Intervistë me presidentin e Komisionit Evropjan | Zhan-Kllod Junker: “Nacionalizmi është helm”

Periskopi.com Intervista

 

INTERVISTUESI

Çka iu ka marrë më shumë kohë së fundi, Katalonja apo Brexiti?

JUNCKER

Sinqerisht, nuk e di.

INTERVISTUESI

A i ka shkaktuar kokdhimbje ‘procesi’ i pro-pavarësisë në Katalonjë BE-së?

JUNCKER

Katalonja është një brengë shumë e madhe. Enorme. Nuk më pëlqen rrethana që është krijuar: është katastrofale. Në shumë kuptime. E ka rralluar atmosferën politike, dhe e ka gjeneruar një frakturë të brendshme në shoqërinë spanjolle dhe katalane. Ka krijuar probleme brenda familjeve, mes shokëve. Është shumë e trishtueshme. Kjo kurrë nuk duhej të kishte ndodhur.

INTERVISTUESI

Populizmi ka bërë pasiguritë politike më të mëdha në muajt e fundit, por pas zgjedhjeve në Francë rreziku duket se ka rënë. A është populizmi një sëmundje politike e Recesionit të madh? A hyn edhe pavarësia e kërkuar e Katalonjës në atë kategori?

JUNCKER

Kurrë nuk e kam pasë përshtypjen se rreziku ka kaluar. Partitë e ekstremittë djathtë morën shumë vota në Holandë; 11 milionë francezë e votuan Marine Le Penin. Në Gjermani kanë fituar goxha terren. Siç e shihni, rreziku është ende i pranishëm.

INTERVISTUESI

Dhe shihni paralele mes këtyre proceseve dhe asaj që zëvendës-presidenti juaj Frans Timmersmans e quan “nacionalizmi populist” në lidhje me Katalonjën?

JUNCKER

Nacionalizmi është helm. Por nuk besoj që nacionalizmi dhe populizmi janë ekzakt e njëjta gjë; ka nuanca të cilat i ndajnë ato. Nuk më pëlqen ideja që nëse jeni parti fituese në një komb të caktuar, duhet të bëni çka të doni. Jam në favor të rajoneve të Evropës: të respektimit të identiteteve, dhe të dallimeve. Por kjo nuk nënkupton që ne do t’i pranojmë të gjitha aventurat që ndërmarrin këto rajone, të cilat ndonjëherë mund të çojnë në gabime të tmerrshme, edhe më keq nëse pavarësia unilaterale, e njënanshme deklarohet në një referendum pa asnjë garanci. Jashtë Evropës po më pyesin nëse Spanja është në proces të shpërbërjes: nëse vendi juaj do të ndahet në dy pjesë. Unë iu them që jo, dhe që shumica e spanjollëve janë kundërshtarë të pavarësisë, e që madje as në Katalonjë nuk ka një shumicë të qartë që kërkon një gjë të tillë. Qeveria dhe Generalitat-i [qeveria rajonale e Katalonjës] mund të diskutojnë nivelet e autonomisë, por Evropa është një klub kombesh, dhe unë nuk pranoj që rajonet t’i dalin kundër kombeve. Aq më pak, kur kjo bëhet paligjshëm.

INTERVISTUESI

Në Salamankë, disa ditë më herët, ju bëtë një referencë me nacionalizmin e viteve 30.

JUNCKER

Duhet të kemi kujdes kur bëjmë krahasime të tilla: kohët kanë ndryshuar. Ajo që desha të them, ishte se, historikisht, kur nacionalizmi nre krye, Evropa përfundon në luftë, siç thoshte edhe Mitterrand [shën.i përkthyesit: kryeministër francez]; por kjo nuk nënkupton që ajo që po ndodh në Katalonjë e paraprin luftën. Historia tregon që tekat rajonale nuk duhet të ushqehen dhe të kundërshtohen përmes identitetit kombëtar. Kjo nuk është mënyra për të luftuar për identitetin tënd. Për më shumë, ajo që ka ndodhur në Katalonjë, nuk merret parasysh në këtë moment historik. Evropa është një kontinent i vogël. Po e humbet ndikimin. Demografia e saj nuk është e gjallë. Është krijuar nga kriza mosvet dramatike. Ajo për të cilën bën thirrje kjo kohë nuk është ndarja, por më shumë bashkimi i të gjitha ambicjeve, i të gjithë talentit dhe energjisë së evropjanëve: ajo që ka bërë Katalonja është ekzakt e kundërta.

