Gjueti kundër vulgaritetit në internet

Një software i ri filialit të Google, "Jigsaw" identifikon shpejt komentet me gjuhë urrejtjeje në internet. Programi „Perspective“ mund të lehtësojë vërtet punën e mediave, por mbart edhe rreziqe për lirinë e shprehjes.

Stefanie Höppner Opinione

“Kush do t’i prishet humori, duhet të shkojë në internet, dhe të lexojë komentet e lexuesve të mediave”, thotë autorja gjermane Ronja von Rönne në bisedë me Deutsche Wellen. Rönne e njeh këtë nga përvoja. Një artikull i saj kundër feminizmit në gazetën “Die Welt” solli një “shitstorm”- stuhi negative reagimesh kundër saj. Në të ardhmen teknika mund ta ndihmojë atë. Jigsaw, filial i Google ka nxjerrë në treg një software për të verifikuar menjëherë komentet me gjuhë urrejteje në internet.

“Perspective” synon që me ndihmën e algoritmeve të kategorizojë komentet – sa përmbajtje urrejtjeje kanë, sa fyese apo lënduese janë. Në sfond një bazë të dhënash me komentet e dhëna më parë nga njerëzit. Ky software orientohet tek kjo bazë të dhënash dhe jep për çdo koment një vlerë që thotë se sa komente të përafërta vlerësohen si problematike nga përdoruesit.

Programi i Google ka qasje në 17 milionë komente të kategorizuara. Një pjesë vjen nga Wikipedia, shumica janë dhënë nga “New York Times”.  Johannes Merkert, nga revista informatike C’T thotë se “sistemi jep të dhëna statistikore për frekuencën e përdorimit të fjalëve të caktuara”. Në bazë të kësaj përllogaritet nëse komenti është fyes apo ofendues me ndërgjegje.

Sa helmues jam unë?

Sipas Jigsaw ky program tërheq vëmendjen e moderatorëve për komentet që dyshohen për gjuhë të urrejtjes. Komentuesit që në procesin e shkruarjes së komentit marrin një sinjal se sa “helmues” është komenti i tyre. Menaxheri i programit, Jared Cohen thotë se “Perspective” i kalon kufijtë e krahasimit me një listë nocionesh dyshuese. Inteligjenca artificial dallon, edhe nëse një koment vlerësohet si i papërshtatshëm nga përdoruesi, i cili e braktis komunikimin.

Ky shërbim është fillimisht në funksion të forumeve të diskutimit në gjuhën angleze. Në mediat online programi shihet si një ndihmesë, sidomos kur rrjeti përmbytet me komente fyese si në rastet e komentimit të politikës së refugjatëve apo rrymave populiste. Redaktorët nuk arrijnë të fshijnë dot për shkak të numrit të lartë të komentimeve.

Programim mund të ketë efekt pozitiv edhe për zgjedhjet e ardhshme, thotë Alexander Waibel nga Instituti gjerman i Karlsruhes për Teknologjinë. “Përmes komenteve është synuar të ndikohen zgjedhjet dhe të dalin nga kontrolli debatet. Por kush ka kohë ta ndjekë të gjithë këtë?”

Megjithatë eksperti i kompjuterit, Merkert ka dyshime për programin. “Perspective” ka një kuotë të lartë saktësie, por ndryshe nga një moderator pra dora e njeriut, ai nuk mund të kuptojë tekstin në përmbajtjen e plotë. “Kjo do të thotë që ekziston mundësia që me një formulim të pazakontë ta çorientosh sistemin. Në raste të caktuara madje ky program tregon, se një koment konstruktiv mund të ishte i dëmshëm apo e kundërta”, thotë Meckert. Edhe gabimet në sistem mund të kthehen në problem. Ndryshe nga dora e njeriut, programi është rregullisht në funksionim. “Kur sistemi në një pikë të caktuar gabon, kjo përkthehet në një gabim milionësh.”

