Çanak: A ma shpjegoni se si Kosova është pjesë e Serbisë e jo p.sh. Kameruni?

Kandidati për president të Serbisë nga Liga Socialdemokrate e Vojvodinës, Nenad Çanak, në një intervistë për Novi Magazin përsërit se nëse fiton do ta pranonte menjëherë pavarësinë e Kosovës.

Periskopi.com Lajme

“Askush në kampanja nuk pyet se sa kushton kjo që njerëzve në mënyrë masive u është shpëlarë truri prandaj është tabu të pyetës për Kosovën? Sepse, nëse Kosova ka kufi që nuk mund ta kaloni pa pasaportë, nëse gjysma e shteteve në planet e ka pranuar atë dhe nëse ajo ka gjyqësor dhe ekzekutiv të pavarur nga organet e Serbisë, le të ma shpjegojë dikush se në bazë të çkafit Kosova është më shumë pjesë e Serbisë se p.sh. Kameruni? “, ka thënë ai, transmeton Telegrafi.

Për të, çështja e Kosovës ndërlidhet me arsyen e shëndosh, prandaj nuk pranohet fakti i pavarësisë së këtij shteti.

“Veten po e sillni në pozitën sikur kur mjeku ta jep diagnozën e gabuar, ndaj çdo terapi është e gabuar”, shton ai.

Serbia nuk ndalet: Ja çka do të bëjë tash kundër Kosovës! (Foto)

Trenat serb të udhëtarëve tani e tutje do të jetë të zbukuruar përbrenda me piktura me motive të trashëgimisë kulturore dhe historike serbe të Kosovës.

Periskopi.com Uncategorized

Siç njofton Tanjug, fillimisht udhëtarët e linjës linja operative Kralevë-Jagodina-Kralevë, do të jenë të parët që do të jenë në gjendje ti shijojnë këto piktura të lidhura me Kosovën, brenda trenave.

Mushkolaj-Hotit: Mos i llogarit të punësuar ata që me viza pune shkuan në Gjermani

Avdullah Hoti thotë se në vitin që kemi lënë pas janë punësuar mbi 22 mijë persona, e analisti Imer Mushkolaj kërkon të tregohet saktë ku janë punësuar.

Periskopi.com Lajme

Ministri i Financave, Avdullah Hoti, ka thënë se gjatë vitit 2016, ka pasur 22.294 të punësuar të ri, “që kanë paguar tatimin në pagë dhe kontributin pensional.”

Ai ka thënë se kjo shifër është trefish më e lartë se në vitin 2014, kur sipas tij, ka pasur të punësuar rreth 7500 persona.

Javë më parë, kryeministri Mustafa kishte thënë se gjatë vitit 2015 dhe 2016 në Kosovë janë punësuar rreth 40 mijë njerëz.

Analisti Imer Mushkolaj thotë se këto shifra janë sa për të bërë politik, raporton Periskopi.com

Sipas tij, kur flitet për shifra punësimi duhet treguar saktësisht ku janë punësuar, në cilët sektorë.

Madje, ironizon duke thënë se i kanë llogaritur edhe ata që me viza pune kanë shkuar në shtet e BE-së, kryesisht në Gjermani.

“Shifra për të bërë politikë. Nëse është kështu, atëherë le të tregojnë saktësisht në cilët sektorë, në cilat veprimtari janë punësuar. Apo i llogarisin të punësuar edhe ata me viza pune në shtetet e BE-së, kryesisht në Gjermani”, thotë ai për Periskopin

Ish pjesëtari i SHIK-ut jep shifra të frikshme që asnjë shqiptari nuk do t’i pëlqenin

Tensionet Kosovë- Serbi janë shtuar kohëve të fundit, ndërsa intensitet të shtuar ka pasur pas ndalimit të trenit serb nga ana e autoriteteve të Kosovës.

Periskopi.com Lajme

Ka qenë Presidenti i Serbisë, Tomisllav Nikoliq, i cili kishte hedhur deklarata luftë nxitëse, madje duke bërë thirrje edhe për mobilizim ushtarak.

Ndërsa Serbia, këto deklarata është duke i marrë edhe më seriozisht, e kjo më së miri dëshmohet me shtimin e inventarit ushtarak nga shteti serb.

Ish agjenti i SHIK-ut, Naim Miftari, ka bërë një krahasim në mes ushtrisë serbe me atë gjermane dhe kroate. Sipas Miftarit, Serbia ka një numër më të madh të tankeve se sa Kroacia, shkruan GazetaBlic

Mifari ironizon duke thënë se Serbia seriozisht përgatitet për biseda paqësore me Kosovën.

Postimi i plotë:

Serbija seriozisht pergaditet për biseda paqsore me kosoven.

Ushtria serbe do të ketë rreth 250 tanke, derisa për shembull Gjermania ka 306, ushtria Kroate ka vetëm 72 tanke M-84A4, të cilat planifikojnë t’i reduktojnë në 48.

Vëmendje në tekst i jepet aeroplanëve MiG-29 SM, të cilët kanë afërsi të bartjes së raketave kundër radarëve H-31P, me rreze veprimi prej rreth 100 kilometra, dhe siç shkruan gazeta, nëse Serbia do të furnizohet me këto raketa, atëherë do të shtojë aftësitë e saja luftarake. po SS_400,Buk. Helikopterët, dhe ku janë edhe mbi 2500 T-55.T_72 aktive serbe…..?

Haki Abazi

Abazi tregon kur mund të mbahen zgjedhje të lira në Kosovë

Njohësi i çështjeve politike në vend, që është edhe drejtor i "Rockfeller Brothers Fund" Haki Abazi tregon se kur mund të mbahen zgjedhjet e lira në Kosovë.

Periskopi.com Lajme

Abazi thotë se pa largimin e SHIKU-ut dhe eksponentëve të tij nuk mund të mbahen zgjedhje as demokratike as të lira në Kosovë.

” Zgjedhjeve duhet paraprire një qeveri “caretaker” për të siguruar lista të pastra, dmth pa kriminel apo me dosje te hapur kriminale, dhe të parandaloj keqpërdorimin e buxhetit dhe logjistikes shtetërore për interesa klanore dhe partiake”, thotë ai./Periskopi

Sheshel nuk ndalet, tregon metodën si mendojnë të rimarrin Kosovën

Presidenti i Partisë Radikale Serbe (SRS) dhe kandidati për zgjedhjet presidenciale në Serbi, Vojisllav Sheshel, të shtunën ka thënë se ai është i vetmi që mund ta mposht Aleksandar Vuçiqin për postin e kreut të shtetit serb.

Periskopi.com Lajme

Sheshel tha se nëse ai zgjedhet President, do të tentojë ta kthejë Serbinë kah integrimi me Rusinë, dhe ta largojë nga Bashkimi Evropian.

“Rusia po kthehet në Ballkan, kurse BE-ja, si gjithmonë, do t’i kërkojë Serbisë njohjen e Kosovës për anëtarësim, por Serbia këtë nuk guxon asnjëherë ta bëjë këtë”, ka thënë ai gjatë një tubimi elektoral në Beograd.

“Nëse hyjmë në BE, kjo do të jetë pa Vojvodinën, pa Republikën Serbe dhe Rashkën (Sanxhakun), kurse nëse hyjmë në aleancë me Rusinë, atëherë një ditë mund të kthejmë ato që i kemi humbur, mbi të gjitha mendoj për Kosovën, Republikën Serbe, Malin e Zi”, ka deklaruar Sheshel, ndërsa ka shtuar se nëse bëhet president, do të rihap “çështjen e okupimit të krahinës serbe”.

“Vetëm integrimi me Rusinë na sjell mundësi të mëdha për të dalë nga kriza, mjerimin social dhe na i zgjidh problemet tona të sigurisë. Bashkimi Evropian na ka bërë lakuriqë e nevojtarë”, u shpreh kryeradikali serb, Vojisllav Sheshel.

Edhe Kosova lëshon viza, mësojeni sa të tilla dha vitin që shkoi

Edhe Kosovës lëshon viza, mësojeni sa të tilla dha vitin që shkoiikur çdo kosovarë që aplikon për t`u pajisur me vizë në njërën nga vendet e zonës Schengen apo të ndonjë vendi tjetër, njësoi janë procedurat edhe për shtetasit e botës që dëshirojnë të pajisen me viza të Kosovës.

Periskopi.com Lajme

Autoritetet e Republikës së Kosovës nga janari 2016 deri në fund të këtij viti, kanë lëshuar 924 viza për shtetasit e huaj, që dëshirojnë të vizitojnë Kosovën.

Kështu ka bërë të ditur Ministria e Punëve të Brendshme, e që kjo ministri ka treguar edhe numrin e përgjithshëm të të huajve që kanë kërkuar viza për këtë vit.

Ata thonë se që nga fillimi i vitit 2017 e deri më tani kanë kërkuar gjithsej 169 persona të huaj, vizë për në Kosovë, shkruan Gazeta Monitor.

MPB po ashtu ka bërë të ditur se në aplikimin e vizave përfshihen: dëshmia për qëllimin e qëndrimit në Republikën e Kosovës, rezervimi i itinerarit të udhëtimit, mjetet financiare të mjaftueshme për mbulimin e shpenzimeve të qëndrimit, sigurimin shëndetësor me mbulesë minimale prej 30 mijë eurosh dhe raportin e xhirollogarisë bankare për gjashtë muajt e fundit.

Vizat kryesisht refuzohen shkaku i qëllimit të vizitave të shtetasve të huaj apo edhe për shkak të gabimeve në plotësimin e dokumentacionit.

Arsyet për të cilat deri tani më së shumti janë dhënë viza për shtetasit e huaj janë turistike, vizita zyrtare dhe vizita të thjeshta miqësie.

MPB në anën tjetër ka bërë të ditur nga të dhënat zyrtar, se Kosova nuk përmban regjim vizash me asnjë shtet të BE-së.

Ndryshe, Kosova është vendi i vetëm në mesin e 50 milionë qytetarëve në regjionin e Ballkanit Perëndimor ndaj të cilit Bashkimi Evropian aplikon regjimin e vizave.

Ivcia Daciq si zëdhënës i Millosheviqit- NATO është kriminale

Periskopi.com Video

Ende vazhdojnë konsultimet për zgjedhjet serbe në Kosovë

Zëdhënësi i Misionit të OSBE-së në Kosovë, Senad Shaboviq deklaroi të shtunën se edhe më tej po vazhdojnë konsultimet rreth mbajtjes së zgjedhjeve presidenciale serbe në Kosovë.

Periskopi.com Lajme

“Kemi pasur disa kontakte me akterët relevantë si në Prishtinë, po ashtu edhe në Beograd. Sapo të kemi sqaruar të gjitha detajet do të njoftojmë publikun”, ka thënë Shaboviq për agjencinë serbe të lajmeve Beta.

Ai ka thënë se shpreson se kjo do të ndodhë ditëve të ardhshme. Sipas tij, OSBE nga ana teknike është e gatshme të zbatojë procesin e grumbullimit të votave në Kosovë.

Komisioni Zgjedhor i Serbisë para dy ditësh ka miratuar udhëzimin për mbajtjen e zgjedhjeve në Kosovë, i cili parasheh se zgjedhjet në Kosovë do të mbahen me mbështetjen e OSBE-së, i cili mision do të përkujdeset për transportin e materialit zgjedhor nga kalimi kufitar deri te vendvotimet dhe anasjelltas.

Udhëzimi parasheh pasi që OSBE ka konfirmuar se ekzistojnë kushte për transport të sigurt, materiali zgjedhor të transportohet nga vendvotimet në selinë e komunës Rashkë dhe qytetin e Vranjës, ku do t’i dorëzohen koordinatorit të Komisionit Zgjedhor të Serbisë.

Kryetari i Komisionit Zgjedhor të Serbisë, Vladimir Dimitrijeviq ka deklaruar dje se janë keqdashëse pohimet për planet për vjedhje në zgjedhjet në Kosovë dhe se komisioni që ai drejton vazhdimisht është në kontakt me Misionin e OSBE-së në Prishtinë, në mënyrë që votimet në zgjedhjet presidenciale të jenë të sigurta dhe në pajtim me ligjin.

Lufta e Kosovës: Si e mundi Serbinë, Wesley Clark

Nëntëmbëdhjetë eprorët nga nëntëmbëdhjetë shtetet ushtruan presion mbi kryekomandantin V. Klark ( Wesley Clark). Të gjithë dëshironin një fitore pa rreziqe. Por, gjenerali amerikan dëshironte të zhvillonte një luftë, e cila ishte e pastër, por vdekjeprurëse; e drejtë, por me rezultate; morale, por e efektshme.

Periskopi.com Lajme

Posa filloi lufta ajrore kundër Serbisë, 24 mars 1999, një avion i NATO-s fluturoi mbi kodrat në drejtim të Pejës, qytetit të dytë për nga madhësia në Kosovë. Qëllimi i tij ishte një antenë ushtarake në mes të shtëpiave shqiptare, të cilat ndodheshin në një lendinë të rrafshnaltës mbi qytet. Disa kilometra larg nga antena oficeri i sistemit të armëve startoi një raketë me dirigjim laserik dhe me një kamerë në kokë. Goditja e raketës e ndau strukturën metalike të antenës nga fundamenti i saj prej betoni. Tash struktura metalike e antenës së shkatërruar ndodhet në gropën e bombës, e cila është e mbushur me ujë, afro dhjetë metra larg nga shëpitë e familjeve shqiptare. Ndërmjet një sulmi të suksesshëm dhe një katastrofe qëndron vetëm një kreshtë e ngushtë. Veprimet e këtilla moderne luftarake duket qartë se mbështeten pikërisht në besimin e pakufishëm të sistemit teknologjik.

Për pilotët në 5000 metra lartësi, të cilët duhet të identifikojnë caqet ushtarake nga ato civile, megjithëse të dyja caqet janë të ndara vetëm përmes fushave.

Që nga koha si reporter lufte në Gjirin Persik, duke shikuar si Cruise-Missiles “ përkuljen majtas të llampadarit “, për ta qëlluar bunkerin e regjimit irakian, publiku perëndimor e kuptoi luftën laserike kirurgjikale. Krejt natyrshëm presim ne që perfeksionimin e gjithë teknologjisë, e cila na rrethon – nga telefonat tanë celularë, kompjuterët dhe makinat. Përse jo edhe i teknologjisë së luftës ?