INTERVISTUESI

Puidgemont po iu akuzon se po e drejtoni një Evropë që është karikaturë e vetvetes, që nuk respekton vlerat e saj, që përkrahë kryeministrin spanjoll i cili, sipas narrativës së tij, ka bërë një lloj puçi dhe po mban të burgosur politikë. A po iu afektojnë juve këto sulme?

JUNCKER

Nuk kam pasur ndonjë kontakt personal me Puigdemontin. Rajoy është një shok i mirë i imi, por kjo nuk ka rëndësi: si president i Komisionit [Evropjan], unë e mbështes pozicionin e qeverisë spanjolle. Dhe, e dini se pse? Sepse unë jam në favor të atyre që respektojnë ligjin. BE-ja bazohet në respektimin e rendit dhe ligjit, dhe ajo çfarë kanë bërë shokët e mi katalanas është krejt e kundërta. Unë jam me ata që e kanë respektuar rendin kushtetues, dhe nuk mund t’i respektoj ata që e kanë dhunuar atë.

INTERVISTUESI

Por, a jeni pro aplikimit të nenit 155?

JUNCKER

Qeveria duhet të reagojë që të sigurohet se Kushtetuta e vendit po respektohet. Nuk kam asgjë për të thënë për nenin 155. Është njësoj me proceset juridike: nuk kam ndonjë opinion. Ajo që do të nënvizojë, është se Katalonja, ashtu si e gjithë Evropa, duhet të respektojë ligjin. Doktrina e Prodit ka qenë atje për vite të tëra. Nuk do të lëvizë asnjë inç nga ajo që ka thënë: respektojeni Kushtetutën dhe ligjet, respektojini vendimet e Gjykatës kushtetuese dhe gjykatave tjera.

INTERVISTUESI

Liderët katalanë të pro-pavarësisë gjithnjë kanë thënë se BE-ja do të përqafojë një ditë kauzën e tyre.

JUNCKER

Disa javë më parë, qeveria katalane u paraqit shumë e bindur se shpallja e pavarësisë do t’iu njihej. Por Puigdemont tanimë po jep intervista ku thotë diçka krejt tjetër: që thjesht ka alternativa për pavarësi. Nëse dikur besonte që do ta përkrahnim, tash ai duhet të heqë dorë nga ajo ide: ne nuk do ta përkrahim. Asnjë qeveri e vetme nga ato të BE-së nuk do ta mbështes atë që ndodhi më 1 tetor në Katalonjë.

INTERVISTUESI

E çka do të ndodh nëse partitë pro-pavarësi i fitojnë prapë zgjedhjet më 21 dhjetor?

JUNCKER

Nuk duhet të më pyesni për një skenar hipotetik. Dua të shoh Spanjën derisa e përdor krejt fuqinë dhe inteligjencën e saj për të kanalizuar këtë gjë, në një fund të lumtur, ose të paktën, të pranueshëm.

INTERVISTUESI

Në Evropë, ka pasur qortime drejtuar kryeministrit Rajoy. Kryeisht që e kishte injoruar problemin para se të ndodhte. Poashtu për ndërhyrjen e policisë më 1 tetor. Por edhe për një ndërmarrje ekskluzivisht legale, të mbështetur te ligji. A pajtoheni me këto kritika?

JUNCKER

Është e vërtetë: Rajoy ka bërë një ndërmarrje që është shumë e bazuar në ligj. A duhet dikush të kritikohet se e respekton ligjin? Unë nuk e bëj një kritikë të tillë. Veçanërisht kur provokon një sjellje ilegale te katalanët. Sa i përket intervenimit të policisë, nuk jam i sigurtë sesi rrodhën gjërat.

INTERVISTUESI

Qeveri të ndryshme e kanë shprehur shqetësimin e tyre. Nuk ishte pozitive për imazhin e Spanjës, apo jo?

JUNCKER

Kishte një moment kur policia duhej të intervenonte. Nuk isha aty. Pashë shumë imazhe të ndryshme dhe shumë lajme të rreme [fake news]: nuk kam aftësinë t’i dalloj për fat të keq, e si rrjedhojë nuk mund t’i gjykojë. Por mund të them që jam, në parim, kundër përdorimit të forcës. Kurrë. Nga askush.

INTERVISTUESI

A kërkonte situata më shumë politikë?

JUNCKER

Unë jam në favor të dialogut por nuk është puna ime të bëj thirrje për dialog. Dialogu është gjithnjë më i mirë se përdorimi i forcës, por unë besoj që nuk ishte qëllimi i Rajoyit të përdorte forcën. Qeveria spanjolle duhej të vendoste rend në shtëpinë e saj. Për këtë gjë, pse duhet të ketë dialog? Kjo nuk është e varur nga unë.

INTERVISTUESI

Çfarë i keni thënë privatisht qeverisë spanjolle?

