mirë krijuara demokratike dhe ta respektojnë kushtetutën,” i shkruan Stoltenberg Ivanovit.

“I ftoj po ashtu të gjitha partitë që të përmbahen nga retorika përçarëse dhe që të evitojnë të ndezin tensionet etnike,” shkruan Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, transmeton Zhurnal.

Përgjigja e Stoltenbergut, vjen pasi Ivanovi në fillim të marsit dërgoi një letër te anëtarët e BE-së; Kryetarit të Këshillit Evropian Donald Tusk, Stoltenbergut, Kryetarit të SHBA-ve, Donald Trump dhe Kryetarit të Turqisë, Rexhep Taip Erdogan.

Ai në këtë letër ka shkruar ankesat e tij në lidhje me krizën aktuale politike në vend duke akuzuar partitë shqiptare që pas zgjedhjeve me 18 deputetët e tyre prej gjithsej 120 në Parlament, kanë thelluar edhe më tej krizën politike duke krijuar një platformë shqiptare, sipas tij me iniciativë të kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama. /Albeu.com/

NATO tregon qëndrimin që ka në raport me Kosovën (Video)

Sekretari gjeneral i Aleancës Veri-Atlantike, Jens Stoltenberg, ka thënë se Kosova është shembull në luftën kundër terrorizimit.

Periskopi.com Lajme

Këto komente Stoltenberg i bëri në një tryezë me ministrat e shteteve anëtare të NATO-s, njofton Klan Kosova.

“Mendoj se kemi marrë një mësim shumë të rëndësishëm nga Kosova, Bosnja e Hercegovina dhe nga Afganistani, se përfundimisht është shumë më mirë që terrorizmi të luftohet nga vetë forcat lokale, që ata vetë të ndërtojnë institucionet e sigurisë, se sa NATO të dërgojë numër të madh të trupave tanë luftues në operacione të tilla luftarake”, ka thënë Stoltenberg.

Mali i Zi nuk do të jetë anëtar i plotë i NATO-s në samitin e ardhshëm

Mali i Zi nuk do të mund të jetë si anëtar me të drejta të plota të NATO-s në samitin e ardhshëm të Aleancës Veri-Atlantike, ku do të marrë pjesë edhe presidenti amerikan Donald Trump, kah fundi i majit, tha të premten një zyrtar në Bruksel.

Periskopi.com Lajme

Hyrjen e Malit të Zi në NATO, me çka do të bëhej vendi i 29 anëtar i saj, Rusia po e konsideron si provokim, duke shkaktuar ndarje në vendin e vogël me 620.000 banorë, ku opozita pro-ruse po kërkon referendum lidhur me këtë çështje.

Qëkur Mali i Zi në dhjetor të vitit 2015 ishte ftuar t’i bashkëngjitet Aleancës, 25 vende anëtare të NATO-s kanë ratifikuar hyrjen e këtij vendi në NATO, ndërsa një  gjë të tillë e miratoi këtë javë edhe Senati amerikan.

Por, një zyrtar i paemëruar i NATO-s tha se Mali i Zi nuk do të jetë anëtar me të drejta të plota deri në samitin e planifikuar për datën 25 maj, në Bruksel.

“Holanda nuk do të mund të ratifikojë hyrjen e Malit të Zi në NATO, pasi procedura në parlamentin e Den Hag do të zgjasë të paktën tetë javë”, ka shpjeguar zyrtari në fjalë.

Ndryshe, kryeministri i Malit të Zi, Dushko Markoviq shfaqi shpresën se vendi i tij do të bëhej anëtar me të drejta të plota deri në fillim të samitit. Rusia zgjerimin e NATO-s në Ballkan e ka quajtur provokim, pasi nëse Mali i Zi hyn në NATO, Aleanca Veri-Atlantike do të kontrollojë të gjitha anët e Ballkanit.

Nisma për ushtrinë e Kosovës ka ngritur tensione në rajon

Periskopi.com Video

NATO dhe Rusia shkëmbejnë informacione për lëvizjen e trupave në Evropë

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenber deklaroi se Aleanca Veri-Atlantike dhe Rusia vazhdojnë të mbeten në konflikt kur bëhet fjalë për situatën në Ukrainë, por kanë shkëmbyer informacione për lëvizjen e trupave të tyre në vendet tjera të Evropës, në mënyrë që të ulin tensionet.

Periskopi.com Lajme

Stoltenberg tha se ka insistuar që Rusia “të shfrytëzojë ndikimin e saj të rëndësishëm në mesin e militantëve” në Ukrainën lindore, që t’i detyrojë të respektojnë obligimet në lidhje me ndërprerjen e konfliktit.

Tensionohet situata: Drejt luftës së re Botërore ( Video)

NATO po e shton ndjeshëm prezencën e saj në kufirin rus.

Periskopi.com Lajme

Të paktën 1 350 trupa amerikanë, britanikë, gjermanë e rumunë janë dërguar në Poloni.

Nisja u bë nga një bazë e NATO –së në Gjermani.Drejtuesit e komandës thanë se ushtarët janë të përgatitur për t’u bërë ballë të gjitha sulmeve të mundshme ruse.Ata sqaruan se lëvizja është e detyruar si pasojë e agresionit rus ndaj aleatëve të NATO –s.

Ivcia Daciq si zëdhënës i Millosheviqit- NATO është kriminale

Periskopi.com Video

Si e bindën rusët Milosheviqin që të kapitullojë në Kosovë?

Cilat ishin synimet amerikane në Kosovë? Çfarë biseduan me telefon Bill Clinton dhe Boris Yeltsin më 24 mars 1999, kur nisën bombardimet e Paktit NATO? Pse Yelstin cakton me 4 prill Victor Chernomyrdinin si Emisar Special për Kosovën? Çka i kishte thënë Milosheviq – Chernomyrdinit në takimet sekrete? Si e bindi ish-kryeministri rus Milosheviqin që duhet të dorëzohet?

Periskopi.com Lajme

Boris Yeltsin, kryetari i Federatës së Rusisë në vitet 1991 – 1999, ka botuar memoaret e tij, të titulluara “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”. Një pjesë e mirë e këtyre kujtimeve, të cilat bazohen, sipas rrëfimit të vetë Yeltsinit, në shënimet sekrete, të cilat vetëm ai ka mund t’i shohë dhe t’i përdorë, i kushtohen krizës së Kosovës dhe bombardimeve të Paktit NATO.

Ju risjellim pjesë interesante të këtyre memoareve të presidentit të ndjerë rus.

CLINTON MË THA: NUK DO TA LEJOJMË MILOSHEVIQIN TË BËJË KRIME NË KOSOVË

Yeltsin është i sigurt që synimi i SHBA-së, gjatë bombardimeve të Paktit NATO, në pranverë të vitit 1999, nuk ka qenë pikësëpari për të zgjidhur çështjen e Kosovës. “Amerikanëve u është nevojitur, në momentin e ballafaqimit me pavarësimin gjithnjë e më të madh ekonomik dhe politik të Evropës, që nëpërmes NATO-s, të mbajnë kontrollin mbi Evropën”, është i bindur ish-presidenti rus. Mënyra më e mirë për të realizuar këtë qëllim, sipas tij, ishte që të lansohen sulmet e NATO-s kundër Serbisë dhe regjimit të Slobodan Milosheviqit. Yelstin këtu konkludon që amerikanëve u është dashur ta stimulojnë solidaritetin evro-atlantik.

Në kujtimet e tij, Boris Yeltsin, nuk fsheh që ky ishte i shastisur me bombardimet e NATO-s. Edhe pse ky nuk tregon kurrfarë simpatie për Slobodan Milosheviqin, të cilin në fakt e cilëson si fajtorin kryesor për krizën e Kosovës, Yeltsin pohon se Perëndimi ka mundur të zgjidhë krizën e Kosovës me negociata. Pastaj, Yeltsin thekson se bombardimet e NATO-s ndaj Serbisë, duke ditur afërsinë tradicionale në mes të Moskës dhe Beogradit, kanë pasur pasoja të mëdha në Rusi, ku gjithnjë e më shumë krijohej një disponim dhe atmosferë anti-perëndimore.

Në ditën e fillimin të bombardimeve, më 24 mars 1999, Yeltsinit i kujtohet biseda telefonike me presidentin e SHBA-së, Bill Clintonin. Clinton i kishte thënë se NATO dhe SHBA-ja janë të detyruara të inicojnë sulmet ajrore kundër regjimit të Milosheviqit, që ky po vazhdon me ofensivën e tij në Kosovë, duke shkatërruar fshatra të tëra dhe duke vrarë popullsinë e pafajshme. Clinton në anën tjetër thoshte se Washingtoni dhe Moska nuk duhet të lejojnë që një Milosheviq të prishë marrëdhëniet shumë të mira të SHBA-së dhe Rusisë, të ndërtuara me mund viteve të kaluara.

Clintoni tha se sa i përket atij dhe Washingtonit, ky nuk do të lejojë këtë. Por, në vazhdim pohoi se nuk mund të lejojë që në Evropë të ndodhin gjëra të tilla të tmerrshme: Sipas tij, Milosheviqi tashmë kishte dëbuar 250 mijë refugjatë nga Kosova. “Nëse nuk vazhdojmë me bombardime do të ballafaqohemi me një Bosnjë të re. Milosheviqi dëshiron t’i thejë shqiptarët e Kosovës duke përdorur një forcë brutale ushtarake”, konkludoi Clinton.

Yeltsin, siç thekson në memoaret e titulluara “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”, ia kishte kthyer në këtë mënyrë Presidentit Clinton: “Nëse vazhdojmë të punojmë së bashku, jam i bindur që do ta zbusim Milosheviqin…”.

Clintoni nxori edhe një argument shtesë në këtë bisedë telefonike me Yeltsinin. Ai pohoi se Milosheviqi është diktatori i fundit komunist në Evropë dhe ai do të dëshironte të rrënojë lidhjet e krijuara mes Evropës Perëndimore dhe Rusisë si dhe lëvizjen për demokratizmin e Evropës që tani shtrihej në tërë Evropën.