Meckert paralajmëron edhe nga censura. “Nuk sjell ndonjë ndryshim të madh tek liria e shprehjes, por ekziston edhe rreziku i rehatisë me sistemin, e nuk vihet më në dyshim, nëse sistemi bën gabime.” Vende si Kina i përdorin ndërkohë algoritme të tilla për të kontrolluar lirinë e mendimit. “Edhe aty njerëzit përdorin formulime të tjera për t’i shpëtuar cenzurës.”

Reklamë
Reklamë

Eksperti kosovar: Në çdo klikim në internet shkelet privatësia

Eksperti i Mbrojtjes së të Dhënave Personale, Mentor Hoxhaj  në një intervistë për Periskopin ka thënë se qytetarët janë të rrezikuar nga shkelja e privatësisë gjatë çdo momenti të përdorimit të internetit.

Periskopi.com Intervista

Sipas tij, shoqëria Kosovare ka nevojë për ndërgjegjësim sa i përket mbrojtjes së të dhënave personale dhe përdorimit të internetit në mënyrë të shmangies së ndonjë keqpërdorimi të mundshëm.

Ka treguar tri shkaktarët kryesor që sjellin sulme kibernetike në ditët e sotme, derisa ka treguar se çfarë duhet bërë për përdorim të sigurt të internetit.

Sa kanë siguri qytetarët e Kosovës gjatë përdorimit të internetit?

Zhvillimi i TI është i hovshëm dhe i vazhdueshëm. Ky zhvillim ka një impakt të madh në jetën tonë të përditshme si dhe në mënyrën tonë të të  jetuarit tani dhe në të ardhmen.

Jo më larg se 2 apo 3 vite forma klasike e  bisedave telefonike (GSM) do të zhduket, duke u zëvendësuar plotësisht me format e avancuara të komunikimit te cilat ofrohen përmes aplikacione të ndryshme, të cilat tanimë mbulojnë pjesën dërmuese te komunikimeve.!

Apo jo më larg se 20 vite, mbi 80% e profesioneve ekzistuese nuk do jenë më,  ato do të  zëvendësohen nga inteligjenca artificiale, aplikacionet , robotët etj.

Tanimë mbi 95 % e të dhënave përpunohen përmes teknologjisë informative. Duke përfunduar kështu te dhënat në hapësirën e njohur si Caberspace!

Andaj dhe shqetësimet lidhur me përpunimin e të dhënave përmes TI-së janë siguria e këtyre të Dhënave dhe Privatësia!

Ne duhet të punojmë në vazhdimësi për ndërgjegjësimin e organeve publike dhe private , për të marrur masat e nevojshme që të dhënat të cilat i përpunojnë të jenë të sigurta dhe të ruhet privatësia e qytetarëve, si dhe të bëhet ndërgjegjësimi i qytetarëve sa i përket shfrytëzimit të internetit, si dhe ndërgjegjësimi i personave te cilët përpunojnë te dhënat!

Mund të konstatojmë që ka mjaft për tu bërë në këtë drejtim!

A ka raste të raportimit të shkeljes së privatësisë?

Shkeljet e privatësisë ndodhin, teorikisht në çdo klikim te cilën bëjnë qytetarët. Andaj, është e rëndësishme që të bëhet  ndërgjegjësimi që të marrim masat e nevojshme që të ruajnë privatësinë e tyre!

Ne baza ditore , ofrojmë ndihmë, si komunitet, në veçanti sa i përket shfrytëzimit të rrjeteve sociale, ku shqetësimet e qytetarëve janë më të potencuara, ngase dhe është me lehtë të konsatohet!

A ka zbatohet mjaftueshëm  Ligji për Mbrojtjen e të Dhënave Personale?

Padyshim që ka mjaftë për tu bërë.  Duhet të kuptojmë kush janë përpunuesit e të dhënave dhe ku janë të dhënat, me qëllim qe qytetarëve te iu ofrohet mbrojtja e garantuar kushtetues e ligjore.