Detyrën, që këto kërkesa të perfeksionohen drejt, e mori gjenerali Uelsi K.Klark, kryekomandant i forcave të Aleancës Veriatlantike në Evropë, shkurt SACER. Titulli i tij tingëllon mbase në mënyrë impresionuese, por ai është një njeri me shumë eprorë; aty janë 19 shtete anëtare të NATO-s dhe ambasadorët e tyre në Këshillin Veriatlantik, në Këshillin politik vendimmarrës të NATO-s; aty është spanjolli Javier Solana, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, i cili ushtron një kontroll të efektshëm poltik mbi operacionet ushtarake të Klarkut dhe, së fundi, dhe para së gjithash, Klark është komandant i EUCOM-it, i trupave amerikane në Evropö, që i përgjigjen Pentagonit, përkatësisht Shtabit të Përgjithshëm, Ministrisë së Mbrojtjes dhe së fundi vetë presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Klark pati preokupim që lufta e Aleancës të funksiononte: që të mos shfuqizohet pozicioni i lartë vdekjeprurës i armëve amerikane nga hezitimet politike dhe morale të 19 aleatëve, të cilët zhvillonin luftën në stilin e një grupi pune.

Lufta e Kosovës, në të cilën Klark ritakohet, në parim nuk ishte luftë – ajo filloi pa shpallje zyrtare të luftës dhe përfundoi pa fitore të plotë – ajo po ashtu nuk ishte luftë, të cilën ai do ta zhvillonte siç do të dëshironte vetë.

Disa javë pas mbarimit të luftës, gjenerali Klark qëndron në zyrën e tij në SHAPE- Supreme Headquarters Allied Povers, Evrope – të Mons-it belgjikas. Ai është një tip i vogël, i zhdërvjellët, i mendueshëm dhe zëri i tij është shqetësues pak. Ai lë përshtypjen se me rreptësi mban nën kontroll ndjenja të fuqishme, por jo gjithnjë kontroll perfekt. Komandanti hiqet intelegjent: “ Unë jam shumë i kujdesshëm “, thotë Klark me zë të ulët. “ Nuk ekzistojnë ende rregulla të paqes. Ndarja e pushtetit politik është e parregulluar “.

Pyetja më e rëndësishme është, nëse sulmet ajrore, me gjithë precizitetin e dirigjimit laserik, kanë arritur qëllimin e tyre. Trupat tokësore të Milosheviqit- ushtarët agresivë e kryeneçë me syze dielli dhe shami koke, të cilët kamerat perëndimore i përshëndesin me gjeste vulgare, derisa kolonat e tyre po tërhiqeshin për në veri – nuk dukeshin të mundur. Dukej e çuditshme që një demonstrim i këtillë i forcës së armëve ajrore të Aleancës – më shumë se 36.000 operacione ajrore brenda 78 ditëve – nuk kishte mundur të shkatërronte forcën ushtarake serbe. Mirëpo, nëse Milosheviqi ishte ushtarakisht i pamposhtur, përse më pas ai vendosi për tërheqjen e trupave të tij nga Kosova ?” Për këtë duhet ta pyesni Milosheviqin, por ai kurrë nuk do t´u përgjigjet juve.“- shton Klark.

Të dy burrat njihen aq mirë mes veti, aq sa mes armiqve kjo s´është aspak e mundshme. Në vitin 1995 Klark ishte oficer më i lartë ndërlidhës në delegacionin e Riçard Holbrukut, kur ishte arritur Marrëveshja e Dejtonit për dhënien fund të luftës së Bosnjës. Dhe më 1998 Klark ia dorëzoi Milosheviqit memorandumin, në të cilin vihej para zgjedhjes, të ndalonte represionin në Kosovë dhe të lejonte hyrjen e vëzhguesve ndërkombëtarë ose të llogariste në sulmet ajrore të NATO-s. Klark e di se çfarë marke cigaresh pi diktatori, ai duroi barcoletat dhe tiradat, ai e di kur gënjen Milosheviqi dhe kur e thotë të vërtetën. Pjesëtarët e shtabit të Klarkut duan të pohojnë se ai nuk ka zhvilluar luftën për armiqësi personale me Milosheviqin, por gjuha e Klarkut në konferencat e shtypit- zgjedhja e tij përemërore (pronomina) – zbulon tjetër gjë. Sistemi i tyre i mbrojtjes nuk u qëllua, por sistemi i mbrojtjes, tanket e tij me karburante.

Në fillim Klarku dëshironte ta merrte në shënjestër bunkerin e Milosheviqit, mirëpo udhëheqësit politikë të NATO-s hezitonin – pörkundër retorikës së tyre demonizuese. Vetëm në muajin e dytë të fushatës ajrore Klark mori miratimin që të goditet vila e Milosheviqit në Dobanoviq, e cila ndodhet midis pyjeve dhe fushave, rreth 30 kilometra larg qendrës së qytetit të Beogradit. Në shtator 1995, gjatë bisedave përgartitore për Marrëveshjen e Dejtonit, Klark, Riçard Holbruk dhe Milosheviq kishin shetitur së bashku nëpër këto korije; Milosheviq e kujtonte me qejf udhëtimin në Nju-Jork gjatë viteve 80-ta, kur ai drejtonte bankën shtetërore jugosllave. “ Unë dëshiroj ta thithi edhe një herë ajrin e Nju-Jorkut tuaj të mrekullueshëm “, iu thoshte ai mysafirëve të tij amerikanë. Gjatë një takimi të mëvonshëm në terracën e Dobanovicit, Milosheviq pyeti si rrufeja në qiellin e kthjellët, nëse amerikanët dëshirojnë të njihen me Ratko Mladiqin, komandantin e forcave të armatosura të serbëve të Bosnjës dhe Radovan Karaxhiqin, liderin e serbëve të Bosnjës, kriminel famëkeq i luftës në Bosnjë. Derisa mysafirët amerikanë e shikonin të habitur, Milosheviqi njoftoi se të dy burrat (Mladiq dhe Karaxhiq) gjendeshin në një vilë rreth 200 metra larg. Disa minuta më vonë u shfaqën në terracë. Bisedimet e paepura vazhduan deri në orët e mëngjesit, gjatë të cilave Milosheviqi më në fund e tejkaloi rezistencën e klientëve të tij serbë të Bosnjës. Pastaj Klark dhe Holbruk arritën t´i bindin serbët që të pezullojnë rrethimin trevjeçar të Sarajevës.

Klark kurrë nuk e harroi këtë ndodhi, aq më pak fakrin që 200 metra larg terrasës së Milosheviqit ndodhej një lloj bujtine ose bunkeri. Katër vjet pas takimit të Dobanoviqit, kur tashmë kishin filluar sulmet ajrore, Klark me anën e një avioni pa ekuipazh regjistroi territorin e Beogradit. Pastaj ai u përqendrua në caqet e tija të identifikuara në incizime.

Ata e kalkulonin Dobanoviqin dhe përpiqeshin që ta identifikonin vendin në të cilin ishin fshehur Mladiqi dhe Karaxhiqi. Ndoshta aty qëndronte tash ai i fshehur. “ A e dini, çfarë bëjnë? Ai ngrirti dorën dhe për një moment e luhati në ajër dhe më pas fuqishëm e goditi tavolinën: bam! Leptopi kërceu hopthi lart nga gjunjët e oficerit të shtabit të tij. “ E kemi gjetur!“. Një triumf i pafshehur flakëroi në fytyrën e tij.

Mirëpo, po qe se Klark e njihte kaq mirë armikun e tij, atëherë përse ai aq vëshirë e pati që të parashikonte monovrimet e tij ? Përse imagjinata e tij s’e përfytyroi opsionin se Milosheviq do të mund të përgjigjej me dëbimin e një kombit të tërë ?

Më 24 mars, kur filluan bombardimet nga ajri ekzistonte bindja e përgjithshme se që në valën e parë të sulmeve ajrore Milosheviqi do të kthehej në tavolinën e bisedimeve. Pas dy ditëve të para, supozohej kështu, do të kishte një pauzë të bombardimeve. Mirëpo, së shpejti u bë e qartë se një “një bombardim i lehtë “ nuk mjaftonte. Në të vërtetë, në fillim Klark kishte kërkuar krejt tjetër gjë. Ai dhe komandantët e tij të aviacionit luftarak dëshiruan që në natën e parë të depërtonin menjëherë “në qendër “: veprimet sulmuese kundër rrjetit elektrik dhe telefonik, kundër kompleksit kontrollues e komandues dhe kundër bunkerit të Milosheviqit. Mirëpo, liderët politikë të NATO-s dëshironin sulme sa më të përmbajtura që ishte e mundshme.

Pilotët i thanë Klarkut: “Na i jepni caqet, ne do t´i qëllojmë ato”. Klark ishte përgjigjur: “Ju nuk më kuptoni mua: Ju duhet t´i siguroni caqet “. “ Mirëpo kjo nuk është detyra jonë “, ishin ankuar komandantët.

Për shembull, politikanët nuk lejonin kurrfarë sulmi ndaj kazermave të vizuara, meqë ata frikësoheshin për humbje të mëdha në radhët e ushtarëve serbë. “ Në parim, pala politike kurrë nuk ishte e kënaqur me shkallën e eskalimit të sulmeve ajrore – atë çfarë dëshironin ata, ishte shumë restriktive, shumë diplomatike, pohon Klark, me ç´rast ai fjalës së fundit i dha nuancë ironike.

Vetëbesimi fillestar i NATO-s u dëshmua i paarsyetuar. Pilotët u ndeshën me raketat dhe kundërajrorët e ushtrisë serbe: të gjithë avionët e Aleancës Veriatlantike ia dolën të kthehen në bazat e tyre, por në atë e sipër ata gati i shkundën mirë e mirë nga goditjet. Kundërajrori nuk ishte shumë i saktë në cak, por avionët e NATO-s i detyroi të fluturonin me një lartësi mbi 5000 metrash. NATO-ja po ashtu nuk dëshiroi që të nxjerrte jashtë loje sulmin kundërajror serb. Raketat amerikane kundërmrojtëse nuk arritën të evidentonin caqet e tyre, meqë serbët kurrë nuk i aktivizuan radarët e tyre gjatëkohë, që të mund të identifikoheshin nga raketat.

Në fund të marsit, derisa politikanët përpiqeshin që ta vinin fushatën nën kontroll, e cila dukej para dështimit direkt, Klark mori nga Këshilli i Aleancës Atlantike, komisioni më i lartë politik i Aleancës, miratimin për përzgjedhjen e gjerë të caqeve. Njëkohësisht, ai kërkoi përforcime. Numri i avionëve në operacion rritet nga 400 në 1000, të cilët vihen në dispozicion nga 13 shtetet anëtare.

Drejtimi mikropolitik përshkroi tërë fushatën ushtarake. Pas mbarimit të luftës, presidenti francez Shirak mburri një reporter francez, në rast se në Beograd ende qëndrojnë urat, atëherë kjo ishte meritë e tij. Në mes të prillit 1999 në zyrën e Klarkut erdhi Toni Bler dhe i tha atij se e ardhmja e çdo udhëheqësi evropian varet nga rezultati i luftës. “ A dëshironi të fitoni vërtet ? “ pyeti Bler gjeneralin amerikan të NATO-s. Klark miratoi.

Të pengosh dhe të ndalosh presinonin e këtillë politik: kjo nuk ishte esenca e kuintës së luftës së Uelsi Klarkut. Derisa komandantët e tij shkumonin (nga inati), Klark u përpoq për financimin që të zbuste frikën e eprorëve të tij politikë dhe njëkohësisht që të pengonte marrjen e frerëve nga dora. Instiktet e tija politike i thonin se ai mund të humbiste mundësisht sa më pak ekuipazh sepse kryetitujt e gazetave rreth avionëve tjerë të qëlluar do t´i kishin dhënë fund fushatës ushtarake brenda pak ditësh. Mirëpo, përparimet në shkatërrimin e caqeve ishin tmerrësisht të vogla dhe Klark e dinte se sukseset duhej t´ia tregonte. Në fillim të muajit maj 1999 komentatorët e mediave kritikuan gjeneralin Klark për vendimin e supozuar që pilotët të fluturojnë në një lartësi mbi 5000 metra. Në të vërtetë, pilotët shpeshherë fluturuan më poshtë, mirëpo shpejt zbuloheshin, me fjalë të Klarkut “ fluturimet e ulta nuk sillnin asgjë “. Pilotët, të cilët në hapësirat malore ndesheshin me formacionet e reve në një shpejtësi prej 900 kilometra, mund të koncentrohen vetëm për të mbetur në ajër. Dhe e vërteta e thjeshtë quhej: në daç fluturuan ata lart apo në daç ulët, pilotët nuk mundën t´i pengonin fare spastrimet etnike.

Avionët e Klarkut ishin të frustruar rreth paaftësisë së tyre që t´i qëllonin forcat e armatosura serbe. Serbët dëshmuan si mjeshtër të maskimit dhe mashtrimit. Ata ndërtuan ura mashtruese dhe i ngjyrosën me gjyrë maskimi. Ata konstruktuan modele të topave nga telefonmastet e ngjyrosura dhe rrotët e makinave. Pilotët sulmuan diçka çfarë ata e konsideronin për tanks, dhe e shikuan shpërbërjen e tij si një top i shtarërruar. Gjatë një konference shtypi Klark reagoi dukshëm i irrituar, kur Martin Uelker (Martin Walker) i gazetës “ Gurdian “ i shtroi pyetjen, përse NATO-ja vë në përdorim armët e shtrenjta miliona dollarë për të shkatërruar caqet ushtarake serbe, të cilat kushtojnë vetëm 10.000 dollarë. Mirëpo, ndodhi pikërisht kjo: bombat precize e të shtrenjta u hodhën mbi artilerinë dhe tanket e vjetra sovjetike dhe në të shumtën e rasteve pa suskes. E vërteta e hidhur quhej, se armët më të fuqishme ishin të paafta që të shkatërronin ushtrinë e Milosheviqit në tokë.

Në fund të muajit maj si Klark ashtu edhe udhëheqësit politikë të NATO-s i shikuan rezultatet dëshpëruese. Një mori aksidentesh të tmerrshme rrënuan mbështetjen e opinionit publik për luftën ajrore. Vlerësimet e anketave tregonin një rënie dramatike: gabimi i fushatës, edhe kur ato ishin të rralla, ulnin legjimitetin e tyre dhe mundësia, pra, objektiva të pranueshme pati edhe për vetëm 10 ditë.