SI U PENGUA SULMI RAKETOR NDAJ AMBASADËS AMERIKANE NË MOSKË?

Por, këtu Yeltsin reagoi në këtë mënyrë: “Populli ynë do të krijojë mendim shumë të keq për Amerikën dhe Paktin NATO, nëse bombardimi i Serbisë vazhdon. Më kujtohet se sa vështirë ka qenë të ndryshohet mendimi i njerëzve të thjeshtë për Shtetet e Bashkuara të Amerikës. E tani, të gjitha do t’i humbim, për shkak të këtyre bombardimeve…”.

Clinton ishte qind për qind i vendosur për të vazhduar bombardimet, shkruan më tej Yeltsin. Aq më tepër ai theksonte se këtu është krijuar një unitet i plotë në mes SHBA-së dhe liderëve të Evropës Perëndimore.

Yelstin thekson se megjithatë kishte kërkuar nga Clintoni që të rikonsiderojë mundësinë e ndaljes së bombardimeve, para së gjithash, për të ruajtur dhe forcuar raportet midis Washingtonit dhe Moskës.

Ish-kryetari i Rusisë pohon më tej se është i bindur se bombardimet e Paktit NATO nuk e kanë bindur Milosheviqin të dorëzohet. Këtë, siç do të shpjegojë ai në vazhdim, e ka bërë diplomacia e koordinuar në mes Moskës, Washingtonit dhe Helsinkit (Finlanda ishte asokohe kryesuese e radhës e Unionit Evropian, vër.jonë).

Në librin e tij, në vazhdim, Yeltsin përshkruan forcimin e një klime politike të urrejtjes ndaj Amerikës dhe Perëndimit në përgjithësi. Demonstratat e shumta kundër Amerikës, që kulminuan me një veprim të përgatitur terrorist për të cilin pakkush ka ditur derisa Yeltsin nuk e ka përshkruar në këtë libër. Kështu, një grup ekstremistësh rusë, kishte afruar një lanser raketash afër Ambasadës së SHBA-së në Moskë. Ideja kishte qenë që me raketë të sulmohet Ambasada amerikane. “Zoti e di se çfarë kishte ndodhur sikur ne të mos kishim penguar këtë sulm”, nënvizon Yeltsin.

Duke kuptuar se gjërat kanë marrë një tatëpjetë shumë të rrezikshme, Yeltsin ndërmerr veprimin, i cili, siç do të kuptohet më vonë, njëmend kishte pasoja pozitive për ndaljen e luftës dhe zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Ai, më 4 prill 1999, emëron ish-kryeministrin e Rusisë Victor Chernomyrdinin, për të deleguar special të vetin në zgjdihjen e krizës së Kosovës. “Zgjodha Chernomyrdinin, sepse e dija se ky është një diplomat me përvojë të madhe. Kisha edhe këshilla tjera: Që për shkak të marrëdhënieve të keqësuara me Perëndimin nuk do të duhej të caktoja një politikan kaq të lartë si të deleguar special. Për shembull, më propozonin që të caktojë Gaydarin (Yegor Gaydar, njëri nga reformistët kryesorë rusë, vër.jonë), i cili kishte jetuar në Jugosllavi shumë vjet me të atin, korrespondentin e “Pravdas”, megjithatë u përcaktova për Chernomyrdinin. Nuk kam mundur t’i besoj asnjë politikani tjetër. Chernomyrdin ka pasur një autoritet të madh në Jugosllavi, në Perëndim si dhe tek elita politike amerikane. Ky kombinim krejtësisht i veçantë ka mundur të orientojë negociatat kah realizimi i një qëllimi të vetëm: ndaljen e plotë të luftimeve. Këtu Chernomyrdin ka treguar aftësitë e tij të jashtëzakonshme: durimin, fleksibilitetin dhe vullnetin e qartë për arritjen e një kompromisi intelegjent”, pohon Yelstin.

BISEDA TELEFONIKE ME TONY BLAIRIN

Në vazhdim, Yelstin përshkuan një bisedë tjetër telefonike. Më 22 prill kishte biseduar me Tony Blairin, kryeministrin e Britanisë së Madhe.

“Jam i bindur Tony se NATO-ja është duke bërë gabim të madh me vazhdimin e bombardimit të territorit të Jugosllavisë. Pasojat nuk i keni llogaritur si duhet. Në vend se të ushtroni presion në Miloshevqin ju vetëm i keni forcuar pozicionet e tij. Në vend të negociatave tani kemi një konfrontim të hapur ushtarak. Po na frikësojnë paralajmërimet e juaja për të dërguar trupat tokësore të NATO-s në Kosovë. Po flas hapur me ty: Kjo do të jetë një rrugë kah gremina…Tony, duhet të gjindet forca për ta ndalë këtë luftë…”, i ishte drejtuar Yeltsini Tony Blairit.

Kryeministri britanik ia kishte kthyer Yeltsinit se NATO-ja dhe Perëndimi kanë bërë maksimumin e tyre gjatë Konferencës Paqësore të Rambouilletit, por që Milosheviqi refuzoi të gjitha dhe nisi ofensivën e tij kundër kosovarëve.

Yelstin përshkruan edhe takimin, që më 13 maj kishte pasur në Moskë me kryetarin e Francës, Jacques Chiracun. Yeltsin edhe me këtë rast kishte kërkuar nga politikani kryesor francez që të bëjë çka është e mundur që lufta të ndalet dhe që të inicohen negociatat në mes Perëndimit dhe Beogradit. Sipas Yeltsinit, Chirac kishte shprehur, me këtë rast, dallimet, që ekzsitojnë në përceptimin e situatës në mes të Washingtonit dhe Parisit. Por, këto dallime nuk ishin të tilla sa Parisi të kundërshtojë vazhdimin e bombardimeve.

Në një situatë të tillë, Yeltsin i kishte urdhëruar Victor Chernomyrdinit që ta bindë Milosheviqin për t’u dorëzuar. Ish-kryeministri rus kishte qëndruar dy herë në Washington, ku për dy orë kishte biseduar me presidentin Clinton dhe katër orë të tjera me nënkryterain Al Gore. Pas këtyre bisedave, Chernomyrdin ishte takuar pesë herë me Milosheviqin. Katër herë fjala ishte për biseda në katër sy në mes Chernomyrdinit dhe Milosheviqit. “Chernomydin më tha që në rastet kur e humbte durimin dhe frustrohej për së tepërmi me Milosheviqin, i drejtohej me këto fjalë atij: A njëmend mendon se mund ta fitosh këtë luftë? Ai i ishte përgjigjur: Jo, por as që do ta humb këtë luftë. Vetëm le të provojnë ta lansojnë ofensivën tokësore…Do të shohin ata se çfarë do t’i gjejë. Milosheviqi madje, në fazën e parë të negociatave me Chernomyrdinin, i kishte thënë këtij që ai duhet të ndikojë që ofensiva tokësore të fillojë sa më shpejtë…”, i kujtohet Yeltsinit.

SI TË PËRFUNDOJË LUFTA PA HUMBËS?

Por, zhvillimi i situatës shkonte në drejtimin, i cili nuk i konvenonte fare Milosheviqit dhe regjimit të tij. Kështu, siç pohon Yeltsin në kujtimet e tij, në bisedat vijuese me Chernomyrdinin, Milosheviqi kishte kërkuar që lufta të ndalet, por me kushtet e tij. Kështu, pos tjerash, i kishte kërkuar Chernomyrdinit që trupat ndërkombëtare, të cilat do të duhej të mbikqyrnin paqen në Kosovë do të duhej të ishin prej Rusisë, Ukrainës, Indisë dhe shteteve tjera që nuk ishin anëtare të Paktit NATO. Chernomyrdin kishte refuzuar këtë propozim, duke i thënë se ai duhet të bëjë pazar me Perëndimin, sepse Perëndimi e bombardonte. Në këtë kontekst, gjithnjë sipas qëndrimeve të Boris Yeltsinit, Chernomyrdin kishte bindur disi amerikanët për një angazhim më të madh të OKB-së në ndaljen e luftës dhe zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Chernomyrdin, më 28 maj, në Beograd arriti të bindë Milosheviqin për t’i pranuar Parimet e G-8 (shtatë shteteve më të zhvilluara në dhe Rusisë. Më një dhe dy qershor Chermomyrdin, Strobbe Talbott dhe Marty Ahtisari takohen në Bon për t’i harmonizuar përfundimisht qëndrimet. Në këtë takim u arrit marrëveshja që prania ndërkombëtare ushtarake në Kosovë të përbëhet prej NATO-s dhe njësive ruse.

Me 2 dhe 3 qershor Chernomyrdin dhe Ahtisari arrijnë në Beograd për bisedat finale me Milosheviqin. Ky më në fund pranon marrëveshjen, e cila i kishte 10 pika. Pikat kryesore të saj ishin pothuajse identike me ato të paraqitura në Marrëveshjen e Rambouilletit, konkludon Boris Yeltsin. “Milosheviqi pranoi një marrëveshje, që ishte më e keqe, më e disfavorshme për të. Por ky forcoi pozicionin e tij në Serbi. Mendoj që Milosheviqi është politikani më cinik, me të cilin kam pasur punë në karirerën time”, konkludoi Boris Yeltsin në librin e tij të kujtimeve të titulluar “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”.

Thaçi duhet të luftojë korrupsionin e të ndalojë iniciativën për Ushtrinë

18 vjet më parë, Jamie Shea, ishte njeriu më i dashur për shumicën e shqiptarëve të Kosovës që ishin nuk rrinin në shtëpitë e tyre dhe që ia dëgjonin zërin kampeve të refugjatëve përmes transistorit, por dhe për ata pak të tjerë që mundnin t’ia shihnin fytyrën në televizor.