A mendoni se është bërë mjaftueshëm për ndërgjegjësimin e qytetarëve rreth mbrojtës së të dhënave personale?

Ndërgjegjësimi është një proces i vazhdueshëm i cili duhet të ndodh ne baza vjetore, për shkak se teknologjia zhvillohet e sjell risi te reja teorikisht çdo sekond. Më shume se 30.000 aplikacione të reja dalin çdo ditë online, ku  kemi zgjidhje interesante, por në të njëjtën kohë paraqesin sfida sa i përket privatësisë.  Andaj, ndërgjegjësimi duhet te jetë  pjesë e vazhdueshme në kuadër të planit vjetor.

Cilët mund të jenë shkaktarët që në ditët e sotme jemi të rrezikuar nga sulmet kibernetike?

Shkaktaret janë te shumtë, po numëroj 3  kryesoret. Mosmarrja e masave të duhura, mungesa e trajnimeve dhe mungesa e ndërgjegjësimit.

Sa kanë kapacitet kompanitë kosovare për të ofruar siguri në mbrojtjen e të dhënave?

Kosova është duke ndërtuara kapacitete e saj për të ofruar sigurinë e nevojshme për mbrojtjen e të dhënave. Është në vullnetin e organeve publike dh private zbatimi i legjislacionit në fuqi sa i përket marrjes së masave të sigurisë, aplikimi i standardeve te njohur ndërkombëtare të sigurisë së të dhënave dhe shfrytëzimi  i kapaciteteve të pranishme në Kosovë për të siguruar për mos-humbjen e këtyre të dhënave dhe nga sulmet kibernetike!

Duhet potencuar me këtë rast Strategjinë për Siguri Kibernetike , një dokument mjaft i rëndësishëm për të arritur objektivat sa i përket sigurisë kibernetike. /Periskopi/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reklamë
Reklamë

Psikologët: Varësia ndaj internetit shenjë e psikopatisë

Varësia e internetit është thjesht një perde tymi për shumë probleme tjera psikologjike, tregon zbulimi i ri.

Periskopi.com Shëndeti

Hulumtuesit e këtij studimi besojnë se obsesioni i tillë vetëm sa e ‘ushqen’ depresionin, shqetësimin, shtytjen dhe kohën e shkurtër të vëmendjes.

Dhe, pavarësisht kësaj, ekspertët thonë se të qenit online 24 orë është e pranueshme në shoqëri.

Hulumtuesit insistojnë të jemi më vigjilent rreth mënyrës se si njerëzit – veçanërisht tinejxherët – e përdorin internetin, duke kërkuar shenja të dëshpërimit dhe zemërimit.

Për ta eksploruar këtë çështje, një ekip i psikiatërve kishte monitoruar 254 studentë të Universitetit McMaster në Ontario, Kanada.

Ata kishin përdorur një mjet të quajtur Testi i Varësisë nga Interneti (IAT), i cili ishte krijuar në vitin 1998.

Ata kishin zbuluar se 33 ishin të varur nga interneti, ndërsa 107 tjerë ishin në spektër të kësaj. Personat e varur nga interneti nuk kishin mundur ta largonin veten nga sajtet e rrjeteve sociale, dhe vazhdimisht shikonin video të ndryshme dhe shkëmbenin mesazhe me miqtë.

Përveç kësaj, të varurit nga interneti kishin pasur probleme t’i përmbahen edhe rutinës ditore, duke rënë në grackat e depresionit, duke dështuar të kushtojnë vëmendje dhe të mos e menaxhojnë kohën siç duhet.

Studimi pritet të prezantohet në Vjenë këtë të diele në Kolegjin Evropian të Neuropsikofarmacologjisë.