Në këtë moment Klark arriti, më në fund, të merrte miratimin për operacionin vendimtar të luftës. Në fillim të muajit maj avionët e Klarkut goditën me bomba grafite istalimet e rrjetit elektrik jugosllav. Ishin sulme të “pastërta“, të cilat nxirrën nga funksioni pajimet e tensionit elektrik më shumë të qarkut të shkurtër sesa vetë gjeneratorët. Deri në 24 orë ndërprehej rryma në qytetet e mëdha, para se serbët ta rivendosnin sistemin në funksion. Më në fund, më 24 maj, municioni i fuqishëm e shkatërroi krejtësisht rrjetin. Bombardimi i këtyre instalimeve të tensionit elektrik dëshmoi efikasitetin e operacioneve të veçanta të fushatës së përgjithshme. Gjithçka ishte e varur nga ky rrjet – që nga kompjuterët, të cilët mbajnë në rrjedhë sistemin bankar të një vendi e deri te stacioni i radarëve të mbrojtjes kundërajrore. Këto bombardime, veç të tjerash, dërgonin një mesazh të qartë te popullata civile. Para se të ishte qëlluar rrjeti, kështu thoshte Klark, “ kjo ishte lufta e vetme ajrore në histori, gjatë të cilave të dashuruarit shëtitnin mbrëmjeve pranë brigjeve të lumenjve dhe në kopshtet e kafeneve i habisnin fishekzjarret. “Pas shkatërrimit të rrjetit elektrik si elita politike ashtu edhe popullata civile e kishte të qartë se NATO-ja kishte arritur të vënte kontrollin mbi sistemin nervor të regjimit.

Fat për Perëndimin që Rusia është shumë më jodemokratike sesa Perëndimi që e dëshiron. Po të kishte vepruar udhëheqja ruse sipas vullnetit të popullit të saj, ajo do të duhej ta kishte mbështetur Serbinë në mënyrë aktive.

Ironia ishte e qartë: veprimet e efektshme të luftës ishin njëkohësisht problematike sidomos edhe moralisht. Sulmi mbi rrjetin elektrik donte të thoshte mungesë e rrymës për spitale, për inkubatorët e foshnjave, për stacionet e pompimit. Juristët ushtarakë ia bënë këtë të qartë gjeneralit Klark. Njëri prej tyre kujton: “ Ne do të kishtin sugjeruar që të mos qëlloheshin këto caqe. Mirëpo, për këtë vendoste komandanti”. Porsa binte rrjeti elektrik në Beograd, paralizohej struktura komanduese dhe kontrolluese e Milosheviqit, si dhe filloi të dobësohej mbështetja e popullatës civile.

Pas të gjitha grindjeve për përzgjedhjen e caqeve forcat e ajrore të shteteve anëtare të NATO-s, të cilat për këtë përkujdeseshin, ishin të të funksiononte lufta e aleancës. Gjenerali i Forcave Ajrore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Dabiel Leaf kujton se si ai në një natë sulmi e drejtoi avionin F-16 në goditjen e një depoje me karburante në haësirën e Beogradit. “ Prapa supeve të mia qëllonin gjermanët “, më tregonte ai. “ Ndërsa, pilotët holandezë më siguronin ndaj avionëve të armikut. Tornadot italianë hapnin zjarr kundër radarëve të raketave”. Të gjithë pilotët bartnin syze të natës; të gjithë mbroheshin me ndërprerje të tërësishme të transmetimeve; të gjithë ktheheshin në bazat e tyre pasi të kishin përmbushur obligimet e tyre.

Syzet për pamje gjatë natës – për pilotët e NATO-s i kanë në përdorim që 18 muaj, ndoshta risia vendimtare e luftës. Syzet dukeshin si dylbi opere dhe vendoseshin me një klip në kaskën e pilotit. Piloti tërheq ato poshtë, si një lojtar bejsbolli, i cili dëshiron ta zërë topin që vjen nga dielli. Efekti, siç dëshmojnë pilotët, është mahnitës. Gjatë shikimit pa syze gjatë fluturimit nga ndenjësa e pilotit nuk sheh gjë pos natës së errët. Ndërsa, kur i lëshon poshtë sheh majën e fluturakës tënde F-16. Syzet i sigurojnë NATO-s një dominim gjatë natës.

Vërtet, shkatërruese u tregua lufta ajrore, para së gjithash, për infrastrukturën civile të Serbisë: ajo ka mundur të jetë krejt ndryshe, në rast se Rusia do ta furnizonte Serbinë me teknologjinë e saj të re. Lufta ajrore ishte një duel thelbësor midis teknologjisë kundërajrore sovjetike të viteve 70-ta dhe sistemeve amerikane me precizitet më bashkëkohor. Zëvendësministri i Jashtëm i SHBA-ve, Strobe Talbot, ka konfirmuar se SHBA-të Rusisë i “ kanë ripërsëritur dhe paralajmëruar në mënyrë eksplite që të ruhet nga ndonjë mbështetje ushtarake për Jugosllavinë “. Çdo ndihmë, e cila do të shtonte rrezikun për pilotët e SHBA-ve, do të kishte pasur pasoja “ katastrofale “ për të ardhmen e raporteve amerikano-ruse.

Me fjalë të tjera: diplomacia për ndryshimin e mendjes së Milosheviqit ishte po aq e rëndësishme sa edhe lufta ajrore. Milosheviqi kishte llogaritur në atë se NATO nuk do ta ruante unitetin, në rast se ajo do të përballej me opozicionin rus në rritje dhe ndihmën e saj të hapur ndaj Serbisë. Rusia do të kishte arritur të përçante NATO-n, por me gjithë përfoljet për vëllazëri sllave rusët vendosën që interesat e tyre nacionale, në fund të fundit, t´i lidhin me Amerikën dhe jo me diktatorin e Ballkanit.

Më pastaj rusët e njoftuan Milosheviqin se loja e tij ishte e humbur. Dhe aty qëndronte një ironi edhe më e madhe. Po të kishte qenë Rusia ashtu siç dëshironin politikanët perëndimorë, përkatësisht një demokraci pluraliste funksionale, atëherë s´do të ekzistonin fare dyshime se ky vend do të kishte vepruar më ndryshe se që do ta dëshironte Perëndimi. Një Rusi demokratike do ta kishte mbështetur në mënyrë aktive Serbinë. Autokrati Jelcin arriti të injoronte opinionet publike në të mirë të Serbisë dhe të udhëzonte të ngarkuarin e tij të posaçëm Viktor Çernomërdin që regjimi i Milosheviqit të lihej në mëshirën e fatit. Vendimtare për këtë ishte – si besonin përfaqësuesit e lartë të Qeverisë amerikane – për lidhjet e drejpërdrejta midis zëvendëspresidentit Gor dhe Çernomërdinit – ai ishte aranzhuar në kohën kur Çernomërdini ishtezgjedhur kryministër i Rusisë. Gore, duke i informuar Çernomërdinin se shërbimet informative të aleancës ishin tashmë në dijeni për krimet luftës të Milosheviqit në Kosovë dhe i ballafaqoi rusët me një pyetje të papërshtatshme: nëse ata synonin të bënin gjëra të përbashkëta me autorët e masakrave. Rrethimi diplomatik i regjimit të Milosheviqit ishte i tërësishëm. Në momentin e fundit u bashkuan forcat ushtarake dhe trysnia diplomatike. Klarku ishte arkitekti i luftës ajrore dhe jo i diplomacisë, e cila e çoi në fund të karrierës. Mirëpo, ai kurrë nuk e humbi vështrimin nga faktet e çuditshme se lufta e tij fare nuk ishte luftë, porse një manovër në diplomacinë me çomange. Qëllimi: një njeri të vetëm për ta shtyrë që të ndryshonte mendjen.

Tash, që avionët ishin kthyer në hangarët e tyre, binte në sy hendeku midis gjuhës së lartë morale dhe karakterit të kufizuar të luftës. Udhëheqësit politikë të NATO-s përdorën gjuhën e angazhimit maksimal dhe praktikuan udhëheqjen e një lufte të rrezikut minimal. Si komandant, Klark u ndodh shpesh në pozicione të pamundshme: ai synonte të drejtonte një lufte, e cila ishte e pastër, por vdekjeprurëse; e drejtë, por e efektshme; morale, por e tmershme. Paradoksalisht, do të ishte ashpërsia më e madhe – që qysh në natën e parë të goditej qendra e pushtetit dhe të paralizohej rrjeti elektrik- ndoshta do të ishte plotësisht e efektshme dhe, në fund të fundit, edhe e mëshirshme. Por, një gjeneratë e udhëheqësve politikë, të cilët ishin rritur me parullën “ Paqes t´i jepet një shans “, nuk e tejkaluan veten dot që luftës t´i jepet një shans.

Klauzevic këtë operacion ajror do ta kishte quajtur luftë kabineti. Për dallim nga lufta në Gji, lufta e Kosovës nuk mobilizoi qindra-mijë ushtarë. Vetë viktimat e saj- kryesisht civilët serbë – e përjetuan atë sa gjatë aq edhe si shou të pabesueshëm, derisa ajo u bë vdekjeprurëse. Shkatërrimi ishte i atillë preciz sa që kjo luftë duket se ka lënë për gjithmonë prapa vetes një epokë: si ajo e Hiroshimës dhe e Dresdenit. Kjo luftë mobilizoi opininonin publik të mbarë botës, por që çohej deri në fund nga 1500 avionët e NATO-s dhe elita e specialistëve të mbrojtjes kundërajrore serbe, ndoshta më pak se njëqind veta. Ajo nuk përfundoi me kapitullim, me përmbysjen e një regjimi apo të një ngjarjeje tjetër, të cilën do të mund ta përkufizojë definitivisht. Ajo solli një “ fundgjendje “, e cila edhe më tej pret të definohet përfundimisht.

Ajo ishte një luftë virtuele, e drejtuar në dhomat e videokonferencave, duke përdorur në ekrane aktet e objektivave. Lëvizjet e betejave Klarku nuk i mori më kurrë si të vërteta sesa materialet e kamerave në kokpit dhe në raketa, të cilat përmes linjës së koduar të internetit dërgoheshin për çdo natë në selinë e tij në Bruksel të Belgjikës. Luftërat e kabinetit drejtoheshin nga teknikët dhe ekipi i Klarkut jepte pjesë virtuoze të improvizimit teknik. Lufta e kabinetit përfundoi jo me parada, girlandë dhe pritje solemne, por jo edhe me ceremoni pikëllimi te varrezat. Meqë luftërat e kabinetit nuk depërtojnë kurrë në psikologjinë e një populli: ato nuk patën gjak dhe viktima, ato nuk vunë në dispozicion shpërblimin për heronjtë e tyre. Fushata i shtyri komandantët e tyre të jenë gjakftohtë, të blinduar dhe disiplinuar në kufijtë e qëndresës së saj, në mendjemprehtësinë e saj politike, në vullnet forcën e saj dhe në cilësinë e saj drejtuese. Megjithëkëtë, për gjeneralin Uelsi Klark nuk u organizua paradë. Ky nuk ishte një lloj i luftës. Krejt ndryshe, kjo luftë kishte kaluar, kur komanduesit politikë të Klarkut në Pentagon kishin vendosur në Pentagon që ta zëvendësonin atë sipas shijes së tyre me një gjeneral të përgjithshëm të Forcave Ajrore. Njeriu, i cili e kishte fituar luftën e parë postmoderne në histori tashti kërkon një detyrë të re.

Shkrim i botuar në Javoren Politike Shqiptare – “Zëri”, në vitin 2002. Shkrimi është i historianit kanadez Michael Ignatieff, ndërsa është përkthyer nga Sylë Ukshini.

Si e bindën rusët Milosheviqin që të kapitullojë në Kosovë?

Cilat ishin synimet amerikane në Kosovë? Çfarë biseduan me telefon Bill Clinton dhe Boris Yeltsin më 24 mars 1999, kur nisën bombardimet e Paktit NATO? Pse Yelstin cakton me 4 prill Victor Chernomyrdinin si Emisar Special për Kosovën? Çka i kishte thënë Milosheviq – Chernomyrdinit në takimet sekrete? Si e bindi ish-kryeministri rus Milosheviqin që duhet të dorëzohet?

Periskopi.com Lajme

Boris Yeltsin, kryetari i Federatës së Rusisë në vitet 1991 – 1999, ka botuar memoaret e tij, të titulluara “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”. Një pjesë e mirë e këtyre kujtimeve, të cilat bazohen, sipas rrëfimit të vetë Yeltsinit, në shënimet sekrete, të cilat vetëm ai ka mund t’i shohë dhe t’i përdorë, i kushtohen krizës së Kosovës dhe bombardimeve të Paktit NATO.

Ju risjellim pjesë interesante të këtyre memoareve të presidentit të ndjerë rus.

CLINTON MË THA: NUK DO TA LEJOJMË MILOSHEVIQIN TË BËJË KRIME NË KOSOVË

Yeltsin është i sigurt që synimi i SHBA-së, gjatë bombardimeve të Paktit NATO, në pranverë të vitit 1999, nuk ka qenë pikësëpari për të zgjidhur çështjen e Kosovës. “Amerikanëve u është nevojitur, në momentin e ballafaqimit me pavarësimin gjithnjë e më të madh ekonomik dhe politik të Evropës, që nëpërmes NATO-s, të mbajnë kontrollin mbi Evropën”, është i bindur ish-presidenti rus. Mënyra më e mirë për të realizuar këtë qëllim, sipas tij, ishte që të lansohen sulmet e NATO-s kundër Serbisë dhe regjimit të Slobodan Milosheviqit. Yelstin këtu konkludon që amerikanëve u është dashur ta stimulojnë solidaritetin evro-atlantik.

Në kujtimet e tij, Boris Yeltsin, nuk fsheh që ky ishte i shastisur me bombardimet e NATO-s. Edhe pse ky nuk tregon kurrfarë simpatie për Slobodan Milosheviqin, të cilin në fakt e cilëson si fajtorin kryesor për krizën e Kosovës, Yeltsin pohon se Perëndimi ka mundur të zgjidhë krizën e Kosovës me negociata. Pastaj, Yeltsin thekson se bombardimet e NATO-s ndaj Serbisë, duke ditur afërsinë tradicionale në mes të Moskës dhe Beogradit, kanë pasur pasoja të mëdha në Rusi, ku gjithnjë e më shumë krijohej një disponim dhe atmosferë anti-perëndimore.

Në ditën e fillimin të bombardimeve, më 24 mars 1999, Yeltsinit i kujtohet biseda telefonike me presidentin e SHBA-së, Bill Clintonin. Clinton i kishte thënë se NATO dhe SHBA-ja janë të detyruara të inicojnë sulmet ajrore kundër regjimit të Milosheviqit, që ky po vazhdon me ofensivën e tij në Kosovë, duke shkatërruar fshatra të tëra dhe duke vrarë popullsinë e pafajshme. Clinton në anën tjetër thoshte se Washingtoni dhe Moska nuk duhet të lejojnë që një Milosheviq të prishë marrëdhëniet shumë të mira të SHBA-së dhe Rusisë, të ndërtuara me mund viteve të kaluara.