Periskopi.com Intervista

Britaniku 63 vjeçar, që nga Brukseli i jepte Milosheviqit edhe të rejat e parashikimit të motit, ishte zëri i Aleancës Veri-Atlantike që dilte çdo ditë nëpër konferenca për shtyp nga selia e NATO-s për t’i dhënë informatat e fundit rreth ecurisë së fushatës ajrore të bombardimeve të NATO-s.

18 vjet më vonë, në ditën kur Kosova po shënon përvjetorin e nisjes së këtyre sulmeve, në një intervistë për KALLXO.com, Jamie Shea thotë se kjo fushatë 78 ditëshe e ka ndalur pastrimin etnik në Kosovë dhe i ka dhënë vendit e rajonit mundësinë për zhvillim.

Shea, i cili tani punon në selinë e NATO-s në postin e Zëvendës Asistentit të Sekretarit të Përgjithshëm për Sfidat e Sigurisë, thotë se nga operacioni i ndërmarrë në pranverë të vitit 1999 aleanca ka mësuar se duhet të qëndrojë e bashkuar, për të mos u dhënë kundërshtarëve shpresën që të mund të përfitojnë nga një përçarje e aleatëve.

Në këtë intervistë, Shea flet edhe për nismën e Presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi për ndryshimin e misionit të FSK-së, për rritjen e forcave nacionaliste në rajon, për ndikimin e Rusisë…

 

KALLXO.com: z. Shea, Kosova po shënon përvjetorin e 18-të të fillimit të fushatës së sulmeve ajrore të NATO-s. Si e kujtoni ju momentin e marrjes së vendimit për t’i lëshuar sulmet ajrore? Cila ishte ndjenja brenda selisë së NATO-s rreth ecurisë dhe kohëzgjatjes së sulmeve?

Jamie Shea: Më kujtohet që vendimi qe marrë shpejt dhe me një sens real të konsensusit dhe vendosmërisë rreth tavolinës së Këshillit të NATO-s. Pas tërë atyre viteve të hezitimit gjatë konfliktit në Bosnjë, kur ne shpesh agonizonim rreth përdorimit të forcës, ka qenë një lehtësim për mua kur shihja që këtë herë NATO ishte e gatshme të veprojë para se të ndodhnin masakrat e tmerrshme. Mendoj se ky bashkim erdhi nga fakti që kishim mësuar nga Bosnja për pasojat e mesazheve të përziera, duke bërë kërcënime të zbrazëta dhe duke bërë vonesa të shumta para se të vepronim. Kjo vetëm sa i bën përpjekjet për pajtim dhe rindërtim shumë më të vështira. Mendoj se aleatët e dinin se kishin provuar gjithçka në rrugën diplomatike dhe sidomos me negociatat në Rambuje për ta arritur një marrëveshje të negociuar; ajo që ishte pranuar nga pala e shqiptarëve të Kosovës, sado me hezitime, por që ishte refuzuar nga Beogradi. Pra kishte një sens se ishte bërë çdo përpjekje për ta mënjanuar përdorimin e forcës dhe se tani përdorimi i forcës ishte i domosdoshëm dhe legjitim.

Natyrisht, secili shpresonte se fushata ajrore do të ishte e shkurtër dhe se Milosheviqi do të pranonte shumë shpejt që të tërhiqte trupat (nga Kosova) dhe ta ndalte pastrimin etnik. Fatkeqësisht nuk ndodhi ashtu. Siç e kishte thënë edhe Napoleoni në mënyrë të famshme “Asnjë plan nuk mbijeton nga kontakti i parë me armikun”. Por kur filloi fushata ajrore, aleatët ishin të bindur se këmbëngulja shpaguhet dhe gjëja kryesore ishte që të mos i lejohet Milosheviqit që ta thyejë unitetin e Aleancës. Dorëzimi j vetëm që do ta minonte kredibilitetin e NATO-s, por do ta përkeqësonte edhe më shumë situatën në Kosovë. Për me tepër, çdo fushate ushtarake i duhet kohë për të prodhuar efektet e veta kështu që është joreale të priten mrekulli në çast. 78 ditë u dukën shumë në atë kohë, por nëse dikush mendon për Afganistanin apo Irakun, fushata e Kosovës ishte jashtëzakonisht e shkurtër dhe një nga operacionet më të suksesshme ushtarake në kujtesën e fundit.

KALLXO.com: Çka mësoi NATO nga operacioni i saj në Kosovë? A ia ka vlejtë ndërmarrja e këtij operacioni?

Jamie Shea: Mendoj se mësimi kryesor i nxjerrë është të qëndruarit së bashku. Milosheviqi dukej qartë se shpresonte që NATO do të përçahej por kur e kuptoi që kjo nuk do të ndodhte, ai nuk kishte alternativë përveç t’i plotësonte kërkesat e komunitetit ndërkombëtar. Mësimi i dytë, mendoj unë, është veprimi i hershëm dhe i vendosur me qëllim të parandalimit të një forme më të keqe të dhunës dhe shumë më shumë njerëzve të vrarë e të plagosur. Mësimi i tretë ishte kombinimi i forcës me një diplomaci të aftë. NATO punoi me OKB-në dhe në këtë rast edhe me Rusinë për të vënë presion diplomatik mbi Milosheviqin që ta bënte atë të kuptonte se ai nuk po luftonte vetëm NATO-s por një komunitet më të gjerë ndërkombëtar dhe se asnjë shtet, qoftë ajo Rusia apo dikush tjetër, nuk do ta shpëtonte. Ai ishte tërësisht i izoluar.

A ia ka vlejtë? Paj, asnjë fushatë ushtarake nuk është e përkryer dhe të gjitha ato kanë pasoja afatgjata. Por, në mendimin tim, fushata ajrore ndali një formë të dhunshme të pastrimit etnik ndaj shqiptarëve të Kosovës, zvogëloi dukshëm numrin e vrasjeve, edhe pse numri i vrasjeve ishte tragjikisht i madh për shkaktë veprimeve të forcave serbe, dhe u mundësoi qindra-mijëra refugjatëve të kthehen shpejt në shtëpitë e tyre. Nëse për këtë nuk ia vlente, atëherë për çfarë tjetër?

KALLXO.com: NATO ka qenë e pranishme në Kosovë me një mision ushtarak që nga viti 1999. Përderisa misioni është zvogëluar vazhdimisht në numra, a mendoni se rajoni është ende në rrezik në aspektin e sigurisë, marrë parasysh tensionet e fundit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë gjatë muajve të fundit?

Jamie Shea: NATO e ka bërë të qartë se do të qëndrojë në Kosovë për aq kohë sa KFOR mund të ndihmojë në stabilizimin e vendit. Personalisht nuk mendoj që ka rrezik se një konflikt i ri mund të shpërthejë prapë. Thënë këtë, KFOR është atje për ta ndalur çdo lloj të dhunës, qoftë ajo e një shkalle të vogël, dhe për të siguruar që të gjithë kosovarët, pavarësisht cilit grup etnik i takojnë, janë të mbrojtur në mënyrë të barabartë. Nuk ka kuptim që KFOR të largohet para kohe në rast se do t’i duhet të kthehet më vonë. Fatkeqësisht ka ende tensione mes Prishtinës dhe Beogradit, siç e pamë së fundmi me incidentin e trenit, kështu që prania e KFOR-it është ende e domosdoshme për të ofruar një mjedis të sigurt dhe për ta parandaluar ndonjë veprim të ngutshëm ose keqkalkulim.

KALLXO.com: Shkurtimisht, si ju duken zhvillimet në Kosovë gjatë 18 viteve, veçanërisht që nga shpallja e pavarësisë nën kuptim të njohjes ndërkombëtare si dhe politikës e sigurisë së brendshme?

Jamie Shea: Isha në Kosovë vitin e kaluar për një vizitë të shkurtë por shumë të kënaqshme. Nuk kisha qenë për shumë vite dhe isha i befasuar me numrin e veturave në rrugë (nuk është domosdoshmërisht një gjë e mirë, duke pasur parasysh të gjitha ngecjet në trafik), hotelet dhe ndërtesat e reja, si dhe një numër i madh i kompanive amerikane dhe europiane që janë vendosur në Prishtinë. E kisha ndjenjën se Kosova përfundimisht ishte zhvilluar. Gjithashtu mbajta fjalim në një universitet dhe isha i befasuar me inteligjencën, entuziazmin dhe aftësitë e mrekullueshme të studentëve të cilët më përshëndetën në gjuhën angleze. Kështu që përfundimisht kisha përshtypjen e një jete të re dhe një dëshire për të sjellë Kosovën në linjë me standardet europiane dhe të dilni nga izolimi. Natyrisht progresi nuk është asnjëherë i shpejtë ashtu siç do të donim të ishte dhe nuk ka dyshime që Kosova ende ka shumë për të bërë në kuptimin e luftimit të korrupsionit, përmirësimin e gjyqësorit dhe të pasurit parti politike të cilat mund të punojnë së bashku për të mirën e vendit, derisa respektoni rregullat dhe rolin e opozitës demokratike. Andaj, është e qartë që Kosova është një vend që do të vazhdojë të ketë nevojë për një marrëveshje të mirë për ndihmë nga të dyja NATO dhe Bashkimi Europian në vitet në vazhdim. I ka përbërësit për sukses: çelësi është që t’i lirojë dhe zhvillojë këto elemente dhe të mos i mbajë brenda. Për një moment, gjatë fjalimit tim në universitet, e përmenda që në vitin 1950 Ukraina ishte dukshëm në përparësi ndaj Polonisë, në kuptimin e GDP-së. Sot, Polonia është tetë herë përpara Ukrainës dhe nga një hapësirë prej vetëm një gjysmë shekulli. Çfarë e ka bërë dallimin? Nuk janë burimet natyrale por kualiteti i udhëheqjes, serioziteti i reformave dhe aftësia e përdorimit të talenteve të njerëzve të saj produktiv në frymën e sipërmarrjes së lirë.