Reklamë
Reklamë

Shlyhen 250 mijë artikuj nga interneti, me përmbajtje xhihadiste

Policia kibernetike britanike ka arritur që të shlyej nga interneti plot 250 mijë artikuj në internet me përmbajtje terroriste.

Periskopi.com Lajme

Fotografi, postime, mesazhe dhe gjithçka tjetër të natyrës terroriste janë eliminuar nga rrjetet sociale në Britani.

Për këtë vendim, Britania e ka marrë lejen edhe nga kompanitë e rrjeteve sociale ndërsa shlyerjen e materialeve e kanë kryer plot 300 kompani.

Ky veprim ka për qëllim luftimin e terrorizmit pasi që shumë të ri i marrin hapat e parë në këtë rrugë nga disa faqe në internet./Indeksonline

Reklamë
Reklamë

Interneti kontrollohet nga 14 njerëz, të cilët i mbajnë 7 çelësat sekret (Video)

Mund t’ju duket si diçka nga ndonjë libër i Dan Brown, por nuk është: I gjithë interneti kontrollohet nga shtatë çelësa fizik.

Periskopi.com Tech/Auto

James Ball, nga prestigjiozja ‘The Guardian’, së fundmi është lejuar të vëzhgojë ritualin me siguri të lartë, të njohur si ceremonia e çelësit, transmeton Telegrafi.

Pjesëmarrësit e kësaj ceremonie janë pjesë e një organizate të quajtur “Internet Corporation for Assigned Names an Numbers (ICANN)”.

ICANN është përgjegjës për caktimin e adresave numerike të interneti në ueb sajte dhe kompjuterë, si dhe është përgjegjëse për përkthimin e atyre adresave numerike në ueb adresa normale të cilat njerëzit i shtypin në shfletuesit e tyre.

Nëse një person e fiton kontrollin e databazës së ICANN-it, ai person e kontrollon tërë internetin. P.sh., ai person mundet t’i dërgojë njerëzit në ueb sajte të rrejshme të bankave.

Në anën tjetër, nëse një fatkeqësi do të ndodhte, databaza e ICANN-it mund të ketë nevojë të rindërtohet.

Prandaj, ICANN ka shpikur një mënyrë, përmes së cilës nuk i jep kontroll të madh asnjë personi. Organizata ka zgjedhur shtatë njerëz si mbajtës të çelësit dhe çdo njëri e posedon nga një çelës të internetit. Gjithashtu, organizata i ka zgjedhur edhe shtatë njerëz tjerë si mbajtës të çelësit: gjithsej 14 njerëz.

Këta çelës fizik mund të zhbllokojnë kuti të ndryshme të depozitave anë e mbanë botës, dhe brenda atyre depozitave gjenden kartat e mençura të çelësit. Bashkoi të gjitha shtatë kartat dhe do ta keni ‘çelësin master’.

Çelësi master është njëlloj kodi kompjuterik – fjalëkalim i cili mund të ketë qasje në databazën e ICANN-it.

Katër herë në vit, qysh nga viti 2010, shtatë mbajtësit e çelësit takohen për ceremoninë e çelësit ku e gjenerojnë një çelës të ri master – pra një fjalëkalim të ri.

Siguria është tejet e rreptë dhe përfshin kalimin përmes dyerve të shumta të mbyllura, skanerëve të dorës, derisa të hyni në një dhomë aq të sigurt saqë asnjë paisje elektronike nuk mund të hyjë në të.

Kjo është një video e ceremonisë së parë të çelësit që është mbajtur në vitin 2010. Shkoni në minutën 1:58 për ta parë ceremoninë. /Telegrafi/

Reklamë
Reklamë

Si ta fshini veten nga interneti me vetëm një klikim?

Në kohën tonë digjitale të fiksuar pas celularëve të mençur, në mënyrë efektive ne i jetojmë jetët në internet, gjë që na bën vazhdimisht më të rrezikuar nga kërcënimet e papritura.