Clintoni tha se sa i përket atij dhe Washingtonit, ky nuk do të lejojë këtë. Por, në vazhdim pohoi se nuk mund të lejojë që në Evropë të ndodhin gjëra të tilla të tmerrshme: Sipas tij, Milosheviqi tashmë kishte dëbuar 250 mijë refugjatë nga Kosova. “Nëse nuk vazhdojmë me bombardime do të ballafaqohemi me një Bosnjë të re. Milosheviqi dëshiron t’i thejë shqiptarët e Kosovës duke përdorur një forcë brutale ushtarake”, konkludoi Clinton.

Yeltsin, siç thekson në memoaret e titulluara “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”, ia kishte kthyer në këtë mënyrë Presidentit Clinton: “Nëse vazhdojmë të punojmë së bashku, jam i bindur që do ta zbusim Milosheviqin…”.

Clintoni nxori edhe një argument shtesë në këtë bisedë telefonike me Yeltsinin. Ai pohoi se Milosheviqi është diktatori i fundit komunist në Evropë dhe ai do të dëshironte të rrënojë lidhjet e krijuara mes Evropës Perëndimore dhe Rusisë si dhe lëvizjen për demokratizmin e Evropës që tani shtrihej në tërë Evropën.

SI U PENGUA SULMI RAKETOR NDAJ AMBASADËS AMERIKANE NË MOSKË?

Por, këtu Yeltsin reagoi në këtë mënyrë: “Populli ynë do të krijojë mendim shumë të keq për Amerikën dhe Paktin NATO, nëse bombardimi i Serbisë vazhdon. Më kujtohet se sa vështirë ka qenë të ndryshohet mendimi i njerëzve të thjeshtë për Shtetet e Bashkuara të Amerikës. E tani, të gjitha do t’i humbim, për shkak të këtyre bombardimeve…”.

Clinton ishte qind për qind i vendosur për të vazhduar bombardimet, shkruan më tej Yeltsin. Aq më tepër ai theksonte se këtu është krijuar një unitet i plotë në mes SHBA-së dhe liderëve të Evropës Perëndimore.

Yelstin thekson se megjithatë kishte kërkuar nga Clintoni që të rikonsiderojë mundësinë e ndaljes së bombardimeve, para së gjithash, për të ruajtur dhe forcuar raportet midis Washingtonit dhe Moskës.

Ish-kryetari i Rusisë pohon më tej se është i bindur se bombardimet e Paktit NATO nuk e kanë bindur Milosheviqin të dorëzohet. Këtë, siç do të shpjegojë ai në vazhdim, e ka bërë diplomacia e koordinuar në mes Moskës, Washingtonit dhe Helsinkit (Finlanda ishte asokohe kryesuese e radhës e Unionit Evropian, vër.jonë).

Në librin e tij, në vazhdim, Yeltsin përshkruan forcimin e një klime politike të urrejtjes ndaj Amerikës dhe Perëndimit në përgjithësi. Demonstratat e shumta kundër Amerikës, që kulminuan me një veprim të përgatitur terrorist për të cilin pakkush ka ditur derisa Yeltsin nuk e ka përshkruar në këtë libër. Kështu, një grup ekstremistësh rusë, kishte afruar një lanser raketash afër Ambasadës së SHBA-së në Moskë. Ideja kishte qenë që me raketë të sulmohet Ambasada amerikane. “Zoti e di se çfarë kishte ndodhur sikur ne të mos kishim penguar këtë sulm”, nënvizon Yeltsin.

Duke kuptuar se gjërat kanë marrë një tatëpjetë shumë të rrezikshme, Yeltsin ndërmerr veprimin, i cili, siç do të kuptohet më vonë, njëmend kishte pasoja pozitive për ndaljen e luftës dhe zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Ai, më 4 prill 1999, emëron ish-kryeministrin e Rusisë Victor Chernomyrdinin, për të deleguar special të vetin në zgjdihjen e krizës së Kosovës. “Zgjodha Chernomyrdinin, sepse e dija se ky është një diplomat me përvojë të madhe. Kisha edhe këshilla tjera: Që për shkak të marrëdhënieve të keqësuara me Perëndimin nuk do të duhej të caktoja një politikan kaq të lartë si të deleguar special. Për shembull, më propozonin që të caktojë Gaydarin (Yegor Gaydar, njëri nga reformistët kryesorë rusë, vër.jonë), i cili kishte jetuar në Jugosllavi shumë vjet me të atin, korrespondentin e “Pravdas”, megjithatë u përcaktova për Chernomyrdinin. Nuk kam mundur t’i besoj asnjë politikani tjetër. Chernomyrdin ka pasur një autoritet të madh në Jugosllavi, në Perëndim si dhe tek elita politike amerikane. Ky kombinim krejtësisht i veçantë ka mundur të orientojë negociatat kah realizimi i një qëllimi të vetëm: ndaljen e plotë të luftimeve. Këtu Chernomyrdin ka treguar aftësitë e tij të jashtëzakonshme: durimin, fleksibilitetin dhe vullnetin e qartë për arritjen e një kompromisi intelegjent”, pohon Yelstin.

BISEDA TELEFONIKE ME TONY BLAIRIN

Në vazhdim, Yelstin përshkuan një bisedë tjetër telefonike. Më 22 prill kishte biseduar me Tony Blairin, kryeministrin e Britanisë së Madhe.

“Jam i bindur Tony se NATO-ja është duke bërë gabim të madh me vazhdimin e bombardimit të territorit të Jugosllavisë. Pasojat nuk i keni llogaritur si duhet. Në vend se të ushtroni presion në Miloshevqin ju vetëm i keni forcuar pozicionet e tij. Në vend të negociatave tani kemi një konfrontim të hapur ushtarak. Po na frikësojnë paralajmërimet e juaja për të dërguar trupat tokësore të NATO-s në Kosovë. Po flas hapur me ty: Kjo do të jetë një rrugë kah gremina…Tony, duhet të gjindet forca për ta ndalë këtë luftë…”, i ishte drejtuar Yeltsini Tony Blairit.

Kryeministri britanik ia kishte kthyer Yeltsinit se NATO-ja dhe Perëndimi kanë bërë maksimumin e tyre gjatë Konferencës Paqësore të Rambouilletit, por që Milosheviqi refuzoi të gjitha dhe nisi ofensivën e tij kundër kosovarëve.

Yelstin përshkruan edhe takimin, që më 13 maj kishte pasur në Moskë me kryetarin e Francës, Jacques Chiracun. Yeltsin edhe me këtë rast kishte kërkuar nga politikani kryesor francez që të bëjë çka është e mundur që lufta të ndalet dhe që të inicohen negociatat në mes Perëndimit dhe Beogradit. Sipas Yeltsinit, Chirac kishte shprehur, me këtë rast, dallimet, që ekzsitojnë në përceptimin e situatës në mes të Washingtonit dhe Parisit. Por, këto dallime nuk ishin të tilla sa Parisi të kundërshtojë vazhdimin e bombardimeve.

Në një situatë të tillë, Yeltsin i kishte urdhëruar Victor Chernomyrdinit që ta bindë Milosheviqin për t’u dorëzuar. Ish-kryeministri rus kishte qëndruar dy herë në Washington, ku për dy orë kishte biseduar me presidentin Clinton dhe katër orë të tjera me nënkryterain Al Gore. Pas këtyre bisedave, Chernomyrdin ishte takuar pesë herë me Milosheviqin. Katër herë fjala ishte për biseda në katër sy në mes Chernomyrdinit dhe Milosheviqit. “Chernomydin më tha që në rastet kur e humbte durimin dhe frustrohej për së tepërmi me Milosheviqin, i drejtohej me këto fjalë atij: A njëmend mendon se mund ta fitosh këtë luftë? Ai i ishte përgjigjur: Jo, por as që do ta humb këtë luftë. Vetëm le të provojnë ta lansojnë ofensivën tokësore…Do të shohin ata se çfarë do t’i gjejë. Milosheviqi madje, në fazën e parë të negociatave me Chernomyrdinin, i kishte thënë këtij që ai duhet të ndikojë që ofensiva tokësore të fillojë sa më shpejtë…”, i kujtohet Yeltsinit.

SI TË PËRFUNDOJË LUFTA PA HUMBËS?

Por, zhvillimi i situatës shkonte në drejtimin, i cili nuk i konvenonte fare Milosheviqit dhe regjimit të tij. Kështu, siç pohon Yeltsin në kujtimet e tij, në bisedat vijuese me Chernomyrdinin, Milosheviqi kishte kërkuar që lufta të ndalet, por me kushtet e tij. Kështu, pos tjerash, i kishte kërkuar Chernomyrdinit që trupat ndërkombëtare, të cilat do të duhej të mbikqyrnin paqen në Kosovë do të duhej të ishin prej Rusisë, Ukrainës, Indisë dhe shteteve tjera që nuk ishin anëtare të Paktit NATO. Chernomyrdin kishte refuzuar këtë propozim, duke i thënë se ai duhet të bëjë pazar me Perëndimin, sepse Perëndimi e bombardonte. Në këtë kontekst, gjithnjë sipas qëndrimeve të Boris Yeltsinit, Chernomyrdin kishte bindur disi amerikanët për një angazhim më të madh të OKB-së në ndaljen e luftës dhe zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Chernomyrdin, më 28 maj, në Beograd arriti të bindë Milosheviqin për t’i pranuar Parimet e G-8 (shtatë shteteve më të zhvilluara në dhe Rusisë. Më një dhe dy qershor Chermomyrdin, Strobbe Talbott dhe Marty Ahtisari takohen në Bon për t’i harmonizuar përfundimisht qëndrimet. Në këtë takim u arrit marrëveshja që prania ndërkombëtare ushtarake në Kosovë të përbëhet prej NATO-s dhe njësive ruse.

Me 2 dhe 3 qershor Chernomyrdin dhe Ahtisari arrijnë në Beograd për bisedat finale me Milosheviqin. Ky më në fund pranon marrëveshjen, e cila i kishte 10 pika. Pikat kryesore të saj ishin pothuajse identike me ato të paraqitura në Marrëveshjen e Rambouilletit, konkludon Boris Yeltsin. “Milosheviqi pranoi një marrëveshje, që ishte më e keqe, më e disfavorshme për të. Por ky forcoi pozicionin e tij në Serbi. Mendoj që Milosheviqi është politikani më cinik, me të cilin kam pasur punë në karirerën time”, konkludoi Boris Yeltsin në librin e tij të kujtimeve të titulluar “Ditari i Mesnatës: Vitet e mia në Kremlin”.

Bashkëpunëtori më i ngushtë i Tony Blair rrëfen vendimin për ndërhyrjen në Kosovë

Në kujtimet e tij përgjatë qeverisjes së ish-kryeministrit britanik, Tony Blair, Drejtori për Strategji dhe Komunikim, Alastair Campbell, rrëfen ditët kur Britania po përgatiste terrenin që t’i bashkangjitej fushatës që do sillte paqen në Kosovë dhe se sa e vështirë ishte që ky lajm ti kumtohej popullit britanez.

Periskopi.com Lajme

Në ato rrëfime, Campbell sjellë edhe qëndrimin e Italisë dhe Austrisë brenda një dite.

Pjesë nga kujtimet për Kosovën

Në mbledhjen e kabintetit, Tony Blair dhe George Robertson po e bënin shumë të qartë se ndërhyrja në Kosovë ishte një mundësi.

Ai tha se ishte një situatë klanike si në Bosnjë dhe ne nuk mund të lejonim që të përkeqësohej. Ishte e qartë që duhej të përgatisnim terrenin dhe unë përgatita një komunikatë duke nxjerrë përpara mundësinë e ndërhyrjes ushtarake.

Zyra e Punëve të Jashtme, në formën e Emyr Jones Parry (zëvendësdrejtori politik) nuk ishte i kënaqur.

Kosova po bënte përpara me vendosmëri, dhe unë përshtata komunikatën që kisha përgatitur një natë më parë me idenë që do t’ua jepja gazetarëve të dielës, duke ndërtuar mbi atë që kishte thënë Tony Blair në Kabinet, duke paralajmëruar se ushtritë mund të përdoreshin.

Takimi me Romano Prodin shkoi mirë, megjithëse ai është i vështirë për t’u ndjekur ndonjëherë. Kishte një dakordësi të gjerë për axhendën kryesore dhe dukej i bindur për Kosovën.

Prodi shkoi deri aty sa tha se ndërhyrja ushtarake tani mund të ishte e pashmangshme.

Viktor Klima, kancelari austriak, ishte pak a shumë i të njëjtit mendim për Kosovën.

Pjesë nga ditari i Campbell, “Vitet me Tony Blair”

 

Thaçi duhet të luftojë korrupsionin e të ndalojë iniciativën për Ushtrinë

18 vjet më parë, Jamie Shea, ishte njeriu më i dashur për shumicën e shqiptarëve të Kosovës që ishin nuk rrinin në shtëpitë e tyre dhe që ia dëgjonin zërin kampeve të refugjatëve përmes transistorit, por dhe për ata pak të tjerë që mundnin t’ia shihnin fytyrën në televizor.

Periskopi.com Intervista

Britaniku 63 vjeçar, që nga Brukseli i jepte Milosheviqit edhe të rejat e parashikimit të motit, ishte zëri i Aleancës Veri-Atlantike që dilte çdo ditë nëpër konferenca për shtyp nga selia e NATO-s për t’i dhënë informatat e fundit rreth ecurisë së fushatës ajrore të bombardimeve të NATO-s.

18 vjet më vonë, në ditën kur Kosova po shënon përvjetorin e nisjes së këtyre sulmeve, në një intervistë për KALLXO.com, Jamie Shea thotë se kjo fushatë 78 ditëshe e ka ndalur pastrimin etnik në Kosovë dhe i ka dhënë vendit e rajonit mundësinë për zhvillim.

Shea, i cili tani punon në selinë e NATO-s në postin e Zëvendës Asistentit të Sekretarit të Përgjithshëm për Sfidat e Sigurisë, thotë se nga operacioni i ndërmarrë në pranverë të vitit 1999 aleanca ka mësuar se duhet të qëndrojë e bashkuar, për të mos u dhënë kundërshtarëve shpresën që të mund të përfitojnë nga një përçarje e aleatëve.

Në këtë intervistë, Shea flet edhe për nismën e Presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi për ndryshimin e misionit të FSK-së, për rritjen e forcave nacionaliste në rajon, për ndikimin e Rusisë…

 

KALLXO.com: z. Shea, Kosova po shënon përvjetorin e 18-të të fillimit të fushatës së sulmeve ajrore të NATO-s. Si e kujtoni ju momentin e marrjes së vendimit për t’i lëshuar sulmet ajrore? Cila ishte ndjenja brenda selisë së NATO-s rreth ecurisë dhe kohëzgjatjes së sulmeve?