 KALLXO.com: Duke pasur parasysh zhvillimet në Bosnjë, Maqedoni dhe Kosovë, a e shihni një ngjallje të forcave nacionaliste në regjion?

Jamie Shea: Po, e shoh një ngjallje të forcave nacionaliste në Ballkanin perëndimor sot. Është zhgënjyese, se si nacionalizmi agresiv ka dërguar vetëm në një vuajtje në një shkallë masive gjatë viteve të 90-ta, si dhe varfëri të madhe dhe izolim. Por jemi ku jemi dhe e shoh këtë si një thirrje për zgjim nga NATO dhe Bashkimi Europian për një angazhim të plotë me regjion dhe t’i mbështesin forcat demokratike dhe t’u ndihmojnë atyre në rrugëtimin drejt reformave. Çështja e nacionalizmit është se mund të jetë një reklamë e mirë për emocione dhe një mekanizëm për shfryrje të zemërimit dhe frustrimit. Por nuk sjell ndonjë zgjidhje të problemeve të përditshme. Për më tepër, nacionalizmi agresiv nuk mund të mbijetojë pa ndonjë armik, shpesh një armik imagjinar dhe prandaj dërgon vetëm në dhunë dhe kundërvënie.

KALLXO.com: Në javët e fundit, Kosova ka ngecur në një debat mbi transformimin e Forcës së Sigurisë së saj në një ushtri duke anashkaluar amendamentet e nevojshme kushtetuese. Që kur NATO dhe disa shtete të rëndësishme (SHBA-ja, Britania e Madhe) kanë kundërshtuar nismën e Presidentit Thaçit, a ka ndonjë zgjidhje për këtë çështje, pasi ne nuk e shohim Thaçin të tërhiqet nga ideja e tij?

Jamie Shea: Forca e tanishme e Sigurisë së Kosovës, për të cilën NATO ka punuar aq shumë për të ndihmuar Kosovën për ta krijuar, është projektuar për nevojat aktuale të Kosovës dhe si një mjet për integrimin e të gjitha bashkësive etnike në një institucion të vetëm. Në një kohë kur Kosova vërtetë ka nevojë të përqendrohet në reforma, luftën kundër korrupsionit, edukimin e njerëzve të saj dhe zhvillimin e shoqërisë dhe institucioneve të saj, unë nuk shoh se si krijimi i ushtrisë së Kosovës është një përdorim i dobishëm i burimeve të çmuara, apo do të ndihmojë stabilitetin në rajonin më të gjerë. Me koston e një avioni luftarak modern apo edhe një tanku lufte, Kosova mund të kishte ndërtuar disa shkolla ose të përmirësojë teknologjinë e informacionit në universitetet e saj dhe në institucionet publike në të gjithë vendin. Kështu që unë shpresoj se do të ketë një debat të duhur në Kosovë në lidhje me prioritetet, dhe se Presidenti Thaçi nuk do ta vazhdojë këtë iniciativë. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, i foli presidentit Thaçi dhe kryeministrit Mustafa më 8 mars dhe ua bëri të qartë atyre shqetësimet serioze të aleatëve të NATO-s në lidhje me propozimet nga autoritetet e Kosovës për ta transformuar FSK-në një forcë të armatosur, pa një ndryshim kushtetues. Ai e bëri të qartë se hapat e njëanshëm të tilla si këto janë të padobishme.

KALLXO.com Në një kontekst më të gjerë rajonal, konsiderohet se Rusia është duke u përpjekur për të zgjeruar ndikimin e saj në Ballkan, duke filluar me furnizimin e ushtrisë së Serbisë me armë. Si e sheh NATO këtë situatë?

Jamie Shea: Rusia është sigurisht më aktive në Ballkan sot se disa vite më parë. Ne kemi parë për shembull përpjekjet e saj për të theksuar vendimin e lirë të Malit të Zi për t’u bashkuar me NATO-n, duke përdorur propagandën dhe duke organizuar provokime dhe aktivitete destabilizuese. Kjo është një nga arsyet pse NATO dhe BE-ja tani ri-angazhohen me rajonin ku ne kemi investuar kaq shumë kohë dhe përpjekje gjatë dy dekadave të fundit. Sigurisht është zgjedhje e një vendi si Serbia të vendosë se ku dëshiron të blejë armatime, por përsëri, unë besoj se të gjithë aktorët në rajon duhet ta pyesin veten nëse ndërtimi i armatimeve të sofistikuara dhe të shtrenjta me të vërtetë do të blejë më shumë siguri për një kohë të gjatë dhe për stabilizimin e rajonit, ose nëse me të vërtetë është ajo që popujt e tyre kanë nevojë urgjente në afat të shkurtër. Lloji i dialogut që BE-ja ka nxitur mes Beogradit dhe Prishtinës ose të negociatave për anëtarësim të Serbisë drejt BE-së, të partneritetit të NATO-s me Serbinë, Bosnjën dhe ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë, si dhe nismat rajonale të sigurisë që po sjellin vendet e Ballkanit Perëndimor së bashku po më tërheqin mua si një mënyrë shumë më e mirë për të arritur siguri të qëndrueshme.

Senati amerikan voton javën e ardhshme për anëtarësimin e Malit të Zi në NATO

Senati i SHBA-së do të votojë javën e ardhshme rreth propozimit që Malit të Zi të bëhet anëtari më i ri i aleancës së NATO-s.

Periskopi.com Lajme

Reuters njoftoi të martën se Sekretari i Shtetit, Rex Tillerson i kishte shkruar udhëheqësve të Senatit ku thoshte se anëtarësimi i Malit të Zi në Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut është “fuqishëm në interes të Shteteve të Bashkuara”, transmeton Klan Kosova

Të gjithë 28 anëtarët e NATO-s duhet të ratifikojnë pranimin e Malit të Zi para se t`i mund të bashkohet zyrtarisht aleancës.

Votimi në Senat të SHBA-së është bllokuar për disa muaj, kur të paktën dy senatorë republikanë, Rand Paul dhe Mike Lee, bllokuan votimin e shpejtë.

 

Mësohet pse ishin shtyrë bombardimet e NATO’s për 6 muaj

Bombardimi i NATO-s kundër forcave ushtarake e policore serbe në mbrojtje të popullatës civile në Kosovë, që filluan më 24 mars 1999, ka mundur të ndodhte gjashtë muaj më herët, po të mos i prishte këto plane gjeneralmajori serb, Jovan Millanoviq.

Periskopi.com Lajme

Ai është mbështetur tek majori francez Pierre-Henri Bunel, po ashtu pjesë e inteligjencës franceze, i cili kishte siguruar skicat për caqet e sulmit të aeroplanëve të NATO-s. Millanoviq, në botimin e plotësuar të librit të tij “Serbia dhe NATO”, thotë se më 1995 kishte detyrë të jetë spiun në Bruksel, në selinë e NATO-s, por nën postin zyrtar si këshilltar-ministër në Ambasadë, që të ndërtojë një rrjet informimi që do të zbulonte planet e NATO-s, shkruan Kurir.

“Unë jam ndoshta një nga njerëzit e paktë në Serbi, një nga oficerët apo gjeneralët, si të doni ju, që më së gjati ishte në luftë me NATO-n. Rrjeti informativ që kam formuar, po ju them për herë të parë, kishte mbi dhjetëra njerëz të rangut më të lartë diplomatik në NATO dhe në misionet tjera diplomatike në Bruksel”, thotë ai.

Ai thotë se në këtë e ka ndihmuar ushtaraku i sipërpërmendur francez.

“Informacionin e parë që kam pasur nga ai e kam kontrolluar në dy ose tre anët, dhe pastaj kam filluar t’i jap detyra. Ai u fut në lojën e spiunimit, shumë i sinqertë dhe i vetëdijshëm për të gjitha pasojat”, thotë Millanoviq, i cili thekson se përgatitjet për sulm në NATO janë bërë gati më 1998 dhe se vendimi për sulm është dashtë të merret më 12-13 tetor.

Këto informata e këto plane të NATO-s ia kishte dërguar Bunel atij në banesë.

“I kemi analizuar në mbrëmje dhe pastaj u ndamë duke menduar se që të dy atë natë do të arrestohemi. Për mua atëherë nisi ferri. Çfarë të bëj me letrat? Ku të shkoj në ora 11:30? Si t’i barti ato? Dola te dalja nga kontejnerët. Hodha një qese e tjetrën e barta. Në Ambasadë kam përpunuar dokumentet, siç kërkon procedura, dhe i dërgova në Beograd”, thotë ai, duke shtuar se në bazë të këtyre informatave bëhet ripozicionimi i forcave serbe, për çka shtyhen bombardimet e NATO-s. /Periskopi

Pierre-Henri Bunel

 

 

Kanceri dhe leukemia në Kosovë nga uraniumi i varfëruar si pasojë e bombardimeve të NATO’s?

Një tekst shokues që është publikuar kohë më parë, flet se OKB-ja ka fshehur raportin ku pretendohet se gati 10 tonë të uraniumit të varfëruar janë hedhur në Kosovë në vitin 1999. Kjo nga bombardimet e NATO-së në atë kohë.

Periskopi.com Lajme

Madje raporti shkon edhe më tej me shpjegimet se bombardimi i NATO-se ka ndodhur në kohën e të mbjellave, e uraniumi i varfëruar i hedhur ka ndikuar në cilësinë e ajrit, tokës dhe ujit, gjë që rezultoi në pasoja afat-shkurtra dhe afat-gjata në zinxhirin ushqimor.

E kjo sipas raportit të bërë atë kohë, gjeneratat e ardhshme që jetojnë në toka të bombarduara do të vuajnë nga kanceri, leukemia, nga një numër i aborteve dhe që deformimi i të sapolindurve do të rritet, raporton Periskopi

Raporti i Bakary Kante, shef i misionit të Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara në vitin 1999 rreth pasojave të tmerrshme të bombardimit të Serbisë nuk ishte publikuar asnjëherë.