Periskopi.com Tech/Auto

Krimet kibernetike, mashtrimet dhe vjedhja e identitetit janë vetëm disa nga problemet brengosëse. Jetët tona personale, vendbanimet dhe fjalëkalimet tona shumë lehtë gjinden nga të tjerët – kryesisht dashakëqijtë, transmeton Telegrafi.

Çdo lëvizje digjitale që e bëni incizohet dhe ruhet për më shumë se një vit.

Megjithatë, fshirja e gjurmëve tuaja nga bota digjitale mund t’ju duket si një gjë e lodhshme, e veçanërisht kur një person ka mesatarisht 1,000,000,000 preferenca, fjalëkalime, abonime dhe llogari në forume dhe rrjete të ndryshme sociale.

Pra, si do t’i gjenit të gjitha gjurmët tuaja në internet?

Wille Dalhbo dhe Linus Unneback, programorë suedezë, kanë krijuar “Deseat.me”, e cila ju lejon të kyçeni me një llogari të Google dhe menjëherë ta shihni se cilat aplikacione dhe shërbime janë të lidhura me të.

Pjesa më gjeniale rreth kësaj është se, në vend se t’i kërkoni të gjitha ato llogari ndaras, sajti ju lidhë direkt me faqen që mund të ç’abonoheni për atë shërbim. E lehtë, efiçiente dhe falas!

Fatkeqësisht, ky shërbim për momentin vlen vetëm për llogaritë dhe abonimet të cilat janë të ndërlidhura me Google, gjë që i lejon përmbajtjet e lidhura me Hotmail, Yahoo etj., të paprekura.

Për të njëjtin shërbim, ju mund ta përdorni edhe Just Delete Me apo Account Killer – por që të dyja janë efektive vetëm atëherë kur e dini se cilat llogari i posedoni.

Reklamë
Reklamë

Si ta fshini veten nga interneti me vetëm një klikim?

Në kohën tonë digjitale të fiksuar pas celularëve të mençur, në mënyrë efektive ne i jetojmë jetët në internet, gjë që na bën vazhdimisht më të rrezikuar nga kërcënimet e papritura.

Periskopi.com Tech/Auto

Krimet kibernetike, mashtrimet dhe vjedhja e identitetit janë vetëm disa nga problemet brengosëse. Jetët tona personale, vendbanimet dhe fjalëkalimet tona shumë lehtë gjinden nga të tjerët – kryesisht dashakëqijtë, transmeton Telegrafi.

Çdo lëvizje digjitale që e bëni incizohet dhe ruhet për më shumë se një vit.

Megjithatë, fshirja e gjurmëve tuaja nga bota digjitale mund t’ju duket si një gjë e lodhshme, e veçanërisht kur një person ka mesatarisht 1,000,000,000 preferenca, fjalëkalime, abonime dhe llogari në forume dhe rrjete të ndryshme sociale.

Pra, si do t’i gjenit të gjitha gjurmët tuaja në internet?

Wille Dalhbo dhe Linus Unneback, programorë suedezë, kanë krijuar “Deseat.me”, e cila ju lejon të kyçeni me një llogari të Google dhe menjëherë ta shihni se cilat aplikacione dhe shërbime janë të lidhura me të.

Pjesa më gjeniale rreth kësaj është se, në vend se t’i kërkoni të gjitha ato llogari ndaras, sajti ju lidhë direkt me faqen që mund të ç’abonoheni për atë shërbim. E lehtë, efiçiente dhe falas!

Fatkeqësisht, ky shërbim për momentin vlen vetëm për llogaritë dhe abonimet të cilat janë të ndërlidhura me Google, gjë që i lejon përmbajtjet e lidhura me Hotmail, Yahoo etj., të paprekura.

Për të njëjtin shërbim, ju mund ta përdorni edhe Just Delete Me apo Account Killer – por që të dyja janë efektive vetëm atëherë kur e dini se cilat llogari i posedoni.

Reklamë
Reklamë