Jamie Shea: Më kujtohet që vendimi qe marrë shpejt dhe me një sens real të konsensusit dhe vendosmërisë rreth tavolinës së Këshillit të NATO-s. Pas tërë atyre viteve të hezitimit gjatë konfliktit në Bosnjë, kur ne shpesh agonizonim rreth përdorimit të forcës, ka qenë një lehtësim për mua kur shihja që këtë herë NATO ishte e gatshme të veprojë para se të ndodhnin masakrat e tmerrshme. Mendoj se ky bashkim erdhi nga fakti që kishim mësuar nga Bosnja për pasojat e mesazheve të përziera, duke bërë kërcënime të zbrazëta dhe duke bërë vonesa të shumta para se të vepronim. Kjo vetëm sa i bën përpjekjet për pajtim dhe rindërtim shumë më të vështira. Mendoj se aleatët e dinin se kishin provuar gjithçka në rrugën diplomatike dhe sidomos me negociatat në Rambuje për ta arritur një marrëveshje të negociuar; ajo që ishte pranuar nga pala e shqiptarëve të Kosovës, sado me hezitime, por që ishte refuzuar nga Beogradi. Pra kishte një sens se ishte bërë çdo përpjekje për ta mënjanuar përdorimin e forcës dhe se tani përdorimi i forcës ishte i domosdoshëm dhe legjitim.

Natyrisht, secili shpresonte se fushata ajrore do të ishte e shkurtër dhe se Milosheviqi do të pranonte shumë shpejt që të tërhiqte trupat (nga Kosova) dhe ta ndalte pastrimin etnik. Fatkeqësisht nuk ndodhi ashtu. Siç e kishte thënë edhe Napoleoni në mënyrë të famshme “Asnjë plan nuk mbijeton nga kontakti i parë me armikun”. Por kur filloi fushata ajrore, aleatët ishin të bindur se këmbëngulja shpaguhet dhe gjëja kryesore ishte që të mos i lejohet Milosheviqit që ta thyejë unitetin e Aleancës. Dorëzimi j vetëm që do ta minonte kredibilitetin e NATO-s, por do ta përkeqësonte edhe më shumë situatën në Kosovë. Për me tepër, çdo fushate ushtarake i duhet kohë për të prodhuar efektet e veta kështu që është joreale të priten mrekulli në çast. 78 ditë u dukën shumë në atë kohë, por nëse dikush mendon për Afganistanin apo Irakun, fushata e Kosovës ishte jashtëzakonisht e shkurtër dhe një nga operacionet më të suksesshme ushtarake në kujtesën e fundit.

KALLXO.com: Çka mësoi NATO nga operacioni i saj në Kosovë? A ia ka vlejtë ndërmarrja e këtij operacioni?

Jamie Shea: Mendoj se mësimi kryesor i nxjerrë është të qëndruarit së bashku. Milosheviqi dukej qartë se shpresonte që NATO do të përçahej por kur e kuptoi që kjo nuk do të ndodhte, ai nuk kishte alternativë përveç t’i plotësonte kërkesat e komunitetit ndërkombëtar. Mësimi i dytë, mendoj unë, është veprimi i hershëm dhe i vendosur me qëllim të parandalimit të një forme më të keqe të dhunës dhe shumë më shumë njerëzve të vrarë e të plagosur. Mësimi i tretë ishte kombinimi i forcës me një diplomaci të aftë. NATO punoi me OKB-në dhe në këtë rast edhe me Rusinë për të vënë presion diplomatik mbi Milosheviqin që ta bënte atë të kuptonte se ai nuk po luftonte vetëm NATO-s por një komunitet më të gjerë ndërkombëtar dhe se asnjë shtet, qoftë ajo Rusia apo dikush tjetër, nuk do ta shpëtonte. Ai ishte tërësisht i izoluar.

A ia ka vlejtë? Paj, asnjë fushatë ushtarake nuk është e përkryer dhe të gjitha ato kanë pasoja afatgjata. Por, në mendimin tim, fushata ajrore ndali një formë të dhunshme të pastrimit etnik ndaj shqiptarëve të Kosovës, zvogëloi dukshëm numrin e vrasjeve, edhe pse numri i vrasjeve ishte tragjikisht i madh për shkaktë veprimeve të forcave serbe, dhe u mundësoi qindra-mijëra refugjatëve të kthehen shpejt në shtëpitë e tyre. Nëse për këtë nuk ia vlente, atëherë për çfarë tjetër?

KALLXO.com: NATO ka qenë e pranishme në Kosovë me një mision ushtarak që nga viti 1999. Përderisa misioni është zvogëluar vazhdimisht në numra, a mendoni se rajoni është ende në rrezik në aspektin e sigurisë, marrë parasysh tensionet e fundit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë gjatë muajve të fundit?

Jamie Shea: NATO e ka bërë të qartë se do të qëndrojë në Kosovë për aq kohë sa KFOR mund të ndihmojë në stabilizimin e vendit. Personalisht nuk mendoj që ka rrezik se një konflikt i ri mund të shpërthejë prapë. Thënë këtë, KFOR është atje për ta ndalur çdo lloj të dhunës, qoftë ajo e një shkalle të vogël, dhe për të siguruar që të gjithë kosovarët, pavarësisht cilit grup etnik i takojnë, janë të mbrojtur në mënyrë të barabartë. Nuk ka kuptim që KFOR të largohet para kohe në rast se do t’i duhet të kthehet më vonë. Fatkeqësisht ka ende tensione mes Prishtinës dhe Beogradit, siç e pamë së fundmi me incidentin e trenit, kështu që prania e KFOR-it është ende e domosdoshme për të ofruar një mjedis të sigurt dhe për ta parandaluar ndonjë veprim të ngutshëm ose keqkalkulim.

KALLXO.com: Shkurtimisht, si ju duken zhvillimet në Kosovë gjatë 18 viteve, veçanërisht që nga shpallja e pavarësisë nën kuptim të njohjes ndërkombëtare si dhe politikës e sigurisë së brendshme?

Jamie Shea: Isha në Kosovë vitin e kaluar për një vizitë të shkurtë por shumë të kënaqshme. Nuk kisha qenë për shumë vite dhe isha i befasuar me numrin e veturave në rrugë (nuk është domosdoshmërisht një gjë e mirë, duke pasur parasysh të gjitha ngecjet në trafik), hotelet dhe ndërtesat e reja, si dhe një numër i madh i kompanive amerikane dhe europiane që janë vendosur në Prishtinë. E kisha ndjenjën se Kosova përfundimisht ishte zhvilluar. Gjithashtu mbajta fjalim në një universitet dhe isha i befasuar me inteligjencën, entuziazmin dhe aftësitë e mrekullueshme të studentëve të cilët më përshëndetën në gjuhën angleze. Kështu që përfundimisht kisha përshtypjen e një jete të re dhe një dëshire për të sjellë Kosovën në linjë me standardet europiane dhe të dilni nga izolimi. Natyrisht progresi nuk është asnjëherë i shpejtë ashtu siç do të donim të ishte dhe nuk ka dyshime që Kosova ende ka shumë për të bërë në kuptimin e luftimit të korrupsionit, përmirësimin e gjyqësorit dhe të pasurit parti politike të cilat mund të punojnë së bashku për të mirën e vendit, derisa respektoni rregullat dhe rolin e opozitës demokratike. Andaj, është e qartë që Kosova është një vend që do të vazhdojë të ketë nevojë për një marrëveshje të mirë për ndihmë nga të dyja NATO dhe Bashkimi Europian në vitet në vazhdim. I ka përbërësit për sukses: çelësi është që t’i lirojë dhe zhvillojë këto elemente dhe të mos i mbajë brenda. Për një moment, gjatë fjalimit tim në universitet, e përmenda që në vitin 1950 Ukraina ishte dukshëm në përparësi ndaj Polonisë, në kuptimin e GDP-së. Sot, Polonia është tetë herë përpara Ukrainës dhe nga një hapësirë prej vetëm një gjysmë shekulli. Çfarë e ka bërë dallimin? Nuk janë burimet natyrale por kualiteti i udhëheqjes, serioziteti i reformave dhe aftësia e përdorimit të talenteve të njerëzve të saj produktiv në frymën e sipërmarrjes së lirë.

 KALLXO.com: Duke pasur parasysh zhvillimet në Bosnjë, Maqedoni dhe Kosovë, a e shihni një ngjallje të forcave nacionaliste në regjion?

Jamie Shea: Po, e shoh një ngjallje të forcave nacionaliste në Ballkanin perëndimor sot. Është zhgënjyese, se si nacionalizmi agresiv ka dërguar vetëm në një vuajtje në një shkallë masive gjatë viteve të 90-ta, si dhe varfëri të madhe dhe izolim. Por jemi ku jemi dhe e shoh këtë si një thirrje për zgjim nga NATO dhe Bashkimi Europian për një angazhim të plotë me regjion dhe t’i mbështesin forcat demokratike dhe t’u ndihmojnë atyre në rrugëtimin drejt reformave. Çështja e nacionalizmit është se mund të jetë një reklamë e mirë për emocione dhe një mekanizëm për shfryrje të zemërimit dhe frustrimit. Por nuk sjell ndonjë zgjidhje të problemeve të përditshme. Për më tepër, nacionalizmi agresiv nuk mund të mbijetojë pa ndonjë armik, shpesh një armik imagjinar dhe prandaj dërgon vetëm në dhunë dhe kundërvënie.

KALLXO.com: Në javët e fundit, Kosova ka ngecur në një debat mbi transformimin e Forcës së Sigurisë së saj në një ushtri duke anashkaluar amendamentet e nevojshme kushtetuese. Që kur NATO dhe disa shtete të rëndësishme (SHBA-ja, Britania e Madhe) kanë kundërshtuar nismën e Presidentit Thaçit, a ka ndonjë zgjidhje për këtë çështje, pasi ne nuk e shohim Thaçin të tërhiqet nga ideja e tij?

Jamie Shea: Forca e tanishme e Sigurisë së Kosovës, për të cilën NATO ka punuar aq shumë për të ndihmuar Kosovën për ta krijuar, është projektuar për nevojat aktuale të Kosovës dhe si një mjet për integrimin e të gjitha bashkësive etnike në një institucion të vetëm. Në një kohë kur Kosova vërtetë ka nevojë të përqendrohet në reforma, luftën kundër korrupsionit, edukimin e njerëzve të saj dhe zhvillimin e shoqërisë dhe institucioneve të saj, unë nuk shoh se si krijimi i ushtrisë së Kosovës është një përdorim i dobishëm i burimeve të çmuara, apo do të ndihmojë stabilitetin në rajonin më të gjerë. Me koston e një avioni luftarak modern apo edhe një tanku lufte, Kosova mund të kishte ndërtuar disa shkolla ose të përmirësojë teknologjinë e informacionit në universitetet e saj dhe në institucionet publike në të gjithë vendin. Kështu që unë shpresoj se do të ketë një debat të duhur në Kosovë në lidhje me prioritetet, dhe se Presidenti Thaçi nuk do ta vazhdojë këtë iniciativë. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, i foli presidentit Thaçi dhe kryeministrit Mustafa më 8 mars dhe ua bëri të qartë atyre shqetësimet serioze të aleatëve të NATO-s në lidhje me propozimet nga autoritetet e Kosovës për ta transformuar FSK-në një forcë të armatosur, pa një ndryshim kushtetues. Ai e bëri të qartë se hapat e njëanshëm të tilla si këto janë të padobishme.

KALLXO.com Në një kontekst më të gjerë rajonal, konsiderohet se Rusia është duke u përpjekur për të zgjeruar ndikimin e saj në Ballkan, duke filluar me furnizimin e ushtrisë së Serbisë me armë. Si e sheh NATO këtë situatë?

Jamie Shea: Rusia është sigurisht më aktive në Ballkan sot se disa vite më parë. Ne kemi parë për shembull përpjekjet e saj për të theksuar vendimin e lirë të Malit të Zi për t’u bashkuar me NATO-n, duke përdorur propagandën dhe duke organizuar provokime dhe aktivitete destabilizuese. Kjo është një nga arsyet pse NATO dhe BE-ja tani ri-angazhohen me rajonin ku ne kemi investuar kaq shumë kohë dhe përpjekje gjatë dy dekadave të fundit. Sigurisht është zgjedhje e një vendi si Serbia të vendosë se ku dëshiron të blejë armatime, por përsëri, unë besoj se të gjithë aktorët në rajon duhet ta pyesin veten nëse ndërtimi i armatimeve të sofistikuara dhe të shtrenjta me të vërtetë do të blejë më shumë siguri për një kohë të gjatë dhe për stabilizimin e rajonit, ose nëse me të vërtetë është ajo që popujt e tyre kanë nevojë urgjente në afat të shkurtër. Lloji i dialogut që BE-ja ka nxitur mes Beogradit dhe Prishtinës ose të negociatave për anëtarësim të Serbisë drejt BE-së, të partneritetit të NATO-s me Serbinë, Bosnjën dhe ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë, si dhe nismat rajonale të sigurisë që po sjellin vendet e Ballkanit Perëndimor së bashku po më tërheqin mua si një mënyrë shumë më e mirë për të arritur siguri të qëndrueshme.

Futbollistët e Kosovës luten në xhami për fitore ndaj Islandës

Futbollistët e përfaqësueses së Kosovës në futboll, paraditen e së premtes kanë vizituar njërën prej xhamive në qytetin e Shkodrës.

Periskopi.com Sporti

Fotografinë e ka postuar në profilin e tij zyrtar në Facebook, futbollisti Milot Rashica. Pa fjalë, vetëm me simbolin e lutjes është shoqëruar kjo fotografi.

Kosova pret që sonte ta befasojë Islandën në topformë, në ndeshjen që e zhvillojnë në stadiumin “Loro Boriqi” të Shkodrës, në kuadër të kualifikimeve për botërorin “Rusia 2018”. Kjo është xhiroja e pestë e kualifikimeve, ndërsa nga katër ndeshjet e kaluara Kosova ka një barazim e tri humbje.

Asnjë ndryshim, Kosova ende importon më së shumti nga Serbia

Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), publikon të dhënat lidhur me rrjedhat e eksportit dhe importit per muajin shkurt 2017.

Periskopi.com Lajme

Të dhënat nga Tregtia e Jashtme në Kosovë tregojnë për një deficit tregtar më të lartë për 2.7% në muajin shkurt 2017, në raport me periudhën e njëjtë të vitit 2016, gjegjësisht në vlerë prej 174,1 milionë Euro, krahasuar me deficitin prej 169,6 milionë Euro në vitin 2016.

Eksporti mbulon importin me 12.0%.