Në maj të vitit 1999, Kombet e Bashkuara kishin fshehur prej publikut raportin e Bakari Kante, shef i misionit të parë të Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara (PMKB) rreth pasojave të mjedisit nga bombardimi mbi Jugosllavinë.

OKB-ja nuk e ka publikuar këtë tekst asnjëherë, por pjesë të tij, thuhet se dolën në falë të intervistuarit të ‘Vesti’ , gazetarit të pavarur Amerikan , Robert Parson, një raportues nga instituti ndërkombëtar në Gjeneva.

Ai kishte arritur të marr raportin e Kante nga burimet e tij në PMBK dhe ta publikojë atë në qershor të vitit 1999 në një të përditshmen zvicerane ‘Le Courrier’ në një artikull të titulluar ‘’Raporti alarmues i fshehur rreth pasojave dhe bombardimit të Jugosllavisë: Toksinë që OKB nuk do ta shoh’’.

Sparkson kishte folur ekskluzivisht për ‘Vesti’ për atë se si raportet rreth pasojave në shëndet nga përdorimi i armëve me uranium të varfëruar në Ballkan, ishin kritikuar dhe ndryshuar në zyrat e Kombeve të Bashkuara.

Pas 12 viteve të qëndrimit të tij në Jugosllavi, e cila akoma po bombardohej në atë kohë, në maj të vitit 1999, ku ai ishte me misione të agjencive tjera të sistemit të OK-se, Bakary Kante kishte dorëzuar një raport në PMBK i cili flet për tmerr ekologjik: atmosferë dhe shtresën e tokës në ish Jugosllavi, që ka qenë në mënyrë të përhershme e kontaminuar me materiale toksike për shkak të bombardimit të komplekseve industriale-kimike dhe përdorimit të armëve me uranium të varfëruar.

Raporti ishte kategorik në vlerësimin se gjeneratat e ardhshme që jetojnë në toka të bombarduara do të vuajnë nga kanceri, leukemia, nga një numër i aborteve dhe që deformimi i të sapolindurve do të rritet.

Më tej raporti i Kante, thotë se për shkak të bombardimeve, natyra në Jugosllavi është kontaminuar me substanca toksike e në mes të cilave më e rrezikshmja është bifenil polikloruara (PCB), shumë kancerogjene dhe përgjegjëse për sëmundje imunologjive. Raporti thekson se një litër e PCB mjafton sa për të kontaminuar një miliardë gallon te ujit.

Zvicra kishte paguar për heshtje?

Robert Parsons thotë se një burim direkt i informuar i kishte thënë atij se në Korrik të vitit 1999, një grup i shkencëtarëve zviceran kishin ardhur të një përfundim edhe më dramatik rreth efekteve të uraniumit të varfëruar në Ballkan, se sa ata që ishin të përfshirë në raportin e ndaluar të Bakary Kante.

“Hulumtimi i tyre ishte pjesë e aktiviteteve të grupit diplomatik FOCUS, i përbërë nga Zvicrra, Austria, Rusia dhe Greqia. Pasi që Zvicra ishte ajo që po paguante të gjitha shpenzimet, anëtarët tjerë të grupit duhej të heshtnin”, ka thënë Parsons.

Ushqimi i rrezatuar

Në raportin e tij Kante po ashtu paralajmëroi: “Bombardimi i NATO-se ka ndodhur në kohën e të mbjellave jetësore për popullsinë – misri, luledielli, soja, panxhar sheqeri dhe perimet. Uraniumi i varfëruar i hedhur ka ndikuar në cilësinë e ajrit, tokës dhe ujit, gjë që rezultoi në pasoja afat-shkurtra dhe afat-gjata në zinxhirin ushqimor”.

Shtëpia e Bardhë e dinte që bombat përmbanin uranium të varfëruar

Vetëm pas një presioni të madh publik amerikanët e pranuan se municioni ishte mbushur me uranium të ‘ndyrë’, që është më i rrezikshmi për njerëzit dhe ambientin.

Grupi punues i Ballkanit përbrenda PMBK ishte ai që alarmoi opinionin botëror me 17 Shkurt 2001 duke njoftuar se uranium i ‘ndyrë’ ishte hedhur në Kosovë.

Ishte njoftuar se analizat e 340 mostrave të baltës, ujit etj. kishin treguar për prezencë të elementeve transuraniumit siç është U-235 dhe gjurmë të plutonium dhe proceset e zbërthimit të atomit. Prania e plutoniumit ishte konfirmuar nga dy laboratorë- Instituti Suedez për Mbrojtje Radiologjike dhe Laboratori Zviceran AC-Speiz./ Periskopi

 

Kronologji e sulmeve ajrore, më 1999: 78 ditët e NATO-s

Më 24 mars 1999, në ora 19:00, fillojnë sulmet ajrore të NATO-s kundër caqeve ushtarake, policore dhe paramilitare serbe në Kosovë e Serbi. Sulmet zgjatin 78 ditë, duke rezultuar me çlirimin e Kosovë. Telegrafi më poshtë ju sjellë kronologjinë më të plotë të këtij aksioni ushtarak të Aleancës veriperëndimore në mbrojtje të shqiptarëve të Kosovës.

Periskopi.com Lajme

24 mars

Forcat e NATO-s filluan sulmet ajrore mbi forcat serbe në Kosovë dhe Serbi. Këtë operacion e filluan 400 aeroplanë dhe disa luftanije. Në sulmin e parë janë gjuajtur 40 caqe, shumica prej të cilave kishin të bënin me sistemin mbrojtës të UJ-së dhe MUP-it, pastaj sistemet për komandë dhe kontroll.

25 mars

Luftimet intensifikohen në pjesën veriore dhe jugore të Kosovës. Forcat serbe shtojnë masta brutale mbi popullatën civile, duke kidnapuar edhe intelektualët shqiptarë. 300 kriminelë serbë lirohen nga burgu dhe u bashkohen forcave paramilitare. NATO-ja vazhdon sulmet mbi sistemin kundërajror serb. Më shumë se 50 caqe serbe sulmohen në mënyrë efektive.

26 mars

NATO-ja vazhdon sulmet mbi sistemin e mbrojtjes serbe, sistemet logjistike dhe për kontroll. Forcat aleate bënë 249 fluturime duke sulmuar caqet në Beograd, Nish dhe Kosovë. Aeroplanët e NATO-s kthehen në bazat e tyre pa kurrfarë dëmesh. Fushata serbe e vrasjeve, plaçkitjeve, djegieve dhe keqtrajtimeve bëhet përherë e më e madhe. Sulmohen sistemet ushtarake të ushtrisë serbe në Beograd.

27 mars

NATO-ja vazhdon sulmet, përkundër kushteve të vështira atmosferike. Aksioni për shpëtimin e pilotit, nga F117- shi i rrëzuar 28 milje (45 kilometra) në perëndim të Beogradit, është kryer më herët me sukses. Gjendja shëndetësore e pilotit konfirmohet të jetë e mirë. Vala e refugjatëve shqiptarë kaplon kufijtë e Shqipërisë dhe të Maqedonisë. Fshatrat spastrohen në mënyrë sistematike, ato plaçkiten dhe digjen. Meshkujt ndahen nga familjet dhe ekzekutohen. Sipas raporteve të NATO-s, mendohet se dr. Ibrahim Rugova fshihet dhe se shtëpia e tij është djegur. Forcat serbe sulmojnë vendbanimet shqiptare. Aeroplanët e tipit Galeb ndërmarrin aksione në zonat e spastruara etnike dhe po ashtu në pozicionet e UÇK-së. Forcat serbe fshihen në shkollat e braktisura dhe në objektet publike. 253 fluturime bëhen duke sulmuar sistemin e mbrojtjes, komandat policore dhe logjistike, në Kosovë dhe Serbi, pa dëme kolaterale në infrastrukturë dhe civilë.

28 mars

Fillon faza e dytë e operacioneve, e cila përqendrohet në sulmet e forcave militare dhe paramilitare serbe në Kosovë. Forcat e NATO-s tash më shumë janë të angazhuara në sulmimin e forcave tokësore serbe. Dhuna e forcave serbe vazhdon. Helikopterët përdoren kundër popullatës civile. Forcat paramilitare të përkrahura nga forcat policore dhe ushtarake hyjnë në fshatra dhe qytete, duke keqtrajtuar dhe larguar popullatën civile. Spastrimi i Prishtinës merr përmasa më të mëdha. Kolonat e refugjatëve ia mësyjnë Shqipërisë dhe Malit të Zi. Shtatë fshatra në mes Pejës dhe Klinës janë në zjarr. Po ashtu tri fshatra në perëndim të Prishtinës. Në këtë kohë dyshohej se Fehmi Agani dhe Baton Haxhiu janë ekzekutuar një ditë më parë. Policia serbe ka urdhëruar shqiptarët ta lëshojnë deri të nesërmen Pejën. Forcat e NATO-s shkatërrojnë dy aeroplanë të tipit MIG-21, njëri në territorin e BH-së dhe disa helikopterë të policisë. NATO-ja sulmon radarët e ushtrisë serbe dhe shtabin e ushtrisë në Prishtinë.

29 mars

Spastrimet etnike vazhdojnë. Qytetet dhe fshatrat janë në flakë. Dyshohet se refugjatët e strehuar në Luginën e Pagarushës janë sulmuar me artileri. NATO-ja sulmon kompleksin e MUP-it në Prishtinë.

30 mars

Spastrimi i Kosovës arrin kulminacionin. Informatat e fundit dëshmojnë se refugjatët shqiptarë në Luginën e Pagarushës janë të rrethuar nga forcat serbe. Forcat e NATO-s vlerësohet të kenë shkatërruar dhe dëmtuar diku rreth 30 aeroplanë serbë. Forcat e NATO-s sulmojnë shtabet policore në Kullë dhe garnizonin e Prishtinës.

31 mars

Shtohen sulmet mbi forcat serbe në Kosovë. Më shumë se 400 aeroplanë kanë marrë pjesë në sulmin e kësaj dite. Prishtina zbrazet pothuaj e tëra.