JUNCKER

Se unë jam në favor që ligji të respektohet. Kurrë nuk i kam kritikuar, veço rastin e aksionit të policisë më 1 tetor. Dhe, edhe në atë rast ne nuk ishim të sigurtë se çfarë kishte ndodhur.

INTERVISTUESI

Më jepni një mesazh për Puidgemontin.

JUNCKER

Autoritetet katalanase nuk duhet ta nënvlerësojnë mbështetjen që ka Rajoy nga pjesa tjetër e Evropës. Do të ishte shumë gabim nëse do ta bënin një gjë të tillë.

INTERVISTUESI

Veç Katalonjës, ka rreziqe të tjera për Evropën: Brexiti, dhe fakti që euro është ekspozuar ndaj krizës. A do të kundërshtojë Berlini një reformë të euros, siç ka bërë zakonisht?

JUNCKER

Euros i duhet një bosht frankogjerman por ky bosht nuk është i mjaftueshëm. Mendoj se Merkel do të bëj lëvizjen e duhur.

 

*Kjo intervistë është dhënë për të përditshmen spanjolle El Pais, dhe vjen e përkthyer nga Periskopi. Shumë artikuj të ndryshëm për krizën në Katalonjë, mund t’i gjeni në seksionin e Opinioneve, të përkthyera nga gjuhë të ndryshme.

KE ndryshon procedurat për të hyrë pa viza në zonën shengen

“Ne kemi nevojë të dimë kush i kapërcen kufijtë tanë. Në nëntor do të propozojmë një sistem të automatizuar për të përcaktuar se kush do të lejohet të udhëtojë në Evropë. Në këtë mënyrë do të dimë kush udhëton në Evropë para se ata të mbërrijnë këtu”, kështu pati deklaruar Presidenti i Komisionit Europian, Jean-Claude Juncker në një fjalim mbi gjendjen e BE-së.

Periskopi.com Lajme

Komisioni Europian propozon krijimin e një Sistemi Evropian Informacioni dhe Autorizimi për Udhëtimet (ETIAS) për të forcuar kontrollet e sigurisë për udhëtarët pa viza në zonën Schengen.

ETIAS do të mbledhë informacion mbi gjithë ata që udhëtojnë pa viza në Bashkimin Evropian për të lejuar kontrolle të avancuara për migrimin e parregullt dhe sigurinë. Kjo do të kontribuojë për një menaxhim më efikas të kufijve të jashtëm të BE-së dhe do të përmirësojë sigurinë e brendshme, ndërsa do të lehtësojë në të njëjtën kohë udhëtimet e ligjshme përmes kufijve Schengen.

Zëvendës Presidenti i Parë Frans Timmermans tha: “Sigurimi i kufijve tanë dhe mbrojtja e qytetarëve tanë është prioriteti ynë i parë”.

Komisioneri për Migracionin dhe Punët e Brendshme Dimitris Avramopoulos tha: “ETIAS është hallka e munguar në menaxhimin tonë të kufijve, që lidh pikat me politikat tona të migrimit dhe sigurisë dhe forcon hyrjen Schengen për të paktën 95% të udhëtarëve pa viza. Hapja e Evropës nuk vjen me koston e sigurisë së saj”.

Komisioneri për Bashkimin për Sigurinë Julian King tha: “Terroristët dhe kriminelët nuk merakosen shumë për kufijtë kombëtarë. E vetmja mënyrë për t’i mposhtur ata është duke punuar së bashku në mënyrë efektive. ETIAS do të ndihmojë për ta bërë këtë: duke pikasur individualë problematikë dhe duke i ndaluar të hyjnë ne do të forcojmë sigurinë e brendshme të Evropës”.

Autorizimi ETIAS nuk është vizë; ai është një regjim më i lehtë dhe më miqësor me vizitorët. Shtetasit e vendeve me liberalizim të vizave sërish do të mund të udhëtojnë pa viza, por do të duhet të marrin një autorizim të thjeshtë udhëtimi para se të udhëtojnë në Zonën Schengen. Kjo do të ndihmojë për të identifikuar personat që mund të paraqesin risk për migrim të parregullt apo risk sigurie para se ata të mbërrijnë në kufi, si dhe forcon shumë sigurinë e kufijve të jashtëm.

ETIAS do të lehtësojë gjithashtu kalimin e kufirit të jashtëm nga shtetas të vendeve të treta të përjashtuar nga vizat. Udhëtarët do të kenë një tregues të hershëm të qëndrueshëm të hyrjes në zonën Schengen, çka do të reduktojë kështu shumë numrin e refuzimeve të hyrjes.