Eksporti i mallrave në muajin shkurt 2017 kishte vlerën 23,6 milionë Euro, ndërsa importi 197,8 milionë Euro, ku është një rënie prej (-1.6%) për eksport dhe një rritje prej 2.2% për import, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2016.

Sipas të dhënave të grupeve kryesore të eksportit: 37.1% të eksporteve e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre; 12.7% e përbëjnë produktet minerale; 10.7% e përbëjnë plastika, goma dhe artikuj prej tyre; 9.5% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 5.3% e përbëjnë produktet bimore; 4.3% e përbën lëkura dhe artikuj prej saj; 4.4% e përbëjnë artikujt e ndryshëm të prodhuar etj.

Ndërsa, sipas të dhënave të grupeve kryesore për import: 16.9% të importit e përbëjnë  produktet minerale; 13.0% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 10.7% e përbëjnë makineritë, pajisjet mekanike dhe elektrike; 9.2% e përbëjnë mjetet e transportit; 8.3% e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre; 7.9% e përbëjnë produktet e industrisë kimike; 6.3% e përbëjnë produktet bimore; dhe 5.9% e përbëjnë plastika, goma dhe artikujt prej tyre etj.

Eksportet e Kosovës në vendet e BE-së arritën në 6,1 milionë Euro, ose rreth 25.7% e eksporteve të përgjithshme, me një rënie prej (-11.8%). Partnerët kryesorë për eksportin e mallrave në BE janë: Gjermania (5.9%), Holanda (4.1%), Britania e Madhe (3.8%), Austria (2.5%) dhe Bullgaria (2.5%).

Kurse, importet e Kosovës nga vendet e BE-së ishin rreth 84,2 milionë Euro, ose 42.6% e importeve të përgjithshme, me një rritje prej 1.0%. Importet me pjesëmarrje më të lartë ishin nga: Gjermania (13.4%), Italia (5.2%), Greqia (3.5%), Polonia (2.7%) etj.

Ndërkaq, eksportet e Kosovës me vendet e CEFTA-s, në muajin shkurt 2017, arritën në 10,1 milionë Euro, ose 42.9% të eksporteve të përgjithshme, me një rritje prej 24.6%. Ndërsa, partnerë kryesorë për eksport nga vendet e CEFTA-s janë: Shqipëria (16.3%), Maqedonia (12.6%), Serbia (7.8%), dhe Mali i Zi (4.0%).

Ndërsa, importet nga vendet e CEFTA-s, në muajin shkurt 2017, arritën në 60,5 milionë Euro, ose 30.6% e importeve të përgjithshme, me një rritje prej 19.4%. Kurse, vendet me pjesëmarrje më të lartë për import ishin: Serbia (18.1%), Shqipëria (5.2%) Maqedonia (4.6%), dhe B&H (2.5%).

Eksportet e Kosovës me vendet e tjera arritën në 7,4 milionë Euro, ose 31.3%. Kurse, si partnerë më të rëndësishëm nga këto vende për eksport ishin: India (11.9%) dhe Zvicra (7.8%).

Ndërkaq, importet e Kosovës me vendet e tjera arritën në 52,9 milionë Euro, ose 26.8%. Kurse, vendet me pjesëmarrje më të lartë për import ishin: Kina (8.4%) dhe Turqia (8.4%)./ Periskopi

Mësohet pse ishin shtyrë bombardimet e NATO’s për 6 muaj

Bombardimi i NATO-s kundër forcave ushtarake e policore serbe në mbrojtje të popullatës civile në Kosovë, që filluan më 24 mars 1999, ka mundur të ndodhte gjashtë muaj më herët, po të mos i prishte këto plane gjeneralmajori serb, Jovan Millanoviq.

Periskopi.com Lajme

Ai është mbështetur tek majori francez Pierre-Henri Bunel, po ashtu pjesë e inteligjencës franceze, i cili kishte siguruar skicat për caqet e sulmit të aeroplanëve të NATO-s. Millanoviq, në botimin e plotësuar të librit të tij “Serbia dhe NATO”, thotë se më 1995 kishte detyrë të jetë spiun në Bruksel, në selinë e NATO-s, por nën postin zyrtar si këshilltar-ministër në Ambasadë, që të ndërtojë një rrjet informimi që do të zbulonte planet e NATO-s, shkruan Kurir.

“Unë jam ndoshta një nga njerëzit e paktë në Serbi, një nga oficerët apo gjeneralët, si të doni ju, që më së gjati ishte në luftë me NATO-n. Rrjeti informativ që kam formuar, po ju them për herë të parë, kishte mbi dhjetëra njerëz të rangut më të lartë diplomatik në NATO dhe në misionet tjera diplomatike në Bruksel”, thotë ai.

Ai thotë se në këtë e ka ndihmuar ushtaraku i sipërpërmendur francez.

“Informacionin e parë që kam pasur nga ai e kam kontrolluar në dy ose tre anët, dhe pastaj kam filluar t’i jap detyra. Ai u fut në lojën e spiunimit, shumë i sinqertë dhe i vetëdijshëm për të gjitha pasojat”, thotë Millanoviq, i cili thekson se përgatitjet për sulm në NATO janë bërë gati më 1998 dhe se vendimi për sulm është dashtë të merret më 12-13 tetor.

Këto informata e këto plane të NATO-s ia kishte dërguar Bunel atij në banesë.

“I kemi analizuar në mbrëmje dhe pastaj u ndamë duke menduar se që të dy atë natë do të arrestohemi. Për mua atëherë nisi ferri. Çfarë të bëj me letrat? Ku të shkoj në ora 11:30? Si t’i barti ato? Dola te dalja nga kontejnerët. Hodha një qese e tjetrën e barta. Në Ambasadë kam përpunuar dokumentet, siç kërkon procedura, dhe i dërgova në Beograd”, thotë ai, duke shtuar se në bazë të këtyre informatave bëhet ripozicionimi i forcave serbe, për çka shtyhen bombardimet e NATO-s. /Periskopi

Pierre-Henri Bunel

 

 

Kronologji e sulmeve ajrore, më 1999: 78 ditët e NATO-s

Më 24 mars 1999, në ora 19:00, fillojnë sulmet ajrore të NATO-s kundër caqeve ushtarake, policore dhe paramilitare serbe në Kosovë e Serbi. Sulmet zgjatin 78 ditë, duke rezultuar me çlirimin e Kosovë. Telegrafi më poshtë ju sjellë kronologjinë më të plotë të këtij aksioni ushtarak të Aleancës veriperëndimore në mbrojtje të shqiptarëve të Kosovës.

Periskopi.com Lajme

24 mars

Forcat e NATO-s filluan sulmet ajrore mbi forcat serbe në Kosovë dhe Serbi. Këtë operacion e filluan 400 aeroplanë dhe disa luftanije. Në sulmin e parë janë gjuajtur 40 caqe, shumica prej të cilave kishin të bënin me sistemin mbrojtës të UJ-së dhe MUP-it, pastaj sistemet për komandë dhe kontroll.

25 mars

Luftimet intensifikohen në pjesën veriore dhe jugore të Kosovës. Forcat serbe shtojnë masta brutale mbi popullatën civile, duke kidnapuar edhe intelektualët shqiptarë. 300 kriminelë serbë lirohen nga burgu dhe u bashkohen forcave paramilitare. NATO-ja vazhdon sulmet mbi sistemin kundërajror serb. Më shumë se 50 caqe serbe sulmohen në mënyrë efektive.

26 mars

NATO-ja vazhdon sulmet mbi sistemin e mbrojtjes serbe, sistemet logjistike dhe për kontroll. Forcat aleate bënë 249 fluturime duke sulmuar caqet në Beograd, Nish dhe Kosovë. Aeroplanët e NATO-s kthehen në bazat e tyre pa kurrfarë dëmesh. Fushata serbe e vrasjeve, plaçkitjeve, djegieve dhe keqtrajtimeve bëhet përherë e më e madhe. Sulmohen sistemet ushtarake të ushtrisë serbe në Beograd.

27 mars

NATO-ja vazhdon sulmet, përkundër kushteve të vështira atmosferike. Aksioni për shpëtimin e pilotit, nga F117- shi i rrëzuar 28 milje (45 kilometra) në perëndim të Beogradit, është kryer më herët me sukses. Gjendja shëndetësore e pilotit konfirmohet të jetë e mirë. Vala e refugjatëve shqiptarë kaplon kufijtë e Shqipërisë dhe të Maqedonisë. Fshatrat spastrohen në mënyrë sistematike, ato plaçkiten dhe digjen. Meshkujt ndahen nga familjet dhe ekzekutohen. Sipas raporteve të NATO-s, mendohet se dr. Ibrahim Rugova fshihet dhe se shtëpia e tij është djegur. Forcat serbe sulmojnë vendbanimet shqiptare. Aeroplanët e tipit Galeb ndërmarrin aksione në zonat e spastruara etnike dhe po ashtu në pozicionet e UÇK-së. Forcat serbe fshihen në shkollat e braktisura dhe në objektet publike. 253 fluturime bëhen duke sulmuar sistemin e mbrojtjes, komandat policore dhe logjistike, në Kosovë dhe Serbi, pa dëme kolaterale në infrastrukturë dhe civilë.

28 mars

Fillon faza e dytë e operacioneve, e cila përqendrohet në sulmet e forcave militare dhe paramilitare serbe në Kosovë. Forcat e NATO-s tash më shumë janë të angazhuara në sulmimin e forcave tokësore serbe. Dhuna e forcave serbe vazhdon. Helikopterët përdoren kundër popullatës civile. Forcat paramilitare të përkrahura nga forcat policore dhe ushtarake hyjnë në fshatra dhe qytete, duke keqtrajtuar dhe larguar popullatën civile. Spastrimi i Prishtinës merr përmasa më të mëdha. Kolonat e refugjatëve ia mësyjnë Shqipërisë dhe Malit të Zi. Shtatë fshatra në mes Pejës dhe Klinës janë në zjarr. Po ashtu tri fshatra në perëndim të Prishtinës. Në këtë kohë dyshohej se Fehmi Agani dhe Baton Haxhiu janë ekzekutuar një ditë më parë. Policia serbe ka urdhëruar shqiptarët ta lëshojnë deri të nesërmen Pejën. Forcat e NATO-s shkatërrojnë dy aeroplanë të tipit MIG-21, njëri në territorin e BH-së dhe disa helikopterë të policisë. NATO-ja sulmon radarët e ushtrisë serbe dhe shtabin e ushtrisë në Prishtinë.

29 mars

Spastrimet etnike vazhdojnë. Qytetet dhe fshatrat janë në flakë. Dyshohet se refugjatët e strehuar në Luginën e Pagarushës janë sulmuar me artileri. NATO-ja sulmon kompleksin e MUP-it në Prishtinë.

30 mars

Spastrimi i Kosovës arrin kulminacionin. Informatat e fundit dëshmojnë se refugjatët shqiptarë në Luginën e Pagarushës janë të rrethuar nga forcat serbe. Forcat e NATO-s vlerësohet të kenë shkatërruar dhe dëmtuar diku rreth 30 aeroplanë serbë. Forcat e NATO-s sulmojnë shtabet policore në Kullë dhe garnizonin e Prishtinës.

31 mars

Shtohen sulmet mbi forcat serbe në Kosovë. Më shumë se 400 aeroplanë kanë marrë pjesë në sulmin e kësaj dite. Prishtina zbrazet pothuaj e tëra.

1 prill

Përkundër motit jo të mirë intensifikohen sulmet mbi forcat serbe, sidomos ato tokësore. Po ashtu janë sulmuar edhe sistemet e radarit dhe aeroportet ushtarake. Janë bombarduar edhe ca ura për të pamundësuar lëvizjet e forcave serbe.

2 prill

Autoritetet e NATO-s dhe të OKB-së ndërmarrin masa për ta parandaluar katastrofën humanitare, që mund ta shkaktojë vala e madhe e refugjatëve në Shqipëri dhe Maqedoni. 120 mijë refugjatë kanë hyrë në Maqedoni, 200 mijë të tjerë janë në rrugë. Në Kosovë vazhdojnë sulmet e forcave serbe, sidomos në Malishevë dhe Rahovec. Në Kosovë konfirmohet të jenë aktive forcat paramilitare të Arkanit dhe Sheshelit.

3 prill

Forcat serbe lëvizin nga Malisheva në kufi me Shqipërinë. Rekrutimi i ushtarëve të UÇK-së vazhdon. Kriza humanitare në kufi të Maqedonisë bëhet përherë e më e madhe. Raportohen raste të vdekjes, më së shumti nga hipotermia. Kushtet jo të përshtatshme atmosferike kanë vështirësuar edhe këtë ditë sulmet e NATO-s. Sulmet përqendrohen në shtabin e Armatës së parë “jugosllave” dhe mbi depot e naftës në Beograd.

4 prill

Forcat e NATO-s në Shqipëri dhe Maqedoni ndihmojnë organizatat humanitare. Ndërtohen kampet e reja për refugjatë. Vazhdon rezistenca e UÇK-së. Forcat e NATO-s bombardojnë Shtabin e mbrojtjes kundërajrore serbe në Beograd dhe forcat tokësore në Kosovë. Disa MIG-a të Serbisë dyshohet të jenë shkatërruar. Forcat serbe nga frika fshihen në ndërtesa të zbrazura dhe terrene të kamufluara.

5 prill

Sulmet intensifikohen si rezultat i kushteve të mira atmosferike. Forcat serbe koncentrojnë sulmet në rajonin mes Pejës dhe Gjakovës. Bombardohen urat dhe rezervat e naftës. Vazhdojnë sulmet mbi forcat tokësore në Kosovë. Katër MIG-a të Serbisë shkatërrohen.

6 prill

Strehët e siguruara nga NATO-ja akomoduan 28 mijë refugjatë në Maqedoni. 35 aeroplanë me ndihma humanitare arritën një ditë më parë në Shkup. Forcat serbe ndërmarrin sulme në zonën e Deçanit. Forcat e UÇK-së u përgjigjen sulmeve. Ky është suksesi më i madh i deritashëm i NATO-s kundër forcave të blinduara serbe.

7 prill

20 mijë refugjatë lëshojnë Bllacën. Me 90 autobusë të përcjellë nga forcat maqedonase ata shkojnë në Shqipëri. Tetëmijë refugjatë arrijnë gjatë 24 orëve të fundit në Shqipëri. Kampet në Maqedoni janë në gjendje të akomodojnë 43.400 refugjatë. Ndërsa, në Shqipëri 24 mijë. NATO-ja ka sulmuar infrastrukturën strategjike serbe. Shtohen po ashtu edhe sulmet e forcave të UÇK-së. NATO-ja realizon 400 misione të suksesshme mbi Serbi dhe Kosovë. Sulmet përqendrohen më shumë në forcat tokësore serbe.