1 prill

Përkundër motit jo të mirë intensifikohen sulmet mbi forcat serbe, sidomos ato tokësore. Po ashtu janë sulmuar edhe sistemet e radarit dhe aeroportet ushtarake. Janë bombarduar edhe ca ura për të pamundësuar lëvizjet e forcave serbe.

2 prill

Autoritetet e NATO-s dhe të OKB-së ndërmarrin masa për ta parandaluar katastrofën humanitare, që mund ta shkaktojë vala e madhe e refugjatëve në Shqipëri dhe Maqedoni. 120 mijë refugjatë kanë hyrë në Maqedoni, 200 mijë të tjerë janë në rrugë. Në Kosovë vazhdojnë sulmet e forcave serbe, sidomos në Malishevë dhe Rahovec. Në Kosovë konfirmohet të jenë aktive forcat paramilitare të Arkanit dhe Sheshelit.

3 prill

Forcat serbe lëvizin nga Malisheva në kufi me Shqipërinë. Rekrutimi i ushtarëve të UÇK-së vazhdon. Kriza humanitare në kufi të Maqedonisë bëhet përherë e më e madhe. Raportohen raste të vdekjes, më së shumti nga hipotermia. Kushtet jo të përshtatshme atmosferike kanë vështirësuar edhe këtë ditë sulmet e NATO-s. Sulmet përqendrohen në shtabin e Armatës së parë “jugosllave” dhe mbi depot e naftës në Beograd.

4 prill

Forcat e NATO-s në Shqipëri dhe Maqedoni ndihmojnë organizatat humanitare. Ndërtohen kampet e reja për refugjatë. Vazhdon rezistenca e UÇK-së. Forcat e NATO-s bombardojnë Shtabin e mbrojtjes kundërajrore serbe në Beograd dhe forcat tokësore në Kosovë. Disa MIG-a të Serbisë dyshohet të jenë shkatërruar. Forcat serbe nga frika fshihen në ndërtesa të zbrazura dhe terrene të kamufluara.

5 prill

Sulmet intensifikohen si rezultat i kushteve të mira atmosferike. Forcat serbe koncentrojnë sulmet në rajonin mes Pejës dhe Gjakovës. Bombardohen urat dhe rezervat e naftës. Vazhdojnë sulmet mbi forcat tokësore në Kosovë. Katër MIG-a të Serbisë shkatërrohen.

6 prill

Strehët e siguruara nga NATO-ja akomoduan 28 mijë refugjatë në Maqedoni. 35 aeroplanë me ndihma humanitare arritën një ditë më parë në Shkup. Forcat serbe ndërmarrin sulme në zonën e Deçanit. Forcat e UÇK-së u përgjigjen sulmeve. Ky është suksesi më i madh i deritashëm i NATO-s kundër forcave të blinduara serbe.

7 prill

20 mijë refugjatë lëshojnë Bllacën. Me 90 autobusë të përcjellë nga forcat maqedonase ata shkojnë në Shqipëri. Tetëmijë refugjatë arrijnë gjatë 24 orëve të fundit në Shqipëri. Kampet në Maqedoni janë në gjendje të akomodojnë 43.400 refugjatë. Ndërsa, në Shqipëri 24 mijë. NATO-ja ka sulmuar infrastrukturën strategjike serbe. Shtohen po ashtu edhe sulmet e forcave të UÇK-së. NATO-ja realizon 400 misione të suksesshme mbi Serbi dhe Kosovë. Sulmet përqendrohen më shumë në forcat tokësore serbe.

8 prill

Nuk ka dëshmi për tërheqjen e forcave serbe. Zbuten luftimet mes forcave të UÇK-së dhe atyre serbe. Kushtet atmosferike nuk u përshtatën aeroplanëve të NATO-s, por megjithatë disa makina të blinduara serbe janë shkatërruar në Kosovë, si dhe rezerva të naftës në afërsi të Prishtinës dhe shtabet policore të MUP-it janë goditur me sukses. Po ashtu, është goditur linja telefonike që mundësonte komunikimin mes forcave serbe në Kosovë dhe Beograd. Dyshohet se gjatë këtij sulmi një bombë ka shkaktuar dëme kolaterale.

9 prill

Është goditur një radio-relej në afërsi të Prishtinës, dy depo të naftës, një në Kosovë e tjetra në Serbi. Vazhdojnë sulmet e forcave serbe në Kosovë, në afërsi të Podujevës, Gjakovës, Rahovecit, Malishevës, Kishna Rekës dhe Jabllanicës. Vazhdojnë luftimet mes Ushtrisë serbe dhe forcave të UÇK-së në kufirin me Shqipërinë, në jugperëndim të Deçanit. Sulmohen garnizonet serbe në Prizren dhe në Beograd. Raportohet për kampe dhunimi në Gjakovë.

10 prill

Kushtet jo të mira atmosferika vështirësojnë prapë sulmet e NATO-s. Forcat serbe ndërmarrin masa për t’u mbrojtur nga sulmet e NATO-s. Sulmet e tyre intensifikohen në rajonin e Mitrovicës.

11 prill

Zvogëlohet intensiteti i sulmeve ajrore të NATO-s.

12 prill

Forcat e NATO-s sulmojnë forcat serbe brenda dhe jashtë Kosovës, për t’i shkatërruar dhe izoluar ato. Shtatë ditët e ardhshme pritet të jenë me mot të mirë. Në dhjetë ditët e fundit, 50 për qind e aksioneve janë anuluar për shkak të motit të lig. Sulmet më të mëdha realizohen në rrethinën e Prishtinës dhe të Beogradit. Prapë është sulmuar rafineria e Pançevës.

13 prill

Numri i refugjatëve vlerësohet të jetë 750.000. Vazhdojnë sulmet në forcat tokësore në Kosovë, në mjetet e blinduara, shtabet, por edhe linjat e komunikimit dhe depot e naftës. Forcat serbe shtojnë përdorimin e helikopterëve. Forcat serbe hyjnë në territorin shqiptar, por largohen për një kohë të shpejtë. NATO-ja sulmon kompleksin policor në Livadicë të Serbisë. Prej fillimit të sulmeve, NATO-ja ka kryer 6.000 fluturime.

14 prill

Sulmohen sistemet për kontroll dhe komandim, si dhe forcat tokësore serbe në Kosovë. Sulmet më të mëdha bëhen në rajonin e Prishtinës dhe të Skenderajt. Vazhdojnë luftimet e forcave të UÇK-së dhe atyre serbe në kufi me Shqipërinë.

15 prill

Moti për sulme është më i mirë. NATO-ja bombardon sistemet e radarit në Beograd dhe Aeroportin e Podgoricës. Sulmet vazhdojnë në depot e naftës, të municionit në Paraçin, shtabin komandues në Rakovicë dhe Suboticë. Në Kosovë vazhdojnë luftimet. Edhe një herë pat aksione artilerie serbe në rajonin e Tropojës dhe Kukësit.

16 prill

Moti i lig ndikon negativisht në sulmet ajrore. Sulmohen tanket dhe mjetet e blinduara në Kosovë. Është sulmuar depoja e municionit në Valevë, garnizoni në Rahovec dhe barakat në Vranje. NATO-ja vazhdon sulmet ditën e natën kundër forcave policore dhe ushtarake serbe. Ndërkohë, vazhdojnë sulmet e forcave serbe në Kosovë, si dhe në kufi me Shqipërinë. Raportohet për lëvizje të forcave serbe drejt Gjilanit, rajonit i cili deri tash nuk ishte i përfshirë në luftime të mëdha. Fotot e NATO-s dëshmojnë se në Izbicë janë së paku 150 varre.

17 prill

Dërgohen ndihma të mëdha humanitare në Shqipëri dhe Maqedoni. Vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipërinë. NATO-ja kryen 500 misione, falë motit të mirë. Sulmohen forcat tokësore serbe në Kosovë. Shkatërrohen dhe dëmtohen mjete të shumta motorike dhe të blinduara. Forcat serbe i angazhojnë me dhunë shqiptarët të hapin varre për vendasit e tyre të vrarë, në 43 varreza të identifikuara masive. Po ashtu raportohet, sipas dëshmive të refugjatëve shqiptarë, se meshkujt detyrohen të nxjerrin thëngjillin për furnizimin me rrymë.

18 prill

14 aeroplanë me ndihma arrijnë në Maqedoni, e 32 në Shqipëri. Moti i lig ka anuluar shumë sulme. Por, megjithatë janë dëmtuar depot e municionit në Paraçin, Bariç (depo eksplozivi), Novi Sad (radio-relej dhe rafineri nafte) dhe Suboticë (pikë raportuese). Zbulohet varreza masive në Pastasel.

19 prill

Forcat serbe sulmojnë personat e zhvendosur. NATO-ja shkatërron gjashtë tanke dhe shtatë autoblinda në Kosovë. Po ashtu, bombardohet depoja e municionit në Nish, Valevë dhe Prishtinë. Sulmohet Brigada 549 e motorizuar serbe në Prizren, e cila ka participuar në spastrimet etnike në Kosovë.

20 prill

Sulmet serbe shtohen në perëndim të Pejës, në kufi me Malin e Zi. Po ashtu vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipëri. 200 forca serbe hyjnë në Shqipëri, por pas konfrontimit me forcat shqiptare tërhiqen. 250-300 ushtarë tjerë serbë hyjnë në zonën e demilitarizuar të Prevllakës. Forca të paidentifikuara vrasin gjashtë shqiptarë në Mal të Zi. Serbët kërcënohen se do të pengojnë manifestimin e 50-vjetorit të NATO-s. Sulmet e NATO-s koncentrohen në depo, linja komunikimi, radio-relej dhe sisteme komandimi. Po ashtu sulmohen edhe forcat tokësore serbe në Kosovë. Sulmohet stacioni transmetues televiziv në Beograd dhe Novi Sad. Prej marsit, nga serbët në Kosovë janë dëmtuar 35 mijë objekte dhe 550 vendbanime.