8 prill

Nuk ka dëshmi për tërheqjen e forcave serbe. Zbuten luftimet mes forcave të UÇK-së dhe atyre serbe. Kushtet atmosferike nuk u përshtatën aeroplanëve të NATO-s, por megjithatë disa makina të blinduara serbe janë shkatërruar në Kosovë, si dhe rezerva të naftës në afërsi të Prishtinës dhe shtabet policore të MUP-it janë goditur me sukses. Po ashtu, është goditur linja telefonike që mundësonte komunikimin mes forcave serbe në Kosovë dhe Beograd. Dyshohet se gjatë këtij sulmi një bombë ka shkaktuar dëme kolaterale.

9 prill

Është goditur një radio-relej në afërsi të Prishtinës, dy depo të naftës, një në Kosovë e tjetra në Serbi. Vazhdojnë sulmet e forcave serbe në Kosovë, në afërsi të Podujevës, Gjakovës, Rahovecit, Malishevës, Kishna Rekës dhe Jabllanicës. Vazhdojnë luftimet mes Ushtrisë serbe dhe forcave të UÇK-së në kufirin me Shqipërinë, në jugperëndim të Deçanit. Sulmohen garnizonet serbe në Prizren dhe në Beograd. Raportohet për kampe dhunimi në Gjakovë.

10 prill

Kushtet jo të mira atmosferika vështirësojnë prapë sulmet e NATO-s. Forcat serbe ndërmarrin masa për t’u mbrojtur nga sulmet e NATO-s. Sulmet e tyre intensifikohen në rajonin e Mitrovicës.

11 prill

Zvogëlohet intensiteti i sulmeve ajrore të NATO-s.

12 prill

Forcat e NATO-s sulmojnë forcat serbe brenda dhe jashtë Kosovës, për t’i shkatërruar dhe izoluar ato. Shtatë ditët e ardhshme pritet të jenë me mot të mirë. Në dhjetë ditët e fundit, 50 për qind e aksioneve janë anuluar për shkak të motit të lig. Sulmet më të mëdha realizohen në rrethinën e Prishtinës dhe të Beogradit. Prapë është sulmuar rafineria e Pançevës.

13 prill

Numri i refugjatëve vlerësohet të jetë 750.000. Vazhdojnë sulmet në forcat tokësore në Kosovë, në mjetet e blinduara, shtabet, por edhe linjat e komunikimit dhe depot e naftës. Forcat serbe shtojnë përdorimin e helikopterëve. Forcat serbe hyjnë në territorin shqiptar, por largohen për një kohë të shpejtë. NATO-ja sulmon kompleksin policor në Livadicë të Serbisë. Prej fillimit të sulmeve, NATO-ja ka kryer 6.000 fluturime.

14 prill

Sulmohen sistemet për kontroll dhe komandim, si dhe forcat tokësore serbe në Kosovë. Sulmet më të mëdha bëhen në rajonin e Prishtinës dhe të Skenderajt. Vazhdojnë luftimet e forcave të UÇK-së dhe atyre serbe në kufi me Shqipërinë.

15 prill

Moti për sulme është më i mirë. NATO-ja bombardon sistemet e radarit në Beograd dhe Aeroportin e Podgoricës. Sulmet vazhdojnë në depot e naftës, të municionit në Paraçin, shtabin komandues në Rakovicë dhe Suboticë. Në Kosovë vazhdojnë luftimet. Edhe një herë pat aksione artilerie serbe në rajonin e Tropojës dhe Kukësit.

16 prill

Moti i lig ndikon negativisht në sulmet ajrore. Sulmohen tanket dhe mjetet e blinduara në Kosovë. Është sulmuar depoja e municionit në Valevë, garnizoni në Rahovec dhe barakat në Vranje. NATO-ja vazhdon sulmet ditën e natën kundër forcave policore dhe ushtarake serbe. Ndërkohë, vazhdojnë sulmet e forcave serbe në Kosovë, si dhe në kufi me Shqipërinë. Raportohet për lëvizje të forcave serbe drejt Gjilanit, rajonit i cili deri tash nuk ishte i përfshirë në luftime të mëdha. Fotot e NATO-s dëshmojnë se në Izbicë janë së paku 150 varre.

17 prill

Dërgohen ndihma të mëdha humanitare në Shqipëri dhe Maqedoni. Vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipërinë. NATO-ja kryen 500 misione, falë motit të mirë. Sulmohen forcat tokësore serbe në Kosovë. Shkatërrohen dhe dëmtohen mjete të shumta motorike dhe të blinduara. Forcat serbe i angazhojnë me dhunë shqiptarët të hapin varre për vendasit e tyre të vrarë, në 43 varreza të identifikuara masive. Po ashtu raportohet, sipas dëshmive të refugjatëve shqiptarë, se meshkujt detyrohen të nxjerrin thëngjillin për furnizimin me rrymë.

18 prill

14 aeroplanë me ndihma arrijnë në Maqedoni, e 32 në Shqipëri. Moti i lig ka anuluar shumë sulme. Por, megjithatë janë dëmtuar depot e municionit në Paraçin, Bariç (depo eksplozivi), Novi Sad (radio-relej dhe rafineri nafte) dhe Suboticë (pikë raportuese). Zbulohet varreza masive në Pastasel.

19 prill

Forcat serbe sulmojnë personat e zhvendosur. NATO-ja shkatërron gjashtë tanke dhe shtatë autoblinda në Kosovë. Po ashtu, bombardohet depoja e municionit në Nish, Valevë dhe Prishtinë. Sulmohet Brigada 549 e motorizuar serbe në Prizren, e cila ka participuar në spastrimet etnike në Kosovë.

20 prill

Sulmet serbe shtohen në perëndim të Pejës, në kufi me Malin e Zi. Po ashtu vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipëri. 200 forca serbe hyjnë në Shqipëri, por pas konfrontimit me forcat shqiptare tërhiqen. 250-300 ushtarë tjerë serbë hyjnë në zonën e demilitarizuar të Prevllakës. Forca të paidentifikuara vrasin gjashtë shqiptarë në Mal të Zi. Serbët kërcënohen se do të pengojnë manifestimin e 50-vjetorit të NATO-s. Sulmet e NATO-s koncentrohen në depo, linja komunikimi, radio-relej dhe sisteme komandimi. Po ashtu sulmohen edhe forcat tokësore serbe në Kosovë. Sulmohet stacioni transmetues televiziv në Beograd dhe Novi Sad. Prej marsit, nga serbët në Kosovë janë dëmtuar 35 mijë objekte dhe 550 vendbanime.

21 prill

Reduktohet sulmi i NATO-s si rezultat i motit të lig.

22 prill

Dëmtohet pjesa më e madhe e TV-emetuesve në Serbi. Po ashtu edhe antenat transmetuese dhe stacionet e trafos. Bombardohet Aeroporti i Nishit, depoja e municionit, rafineria e naftës në Novi Sad dhe disa ura. Në Kosovë shkatërrohen autoblinda, tanke dhe pjesë artilerike.

23 prill

Prej 30 marsit NATO-ja ka dërguar 11.121 tonë ndihma humanitare për refugjatët shqiptarë. Janë goditur TV-transmetuesit në Kragujevc dhe Novi Sad. Po ashtu janë goditur linjat e komunikimit, si dhe hekurudha në Potuçnik. Forcat e UÇK-së janë aktive dhe vazhdojnë t’ju rezistojnë forcave serbe.

24 prill

Sulmohen sistemet televizive serbe në Avallë dhe Banja Korvilaka. Tre ushtarët robër të NATO-s nuk lejohen të vizitohen nga KKKN-ja. Forcat paramilitare serbe zhvendosin operacionet nga Peja, në rajonin e Suharekës. Bombardohet depoja e naftës në Prishtinë dhe Sudolikë, si dhe depot për prodhimin e eksplozivit në Llukan. Në Kosovë sulmohen bunkerët, artileria, autoblindat, dhe shumë makina tjera ushtarake.

25 prill

Moti i lig pamundëson sulme të suksesshme.

26 prill

Trefishohet numri i sulmeve të NATO-s. Bombardohet shtabi i SPS-it në Beograd, ndërsa ura mbi Danub shkatërrohet tërësisht. Sistemi i mbrojtjes ajrore serbe është pothuaj i paefektshëm. Deri tash, më shumë se 70 aeroplanë serbë janë shkatërruar. Bombardohen rrugët në Kosovë për të pamundësuar qarkullimin normal të forcave serbe. Është bllokuar furnizimi i Kosovës me armë dhe naftë nga Serbia dhe Mali i Zi. “Ne po fitojmë. Millosheviqi po humb”, thotë Wesley Clark në një konferencë shtypi.

27 prill

Forcat serbe vazhdojnë operacionet në Podujevë, Glloboqicë dhe Suharekë. Shtohen sulmet e UÇK-së në Kosovë. Bombardohen linjat e komunikimit, përfshirë këtu edhe disa ura. Në Kosovë bombardohen sistemet raketore serbe dhe komandat e MUP-it.

28 prill

Vazhdojnë luftimet në perëndim të Kosovës. Forcat serbe lëvizin drejt Junikut dhe Gjakovës, pranë rrugëve furnizuese të UÇK-së. Forcat serbe nuk kanë kontroll të plotë në shumë pjesë të Kosovës, sidomos në terrene të papërshtatshme. Bombardohet prapë aeroporti i Podgoricës. Bombardohen depot e naftës në Smederevë dhe Pozhegë, si dhe shumë ura. Një raketë e NATO-s pa sqarime bie në territorin bullgar.

29 prill

Vazhdojnë sulmet e NATO-s në Kosovë dhe Serbi. Forcat serbe përqendrohen në kufi me Shqipëri, pranë qafës së Morinës, Podujevë, Prishtinë, Skenderaj dhe në Kosovën Jug-perëndimore. Sulmohen shtabet ushtarake dhe ndërtesa e ministrisë së Mbrojtjes në Beograd. Transmetimi televiziv në Serbi gati është i pamundur.

30 prill

Shtohen luftimet mes forcave serbe dhe atyre të UÇK-së. Humbjet janë të mëdha në të dy anët. Forcat serbe demoralizohen në Kosovë. Raportohet për dezertime të mëdha. NATO-ja sulmon artilerinë serbe, tanket, makinat e blinduara, qendrat komanduese, në Kosovë dhe Serbi.

1 maj

Sulmohen forcat tokësore serbe në Kosovë. NATO-ja për shkaqe teknike humb një aeroplan të tipit F-16CJ. Piloti menjëherë është tërhequr dhe transferuar në bazë të NATO-s. NATO-ja bombardon 12 ura rrugore dhe pesë hekurudhore.

2 maj

Sulmohen trafo-stacionet në Obrenovcë, Nish, BajinaëBashtë, Dërmno dhe Novi Sad. Janë bombarduar edhe TV-relejët në Novi Pazar dhe Krushevc. Janë goditur urat në Bistricë, Kokinbrod dhe Prijepole. Forcat policore serbe ndërmarrin aksione në Shtimje dhe Graqanicë.

3 maj

Sulmet e NATO-s janë ndër më të suksesshmet. Është goditur Brigada e Motorizuar Serbe 125 në perëndim dhe 233 në lindje të Kosovës. Në Batajnicë shkatërrohet së paku një MIG-29 në ajër dhe dy në tokë.

4 maj

Helikopteri amerikan Apache shkatërrohet në Shqipëri. Wesley Clark i thotë kryetarit amerikan Bill Clinton se sulmet ajrore janë të suksesshme dhe se forcat e Millosheviqit po dobësohen përherë e më shumë. Forcat e NATO-s shkatërrojnë disa MIG-a-29. Brenda Kosovës goditen tanket, artileria, dhe Brigada e motorizuar 243.

5 maj

Bllokohen dy rrugët kryesore që lidhin Kosovën me Serbinë. Millosheviqit i shkatërrohen 70 për qind të rezervave të naftës. Forcat serbe fshihen në tunele, ndërtesa dhe fshatra, në të cilat NATO-ja nuk e di se a ka banorë apo jo. Ushtria serbe humb edhe më moralin, e në këtë ndikon edhe ushqimi i dobët dhe humbjet e mëdha. 50 për qind të depove të municionit në Kosovë janë të shkatërruara dhe më shumë se 300 takte, pjesë artilerike dhe mjete të blinduara. Kjo përbën diku rreth 20 për qind të forcave serbe. Por, sulmet serbe kundër kosovarëve ende vazhdojnë.

6 maj

Sulmohen pozicionet serbe rreth Podujevës, sidomos Brigada 211, si dhe brigadat e motorizuara 63 dhe 124. Sulmohet ambasada kineze në Beograd.

7 maj

Bombardohet Hotel Yugoslavia, e cila ishte bazë e tigrave të Arkanit. Po ashtu ndërtesa e Ministrisë së Mbrojtjes, shtabet e MUP-it dhe trafot elektronike. Goditet radio-releji në Çaçak, Aeroporti i Somborit, si dhe forcat tokësore në veri të Kosovës.

8 maj

500 aeroplanë të NATO-s godasin caqet serbe, përfshirë edhe Aeroportin e Prishtinës dhe bazat serbe në Suharekë. Intensifikohen luftimet mes UÇK-së dhe forcave serbe.

9 maj

Goditen caqet serbe në Junik, Mitrovicë dhe Suharekë. 763 dhe 572 fluturime me ndihma humanitare realizohen deri këtë ditë në Shqipëri dhe Maqedoni.

10 maj

Moti i mirë i intensifikon sulmet e NATO-s. Aeroplanët e NATO-s sulmojnë në tërë Kosovën. Goditen caqet serbe në Junik dhe Podujevë, si dhe elementet e brigadave të motorizuara 125 dhe 211.

11 maj

Disa forca policore largohen nga Kosova. Kjo është një prej ditëve më të suksesshme të sulmeve të NATO-s, për çka edhe zvogëlohet intensiteti i sulmeve serbe në Kosovë. Aeroplanët e tipit A-10, GR7 Harrier, Etendad, AMX, F16, Jaguar dhe CF118 sulmojnë pozicionet serbe në Suharekë dhe Mitrovicë. Pozicionet serbe sulmohen edhe në Çaçak, Juvicë (radio-relej), Kovinbrod (urë) dhe Ponikve (aeroport). Pasdite sulmohet radio-releji në Novi Sad. 2 Miga-21 shkatërrohen. Gjatë kësaj dite sulmohen pozicione serbe në tërë Kosovën, sidomos në Gjakovë dhe Shtimje. Pastaj ato në Serbi, si Gërdelica, Kozomaça, ura në Vlarazhin, në Kuzumlje, aeroporti në Obërva, barakat në Çupri, depot e armëve në Paraçin, fabrika e armëve në Kragujevc, urat në Çupri, Revo Maren, Malij etj. Po ashtu goditen caqet operative në Rakovicë dhe qendrat operative në Kaçarevë, ura në Horgosh, radio-releji në Vërshac dhe Sombor.