21 prill

Reduktohet sulmi i NATO-s si rezultat i motit të lig.

22 prill

Dëmtohet pjesa më e madhe e TV-emetuesve në Serbi. Po ashtu edhe antenat transmetuese dhe stacionet e trafos. Bombardohet Aeroporti i Nishit, depoja e municionit, rafineria e naftës në Novi Sad dhe disa ura. Në Kosovë shkatërrohen autoblinda, tanke dhe pjesë artilerike.

23 prill

Prej 30 marsit NATO-ja ka dërguar 11.121 tonë ndihma humanitare për refugjatët shqiptarë. Janë goditur TV-transmetuesit në Kragujevc dhe Novi Sad. Po ashtu janë goditur linjat e komunikimit, si dhe hekurudha në Potuçnik. Forcat e UÇK-së janë aktive dhe vazhdojnë t’ju rezistojnë forcave serbe.

24 prill

Sulmohen sistemet televizive serbe në Avallë dhe Banja Korvilaka. Tre ushtarët robër të NATO-s nuk lejohen të vizitohen nga KKKN-ja. Forcat paramilitare serbe zhvendosin operacionet nga Peja, në rajonin e Suharekës. Bombardohet depoja e naftës në Prishtinë dhe Sudolikë, si dhe depot për prodhimin e eksplozivit në Llukan. Në Kosovë sulmohen bunkerët, artileria, autoblindat, dhe shumë makina tjera ushtarake.

25 prill

Moti i lig pamundëson sulme të suksesshme.

26 prill

Trefishohet numri i sulmeve të NATO-s. Bombardohet shtabi i SPS-it në Beograd, ndërsa ura mbi Danub shkatërrohet tërësisht. Sistemi i mbrojtjes ajrore serbe është pothuaj i paefektshëm. Deri tash, më shumë se 70 aeroplanë serbë janë shkatërruar. Bombardohen rrugët në Kosovë për të pamundësuar qarkullimin normal të forcave serbe. Është bllokuar furnizimi i Kosovës me armë dhe naftë nga Serbia dhe Mali i Zi. “Ne po fitojmë. Millosheviqi po humb”, thotë Wesley Clark në një konferencë shtypi.

27 prill

Forcat serbe vazhdojnë operacionet në Podujevë, Glloboqicë dhe Suharekë. Shtohen sulmet e UÇK-së në Kosovë. Bombardohen linjat e komunikimit, përfshirë këtu edhe disa ura. Në Kosovë bombardohen sistemet raketore serbe dhe komandat e MUP-it.

28 prill

Vazhdojnë luftimet në perëndim të Kosovës. Forcat serbe lëvizin drejt Junikut dhe Gjakovës, pranë rrugëve furnizuese të UÇK-së. Forcat serbe nuk kanë kontroll të plotë në shumë pjesë të Kosovës, sidomos në terrene të papërshtatshme. Bombardohet prapë aeroporti i Podgoricës. Bombardohen depot e naftës në Smederevë dhe Pozhegë, si dhe shumë ura. Një raketë e NATO-s pa sqarime bie në territorin bullgar.

29 prill

Vazhdojnë sulmet e NATO-s në Kosovë dhe Serbi. Forcat serbe përqendrohen në kufi me Shqipëri, pranë qafës së Morinës, Podujevë, Prishtinë, Skenderaj dhe në Kosovën Jug-perëndimore. Sulmohen shtabet ushtarake dhe ndërtesa e ministrisë së Mbrojtjes në Beograd. Transmetimi televiziv në Serbi gati është i pamundur.

30 prill

Shtohen luftimet mes forcave serbe dhe atyre të UÇK-së. Humbjet janë të mëdha në të dy anët. Forcat serbe demoralizohen në Kosovë. Raportohet për dezertime të mëdha. NATO-ja sulmon artilerinë serbe, tanket, makinat e blinduara, qendrat komanduese, në Kosovë dhe Serbi.

1 maj

Sulmohen forcat tokësore serbe në Kosovë. NATO-ja për shkaqe teknike humb një aeroplan të tipit F-16CJ. Piloti menjëherë është tërhequr dhe transferuar në bazë të NATO-s. NATO-ja bombardon 12 ura rrugore dhe pesë hekurudhore.

2 maj

Sulmohen trafo-stacionet në Obrenovcë, Nish, BajinaëBashtë, Dërmno dhe Novi Sad. Janë bombarduar edhe TV-relejët në Novi Pazar dhe Krushevc. Janë goditur urat në Bistricë, Kokinbrod dhe Prijepole. Forcat policore serbe ndërmarrin aksione në Shtimje dhe Graqanicë.

3 maj

Sulmet e NATO-s janë ndër më të suksesshmet. Është goditur Brigada e Motorizuar Serbe 125 në perëndim dhe 233 në lindje të Kosovës. Në Batajnicë shkatërrohet së paku një MIG-29 në ajër dhe dy në tokë.

4 maj

Helikopteri amerikan Apache shkatërrohet në Shqipëri. Wesley Clark i thotë kryetarit amerikan Bill Clinton se sulmet ajrore janë të suksesshme dhe se forcat e Millosheviqit po dobësohen përherë e më shumë. Forcat e NATO-s shkatërrojnë disa MIG-a-29. Brenda Kosovës goditen tanket, artileria, dhe Brigada e motorizuar 243.

5 maj

Bllokohen dy rrugët kryesore që lidhin Kosovën me Serbinë. Millosheviqit i shkatërrohen 70 për qind të rezervave të naftës. Forcat serbe fshihen në tunele, ndërtesa dhe fshatra, në të cilat NATO-ja nuk e di se a ka banorë apo jo. Ushtria serbe humb edhe më moralin, e në këtë ndikon edhe ushqimi i dobët dhe humbjet e mëdha. 50 për qind të depove të municionit në Kosovë janë të shkatërruara dhe më shumë se 300 takte, pjesë artilerike dhe mjete të blinduara. Kjo përbën diku rreth 20 për qind të forcave serbe. Por, sulmet serbe kundër kosovarëve ende vazhdojnë.

6 maj

Sulmohen pozicionet serbe rreth Podujevës, sidomos Brigada 211, si dhe brigadat e motorizuara 63 dhe 124. Sulmohet ambasada kineze në Beograd.

7 maj

Bombardohet Hotel Yugoslavia, e cila ishte bazë e tigrave të Arkanit. Po ashtu ndërtesa e Ministrisë së Mbrojtjes, shtabet e MUP-it dhe trafot elektronike. Goditet radio-releji në Çaçak, Aeroporti i Somborit, si dhe forcat tokësore në veri të Kosovës.

8 maj

500 aeroplanë të NATO-s godasin caqet serbe, përfshirë edhe Aeroportin e Prishtinës dhe bazat serbe në Suharekë. Intensifikohen luftimet mes UÇK-së dhe forcave serbe.

9 maj

Goditen caqet serbe në Junik, Mitrovicë dhe Suharekë. 763 dhe 572 fluturime me ndihma humanitare realizohen deri këtë ditë në Shqipëri dhe Maqedoni.

10 maj

Moti i mirë i intensifikon sulmet e NATO-s. Aeroplanët e NATO-s sulmojnë në tërë Kosovën. Goditen caqet serbe në Junik dhe Podujevë, si dhe elementet e brigadave të motorizuara 125 dhe 211.

11 maj

Disa forca policore largohen nga Kosova. Kjo është një prej ditëve më të suksesshme të sulmeve të NATO-s, për çka edhe zvogëlohet intensiteti i sulmeve serbe në Kosovë. Aeroplanët e tipit A-10, GR7 Harrier, Etendad, AMX, F16, Jaguar dhe CF118 sulmojnë pozicionet serbe në Suharekë dhe Mitrovicë. Pozicionet serbe sulmohen edhe në Çaçak, Juvicë (radio-relej), Kovinbrod (urë) dhe Ponikve (aeroport). Pasdite sulmohet radio-releji në Novi Sad. 2 Miga-21 shkatërrohen. Gjatë kësaj dite sulmohen pozicione serbe në tërë Kosovën, sidomos në Gjakovë dhe Shtimje. Pastaj ato në Serbi, si Gërdelica, Kozomaça, ura në Vlarazhin, në Kuzumlje, aeroporti në Obërva, barakat në Çupri, depot e armëve në Paraçin, fabrika e armëve në Kragujevc, urat në Çupri, Revo Maren, Malij etj. Po ashtu goditen caqet operative në Rakovicë dhe qendrat operative në Kaçarevë, ura në Horgosh, radio-releji në Vërshac dhe Sombor.

12 maj

Goditet brigadat 211, 125 dh 243. Operacioni fillon në mëngjes në Malishevë. Shkatërrohen pesë aeroplanë serbë: 1 Mig-21 dhe katër Super Galeba. I pari në Nish, të tjerët në Prizren. Sulmohen edhe pozicione në Obërvë dhe Patanicë. Shifra e dëmeve të makinerisë serbe prej 306 rritet në 432. Deri tash janë shkatërruar dy të tretat e kapaciteteve të municionit serb. Në Shqipëri trupat e NATO-s krijojnë vendbanime për 50 mijë refugjatë. Sipas UNHCR-së, 590.000 shqiptarë të zhvendosur fshihen në Kosovë. Deri tash janë bërë 526 fluturime me ndihma në Shkup, 773 për Tiranë. 11.447 tonelata të ndihmave humanitare janë dërguar në këto dy vende.

13 maj

Sulmet ajrore janë shumë të suksesshme. 40 tonelata të konvojeve humanitare arrijnë në Prishtinë. Shtohen luftimet në kufirin me Shqipërinë. Në këtë ditë mbi Kosovë dhe Serbi kryhen 679 misione ushtarake. Fatkeqësisht, forcat e NATO-s godasin edhe konvojin e refugjatëve në Korishë.