12 maj

Goditet brigadat 211, 125 dh 243. Operacioni fillon në mëngjes në Malishevë. Shkatërrohen pesë aeroplanë serbë: 1 Mig-21 dhe katër Super Galeba. I pari në Nish, të tjerët në Prizren. Sulmohen edhe pozicione në Obërvë dhe Patanicë. Shifra e dëmeve të makinerisë serbe prej 306 rritet në 432. Deri tash janë shkatërruar dy të tretat e kapaciteteve të municionit serb. Në Shqipëri trupat e NATO-s krijojnë vendbanime për 50 mijë refugjatë. Sipas UNHCR-së, 590.000 shqiptarë të zhvendosur fshihen në Kosovë. Deri tash janë bërë 526 fluturime me ndihma në Shkup, 773 për Tiranë. 11.447 tonelata të ndihmave humanitare janë dërguar në këto dy vende.

13 maj

Sulmet ajrore janë shumë të suksesshme. 40 tonelata të konvojeve humanitare arrijnë në Prishtinë. Shtohen luftimet në kufirin me Shqipërinë. Në këtë ditë mbi Kosovë dhe Serbi kryhen 679 misione ushtarake. Fatkeqësisht, forcat e NATO-s godasin edhe konvojin e refugjatëve në Korishë.

14 maj

600 misione të NATO-s kryhen mbi Kosovë dhe Serbi. Bombardohen bazat në Novi Sad, Beograd, Pirot, Sjenicë dhe Kralevë. Më shumë se 10 konvoje humanitare greke planifikohen të hyjnë këtë ditë në Kosovë.

15 maj

Realizohen 539 sulme. Në Kosovë goditen gjashtë tanke dhe disa mjete të blinduar, dy ura etj. Sulmet përfshinin edhe radio-relejët në Ferizaj, trafot elektrike në Smederevë dhe Birë, si dhe objektet komanduese në Prishtinë.

16 maj

Për shkak të motit të lig realizohen vetëm 350 misione, kryesisht në Kosovën Jug-perëndimore.

17 maj

NATO-ja godet tri ura në Serbi. Po ashtu edhe TV-transmetuesin kryesor për Kosovë në Kopaonik. NATO-ja po ashtu ka sulmuar aeroportin në Batajnicë. Një MIG-29 është shkatërruar. Në Kosovë NATO-ja shkatërron 3 helikopterë.

18 maj

NATO-ja ka shkatërruar 75 për qind të sistemeve të fiksuara raketore dhe 12 për qind mobile. Deri tash janë shkatërruar 69 për qind e aeroplanëve MIG-29, 24 për qind të MiG-21s, 46 për qind të Galebëve dhe 33 të Super-Galebëve. Deri tash 323 tanke janë dëmtuar.

19 maj

Luftime në kufi me Shqipërinë arrijnë kulminacionin. Forcat e UÇK-së marrin Jabllanicën dhe konfiskojnë armatimin dhe municionin serb. NATO-ja godet gjashtë tanke. NATO-ja bombardon Dubravën duke mos ditur se aty ka të burgosur shqiptarë.

20 maj

NATO-ja kryen 300 misione. Vazhdojnë luftimet në Kosovë dhe në kufi me Shqipërinë.

21 maj

245 sulme bëhen mbi Kosovë dhe Serbi. Në Kosovë goditen 12 tanke, 11 mjete të blinduara. Sulmet serbe mbi UÇK-në vazhdojnë në perëndim dhe qendër të Kosovës.

22 maj

652 sulme mbi Kosovë dhe Serbi. UÇK-ja shënon përparime në terren. Bombardohet gabimisht Kosharja.

23 maj

Goditen caqe strategjike në Kosovë dhe Serbi. Sulmohet aeroporti Ponikva, radio-releji në Prishtinë dhe TV-releji në Kaçanik, për të ndalë propagandën serbe. Sulmet mbi trafot elektrike në Nish, Dërmno dhe Novi Sad vështirësojnë punën e forcave serbe. Në Kosovë qytetarët shqiptarë detyrohen të regjistrohen dhe të marrin kartat e gjelbra, gjoja për të pranuar ndihmë humanitare.

24 maj

Shtohen pakënaqësitë në Serbi. Forcat serbe arrestojnë demonstruesit në Kosovac, Aleksandrovac, Çaçak dhe Askar. Nga këto vise janë bërë mobilizimet më të mëdha. Pakënaqësitë i kanë shtuar sidomos arkivolet me ushtarët serbë. Sulmet bëhen mbi bunkerin në vilën presidenciale në Dobonovski dhe Ministrinë e Punëve të Brendshme. Në Kosovë forcat serbe vazhdojnë sulmet, sidomos në kufi me Shqipërinë.

25 maj

Demonstratat vazhdojnë në jug të Serbisë. NATO-ja deri tash ka kryer 27.110 fluturime, prej të cilave 7.535 sulme. Këtë ditë goditen pesë tanke dhe 15 elemente artilerike në Kosovë.

26 maj

NATO-ja kryen 308 sulme. UÇK-ja ndërmerr ofensivë të madhe në malin Pashtrik. Operacionet e spastrimit etnik ende vazhdojnë. Në Kosovë goditen pesë tanke, gjashtë mjete transportuese dhe mjete tjera ushtarake, si dhe 10 pjesë artilerike. Forcave serbe u është vështirësuar komandimi në Kosovë. Vazhdon bombardimi i aeroporteve në Ponikve, Nish, Obërva, Batajnicë dhe Prishtinë.

27 maj

800 fluturime, prej të cilave gjysma me goditje, paraqet një prej sulmeve më të intensifikuara të NATO-s. Intensifikohen sulmet e UÇK-së në malin Pashtrik.

28 maj

Dita 66-të e sulmeve. Vazhdojnë sulmet mbi trafot, aeroportet dhe shtabet komanduese.

29 maj

309 sulme, 697 fluturime. Deri tash NATO-ja ka kryer 29.979 fluturime mbi Kosovë dhe Serbi. UÇK-ja shënon suksese në luftimet në kufi.

30 maj

Edhe një ditë e mirë për sulme. 800 fluturime dhe 323 sulme të NATO-s. Sulmohet ura në Vlladiqin dhe Bare. Në terren vazhdojnë luftimet në malin Pashtrik. Tanket serbe granatojnë popullatën civile në Gjakovë dhe në rajonin përreth malit Pashtrik.

31 maj

Dita e 70-të e sulmeve. Deri tash janë sulmuar 314 pjesë artilerike, 203 autoblinda dhe 120 tanke. Kjo degradon në 30 për qind forcën ushtarake serbe në Kosovë. Deri tash 14 qendra komanduese janë shkatërruar. Në Kosovë vlerësohet se janë 40.000 forca serbe. NATO-ja këtë ditë realizon 778 fluturime, 319 sulme. Numri i përgjithshëm i fluturimeve arrinë në 31.529. Janë goditur bunkerët Avelan, Dobonovc, radio dhe TV-relejët, trafot elektrike në Nish dhe Beograd.

1 qershor

Sulmi i serbëve kundër forcave të UÇK-së u ofroi kushte të mira për sulm forcave të NATO-s. Për t’i ndalur përparimet e UÇK-së forcat serbe janë mobilizuar dhe janë koncentruar në këtë rajon. Dje janë bërë 150 fluturime mbi malin Pashtrik. Janë sulmuar 32 pjesë artilerike, 9 transportues, autoblinda etj. Sipas raporteve të NATO-s shtohen edhe luftimet e UÇK-së me forcat serbe në Kosovë. Përparimet e UÇK-së bëhen disa ditë pas proklamimit të fitores serbe mbi UÇK-në.

2 qershor

600 fluturime të NATO-s në Kosovë dhe jashtë saj. Të njëjtën kohë vazhdojnë luftimet në malin Pashtrik. Forcat serbe kanë shënuar disa suksese, por ato po i paguajnë shtrenjtë. Pasi që detyrohen të dalin nga kamuflimi, ata u ekspozohen aeroplanëve të NATO-s.

3 qershor

600 fluturime mbi Kosovë dhe Serbi. Në afërsi të Prishtinës sulmohen tanket, transportues të blinduar dhe mjete tjera militare. Vazhdojnë luftimet në kufi me Shqipërinë.

4 qershor

Liderët ushtarakë të NATO-s dhe ata serbë takohen për të realizuar marrëveshje tekniko-ushtarake për vendosjen e trupave serbe. Trupat e NATO-s realizojnë 500 fluturime. Sulmohen bazat serbe në afërsi të Prishtinës. Deri tash në Shqipëri dhe Maqedoni janë dërguar 16.475 tonelata me ndihma humanitare.

5 qershor

400 fluturime. Përkundër tendencës për realizim të marrëveshjes, vazhdon dhuna mbi shqiptarët. Luftimet në Kosovë ende vazhdojnë, në kufi dhe përreth Komoranit.

6 qershor

480 fluturime. Më së shumti sulmohen forcat tokësore. Raportet e para dëshmojnë se forcat serbe kanë përjetuar dëme të mëdha. Luftimet ende vazhdojnë në Malin Pashtrik rreth Junikut. Forcat serbe deklarojnë se deri tash kanë shkatërruar 75 aeroplanë të NATO-s.

7 qershor

Vazhdojnë sulmet e NATO-s, sidomos në kufi me Shqipërinë. Luftimet e UÇK-së me forcat serbe zhvillohen në tërë territorin e Kosovës.

8 qershor

NATO-ja realizoi më shumë se 500 fluturime. Vazhdojnë luftimet në Koshare.

9 qershor

Gjenerali Michael Jackson vazhdon bisedimet në Kumanovë. Millosheviqi veç ka pranuar planin paqësor të Martti Ahtisaarit dhe Viktor Chernomyrdinit.

10 qershor

Serbët pranojnë kushtet e NATO-s. Ata fillojnë të tërhiqen nga Kosova. Gjenerali Clark suspendon përkohësisht sulmet ajrore. Forcat ruse hyjnë në Prishtinë.

11 qershor

Trupat gjermane shkojnë në kufi me Kosovën.

12 qershor

Trupat angleze hyjnë në Prishtinë./ Periskopi

Dardan Molliqaj: Nuk e mbështesim Thaçin, por Ushtrinë e Kosovës

Sekretari organizativ i Vetëvendosjes ka thënë se nuk e mbështesin Presidentin Hashim Thaçi, por e mbështesim faktin se Kosova duhet të ketë Ushtri.

Periskopi.com Lajme

“Ne jemi të vetëdijshëm që për t’i bërë ndryshimet kushtetuese për transformimin e Ushtrisë duhet një shumicë e dyfishtë – këtë e kemi dhuratë nga Thaçi në dialogun e Vjenës pastaj edhe në dialogun tjetër”.

“Si rezultat i kësaj Kosova gjendet para një situate ku mund ta ndërroj mandatin e Forcave të Sigurisë – prej një force që kryesisht merret me menaxhimin e krizave në një forcë e cila mbron sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës”.

“E vetmja mënyrë për të ndodh kështu tash për tash është përmes Ligjit, pavarësisht kush e propozon”.

“Ne nuk mund të pozicionomi pro ose kundër në diçka në të cilën ne besojmë”.

Këto komente Molliqaj i ka bërë në Zonën e Debatit të Klan Kosovës derisa ka debatuar me analistët.

“Ne kemi besuar prej 2005 që Kosova duhet ta ketë Ushtrinë. Ne kemi besuar edhe në 2007, ne besojmë se gjithmonë duhet të kemi Ushtri”.

“A po e bën Thaçi këtë për manovra politike ose jo këtë do ta kuptojmë më vonë”.

“Thaçin nuk do ta mbështesim asnjëherë për shkak të historikut të tij”.

“Ne nuk mund të dalim kundër Ushtrisë së Kosovës vetëm pse aktualisht kemi një President të papërgjegjshëm”.

Komandanti amerikan: Nevojitet prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë

Nevojitet një prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë për shkak të kufizimit të Rusisë në Ballkan, deklaroi komandanti i ushtrisë amerikane në Evropë, gjenerali Curtis Scaparrotti gjatë një debati në Komitetin për forca të armatosura të Senatit amerikan.

Periskopi.com Lajme

Në pyetjen e senatorit Xhodi Ernst nga Ajova, nëse pajtohet se është e domosdoshme një prani më e fuqishme e NATO-s në Kosovë për kufizimin e Rusisë në Ballkan, Scaparrotti u përgjigj se pajtohet me këtë.

“Nuk duhet zvogëluar madhësinë e forcave tona, sidomos Forcës së Sigurisë së Kosovës, pasi që kjo deri më tash është një lloj themeli i stabilitetit, por neve na nevojiten atje informacione më të forta diplomatike të përpjekjeve të Aleancës”, tha Scaparrotti, transmeton kp shkrimin e Sputnik.

Në takimin e 21 marsit, sekretari amerikan i Mbrojtjes Xhejms Matis ka shqyrtuar forcimin e misionit të NATO-s në Kosovë me sekretarin e Përgjithshëm të Aleancës, Jens Stoltenberg.

A po kthehen serbët në institucionet e Kosovës

Kanë kaluar më shumë se 3 muaj që kur kryeministri Isa Mustafa emëroi si ministre të Administrimit të Pushtetit Lokal Mirjana Jevtiqin, raporton KTV.

Periskopi.com Lajme

Por puna e saj si ministre u ndërpre vetëm pas dy takimeve zyrtare që pati në këtë ministri. Pas kësaj, ajo nuk u pa më dhe pothuajse askush nuk flet për prezencën e saj në ministri.

Përkundër insistimit të KTV-së për të marrë një qëndrim nga ministrja serbe, kontakti me të ka qenë i pamundur.

Jevtiq, në një prononcim për mediat në gjuhën serbe, as nuk e ka mohuar e as pohuar se ajo ka dalë në vendin e saj të punës.

“Së shpejti do t’i merrni vesh të gjitha detajet,” është përgjigjur Jevtiq.

Se pjesëtarët e Listës Serbe gradualisht po kthehen në institucionet e Kosovës, duke i dhënë fund kështu bojkotit, e tregon edhe pjesëmarrja deputetit të Listës Serbe Sllobodan Petroviq, në Asamblenë Parlamentare të NATO-s.

Petroviq mori pjesë në këtë asamble me delegacionin e Kuvendit të Kosovës, në krye të të cilit ishte Xhavit Haliti.