14 maj

600 misione të NATO-s kryhen mbi Kosovë dhe Serbi. Bombardohen bazat në Novi Sad, Beograd, Pirot, Sjenicë dhe Kralevë. Më shumë se 10 konvoje humanitare greke planifikohen të hyjnë këtë ditë në Kosovë.

15 maj

Realizohen 539 sulme. Në Kosovë goditen gjashtë tanke dhe disa mjete të blinduar, dy ura etj. Sulmet përfshinin edhe radio-relejët në Ferizaj, trafot elektrike në Smederevë dhe Birë, si dhe objektet komanduese në Prishtinë.

16 maj

Për shkak të motit të lig realizohen vetëm 350 misione, kryesisht në Kosovën Jug-perëndimore.

17 maj

NATO-ja godet tri ura në Serbi. Po ashtu edhe TV-transmetuesin kryesor për Kosovë në Kopaonik. NATO-ja po ashtu ka sulmuar aeroportin në Batajnicë. Një MIG-29 është shkatërruar. Në Kosovë NATO-ja shkatërron 3 helikopterë.

18 maj

NATO-ja ka shkatërruar 75 për qind të sistemeve të fiksuara raketore dhe 12 për qind mobile. Deri tash janë shkatërruar 69 për qind e aeroplanëve MIG-29, 24 për qind të MiG-21s, 46 për qind të Galebëve dhe 33 të Super-Galebëve. Deri tash 323 tanke janë dëmtuar.

19 maj

Luftime në kufi me Shqipërinë arrijnë kulminacionin. Forcat e UÇK-së marrin Jabllanicën dhe konfiskojnë armatimin dhe municionin serb. NATO-ja godet gjashtë tanke. NATO-ja bombardon Dubravën duke mos ditur se aty ka të burgosur shqiptarë.

20 maj

NATO-ja kryen 300 misione. Vazhdojnë luftimet në Kosovë dhe në kufi me Shqipërinë.

21 maj

245 sulme bëhen mbi Kosovë dhe Serbi. Në Kosovë goditen 12 tanke, 11 mjete të blinduara. Sulmet serbe mbi UÇK-në vazhdojnë në perëndim dhe qendër të Kosovës.

22 maj

652 sulme mbi Kosovë dhe Serbi. UÇK-ja shënon përparime në terren. Bombardohet gabimisht Kosharja.

23 maj

Goditen caqe strategjike në Kosovë dhe Serbi. Sulmohet aeroporti Ponikva, radio-releji në Prishtinë dhe TV-releji në Kaçanik, për të ndalë propagandën serbe. Sulmet mbi trafot elektrike në Nish, Dërmno dhe Novi Sad vështirësojnë punën e forcave serbe. Në Kosovë qytetarët shqiptarë detyrohen të regjistrohen dhe të marrin kartat e gjelbra, gjoja për të pranuar ndihmë humanitare.

24 maj

Shtohen pakënaqësitë në Serbi. Forcat serbe arrestojnë demonstruesit në Kosovac, Aleksandrovac, Çaçak dhe Askar. Nga këto vise janë bërë mobilizimet më të mëdha. Pakënaqësitë i kanë shtuar sidomos arkivolet me ushtarët serbë. Sulmet bëhen mbi bunkerin në vilën presidenciale në Dobonovski dhe Ministrinë e Punëve të Brendshme. Në Kosovë forcat serbe vazhdojnë sulmet, sidomos në kufi me Shqipërinë.

25 maj

Demonstratat vazhdojnë në jug të Serbisë. NATO-ja deri tash ka kryer 27.110 fluturime, prej të cilave 7.535 sulme. Këtë ditë goditen pesë tanke dhe 15 elemente artilerike në Kosovë.

26 maj

NATO-ja kryen 308 sulme. UÇK-ja ndërmerr ofensivë të madhe në malin Pashtrik. Operacionet e spastrimit etnik ende vazhdojnë. Në Kosovë goditen pesë tanke, gjashtë mjete transportuese dhe mjete tjera ushtarake, si dhe 10 pjesë artilerike. Forcave serbe u është vështirësuar komandimi në Kosovë. Vazhdon bombardimi i aeroporteve në Ponikve, Nish, Obërva, Batajnicë dhe Prishtinë.

27 maj

800 fluturime, prej të cilave gjysma me goditje, paraqet një prej sulmeve më të intensifikuara të NATO-s. Intensifikohen sulmet e UÇK-së në malin Pashtrik.

28 maj

Dita 66-të e sulmeve. Vazhdojnë sulmet mbi trafot, aeroportet dhe shtabet komanduese.

29 maj

309 sulme, 697 fluturime. Deri tash NATO-ja ka kryer 29.979 fluturime mbi Kosovë dhe Serbi. UÇK-ja shënon suksese në luftimet në kufi.

30 maj

Edhe një ditë e mirë për sulme. 800 fluturime dhe 323 sulme të NATO-s. Sulmohet ura në Vlladiqin dhe Bare. Në terren vazhdojnë luftimet në malin Pashtrik. Tanket serbe granatojnë popullatën civile në Gjakovë dhe në rajonin përreth malit Pashtrik.

31 maj

Dita e 70-të e sulmeve. Deri tash janë sulmuar 314 pjesë artilerike, 203 autoblinda dhe 120 tanke. Kjo degradon në 30 për qind forcën ushtarake serbe në Kosovë. Deri tash 14 qendra komanduese janë shkatërruar. Në Kosovë vlerësohet se janë 40.000 forca serbe. NATO-ja këtë ditë realizon 778 fluturime, 319 sulme. Numri i përgjithshëm i fluturimeve arrinë në 31.529. Janë goditur bunkerët Avelan, Dobonovc, radio dhe TV-relejët, trafot elektrike në Nish dhe Beograd.

1 qershor

Sulmi i serbëve kundër forcave të UÇK-së u ofroi kushte të mira për sulm forcave të NATO-s. Për t’i ndalur përparimet e UÇK-së forcat serbe janë mobilizuar dhe janë koncentruar në këtë rajon. Dje janë bërë 150 fluturime mbi malin Pashtrik. Janë sulmuar 32 pjesë artilerike, 9 transportues, autoblinda etj. Sipas raporteve të NATO-s shtohen edhe luftimet e UÇK-së me forcat serbe në Kosovë. Përparimet e UÇK-së bëhen disa ditë pas proklamimit të fitores serbe mbi UÇK-në.

2 qershor

600 fluturime të NATO-s në Kosovë dhe jashtë saj. Të njëjtën kohë vazhdojnë luftimet në malin Pashtrik. Forcat serbe kanë shënuar disa suksese, por ato po i paguajnë shtrenjtë. Pasi që detyrohen të dalin nga kamuflimi, ata u ekspozohen aeroplanëve të NATO-s.

3 qershor

600 fluturime mbi Kosovë dhe Serbi. Në afërsi të Prishtinës sulmohen tanket, transportues të blinduar dhe mjete tjera militare. Vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipërinë.

4 qershor

Liderët ushtarakë të NATO-s dhe ata serbë takohen për të realizuar marrëveshje tekniko-ushtarake për vendosjen e trupave serbe. Trupat e NATO-s realizojnë 500 fluturime. Sulmohen bazat serbe në afërsi të Prishtinës. Deri tash në Shqipëri dhe Maqedoni janë dërguar 16.475 tonelata me ndihma humanitare.

5 qershor

400 fluturime. Përkundër tendencës për realizim të marrëveshjes, vazhdon dhuna mbi shqiptarët. Luftimet në Kosovë ende vazhdojnë, në kufi dhe përreth Komoranit.

6 qershor

480 fluturime. Më së shumti sulmohen forcat tokësore. Raportet e para dëshmojnë se forcat serbe kanë përjetuar dëme të mëdha. Luftimet ende vazhdojnë në Malin Pashtrik rreth Junikut. Forcat serbe deklarojnë se deri tash kanë shkatërruar 75 aeroplanë të NATO-s.

7 qershor

Vazhdojnë sulmet e NATO-s, sidomos në kufi me Shqipërinë. Luftimet e UÇK-së me forcat serbe zhvillohen në tërë territorin e Kosovës.

8 qershor

NATO-ja realizoi më shumë se 500 fluturime. Vazhdojnë luftimet në Koshare.

9 qershor

Gjenerali Michael Jackson vazhdon bisedimet në Kumanovë. Millosheviqi veç ka pranuar planin paqësor të Martti Ahtisaarit dhe Viktor Chernomyrdinit.

10 qershor

Serbët pranojnë kushtet e NATO-s. Ata fillojnë të tërhiqen nga Kosova. Gjenerali Clark suspendon përkohësisht sulmet ajrore. Forcat ruse hyjnë në Prishtinë.

11 qershor

Trupat gjermane shkojnë në kufi me Kosovën.

12 qershor

Trupat angleze hyjnë në Prishtinë./ Periskopi

Komandanti amerikan: Nevojitet prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë

Nevojitet një prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë për shkak të kufizimit të Rusisë në Ballkan, deklaroi komandanti i ushtrisë amerikane në Evropë, gjenerali Curtis Scaparrotti gjatë një debati në Komitetin për forca të armatosura të Senatit amerikan.

Periskopi.com Lajme

Në pyetjen e senatorit Xhodi Ernst nga Ajova, nëse pajtohet se është e domosdoshme një prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë për kufizimin e Rusisë në Ballkan, Scaparrotti u përgjigj se pajtohet me këtë.

“Nuk duhet zvogëluar madhësinë e forcave tona, sidomos Forcës së Sigurisë së Kosovës, pasi që kjo deri më tash është një lloj themeli i stabilitetit, por neve na nevojiten atje informacione më të forta diplomatike të përpjekjeve të Aleancës”, tha Scaparrotti, transmeton kp shkrimin e Sputnik.

Në takimin e 21 marsit, sekretari amerikan i Mbrojtjes Xhejms Matis ka shqyrtuar forcimin e misionit të NATO-s në Kosovë me sekretarin e Përgjithshëm të Aleancës, Jens Stoltenberg.