Gjykata Speciale ende nuk është e gatshme të nis proceset gjyqësore

Periskopi.com Lajme

Një numër i rregullave të Rregullores së procedurës dhe provave të Dhomave të Specializuara (të gjykatës Speciale) nuk janë në përputhje të plotë me Kushtetutën e Kosovës, ka vlerësuar Dhoma e Specializuar e Gjykatës Kushtetuese të Dhomave të Specializuara të Kosovës.

Kjo nënkupton se Gjykata ende nuk është e gatshme që të nis proceset gjyqësore.

Rregullorja e procedurës dhe e provave është dokumenti kyç për punën e gjykatës dhe është miratuar muajin e kaluar në një seancë të gjykatësve ndërkombëtarë të gjykatës.

Është pritur në këtë vendim të Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese për kushtetutshmërinë e kësaj rregulloreje.

Në bazë të vendimit të publikuar, nëntë rregulla të kësaj rregulloreje nuk janë në përputhje me Kushtetutën dhe prandaj pritet që të shqyrtohen sërish.

Rregullat që janë në shpërputhje me Kushtetutën e Kosovës kanë të bëjnë me mungesën e gjykatësve, bazat e masave hetuese speciale, bastisje dhe konfiskim nga ana e prokurorit special, marrjen në pyetje, paraburgim dhe status të personit të liruar.

Ky dokument vë theksin në mbrojtjen e dëshmitarëve, viktimave dhe personave të tjerë që i janë eksponuar rrezikut për shkak të dëshmisë ose bashkëpunimit me Dhomat e Specializuara.

Siç ka bërë me dije më heret për Radion Evropa e Lirë zëdhënësja e Dhomave të Specializuara të Prokurorisë Speciale të Kosovës Avis Benesh, rregullorja në hollësi rregullon udhëheqjen e procedurave gjyqësore, procedurave paragjyqësore, gjykimin, apelimin, por edhe çështjet organizative dhe të administratës të Dhomave të Specializuara të prokurorisë së specializuar, më saktësisht të drejtave të personave gjatë hetimeve, arrestimit, paraburgimit, pjesëmarrjes së viktimave në proceset gjyqësore dhe të tjera.

Gjykata Speciale për krime lufte në Kosovë do të hetojë krimet e pretenduara të pjesëtarëve të ish-UCK-së që, siç thuhet, ‘i kanë kryer ndaj pjesëtarëve të komuniteteve pakicë dhe kundërshtarëve politikë nga viti 1998 e deri në fund të vitit 2000’, siç e ka përshkruar në raportin e tij për Këshillin Evropian senatori Dick Marty.

Qeveria e la në lloç Ramush Haradinajn

Periskopi.com Lajme

Qeveria e Kosovës, deri tash nuk e ka dhënë asnjë cent për të mbuluar shpenzimet e avokatëve, të cilët e kanë mbrojtur Ramush Haradinajn në Francë.

Kështu ka deklaruar për TV Dukagjini kryetari i Degës së Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës në Prishtinë, Avni Arifi.

 Sipas tij, Ministria e Punëve të Jashtme (MPJ) kishte premtuar me 12 janar, se do t’i mbulojë shpenzimet e mbrojtjes së Haradinajt, i cili po gjykohet në Francë, në bazë të një flet-arresti ndërkombëtar, të lëshuar nga Serbia.

 “Deri më tani, Haradinaj të gjitha shpenzimet i ka mbuluar nga xhepi i tij. Ndihma e vetme, ka ardhur nga bashkatdhetarët tanë në diasporë”, ka shtuar Arifi.

 Ministri i Punëve të Jashtme të Kosovës, Enver Hoxhaj, i cili më herët kishte thënë që Qeveria do përkujdeset për shpenzimet e avokatëve tashti sërish ka thënë për RTV Dukagjini se janë duke punuar që ta propozojnë në qeveri një shumë përmes se cilës do t’i ndihmohet Haradinajt, ku më pas Qeveria do të merret më këtë çështje.

 

 

 

BE-ja sqaron se Apostolova u përkthye keq për Asociacionin

Periskopi.com Lajme

Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë, përmes dërgimit të fjalimi të përfaqësueses së Zyrës së BE-së në Kosovë, Natalyia Apostolova, ka lajmëruar se mediat lokale e përkthyen keq fjalimin e saj të mbajtur në tryezën e Grupit për Studime Ligjore dhe Politike.

Në media gjatë ditës u raportua se Apostolova kishte thënë se marrëveshja për asociacionin duhet të ë edhe njëherë nga Gjykata Kushtetuese, duke kërkuar që Asociacioni i Komunave me shumicë Serbe të themelohet sa më parë.

“Marrëveshja e Asociacionit duhet të ë dhe Asociacioni të themelohet sa më shpejtë që është e mundur”, cituan mediat Apostolovën.

Por në fjalimin e saj, nuk përmenden askund “Gjykata Kushtetuese” e as fjala “rishikim”.

Krejt cka përmendet në fjalimin e Apostolovës për Asocicacionin, është se ai duhet të themelohet sa më shpejt.

“Në kuadër të kornizës së dialogut BE-ja pret normalizimin e mëtejshëm të marrëdhënieve në mes të palëve dhe që Asociacioni/Bashkësia të themelohet sa më shpejtë që është e mundur. Progresi i arritur në dialog është parakusht për të dy palët për të arritur progres në rrugën e tyre drejt BE-së”, thuhet në fjalimin e Apostolovës, të dërguar nga Zyra e BE-së në Kosovë.

E vranë me thikë në vitin 2013, dënohet tre persona me 14 vjet heqje lirie

Periskopi.com Lajme

Gjykata Themelore në Prishtinë-Departamenti për Krime të Rënda ka shpallur publikisht Aktgjykimin, PKR.nr.1071/13, me të cilin i akuzuari G.S. është shpallur fajtor dhe është dënuar me dënim me burgim në kohëzgjatje prej 11 viteve, ndërsa të akuzuarit B.A. dhe I.D. janë shpallur fajtor dhe janë dënuar me dënim me burgim në kohëzgjatje prej 1 viti e gjashtë muaj për secilin veç e veç.

Gjykata paraprakisht ka gjetur se i akuzuari G.S është fajtor sepse më 30.03.2013, rreth orës 01.15, në klubin e natës “Amsterdam” në Prishtinë, me dashje dhe me qëllim që t’i shkaktojë lëndime të rënda trupore, tani të ndjerit L.B. gjatë përleshjes fizike në mes të akuzuarve G.S, B.A, I.D dhe D.K. në njërën anë dhe të akuzuarve L.S dhe B.B në anën tjetër, ashtu që i akuzuari G.S  kishte goditur me thikë tani të ndjerin L.B në pjesën e sipërme të këmbës së majtë, me ç’rast i kishte prerë komplet arterien dhe venën femorale të majtë, të cilat prerje ishin shoqëruar me gjakderdhje masive dhe shok hemorragjik, dhe për pasojë kishin shkaktuar vdekjen e të ndjerit më dt.01.04.2013, në ora 11.20 min, thuhet në një komunikatë për media.

Me këtë veprim i akuzuari G.S ka kryer veprën penale lëndim i rëndë trupor nga neni 189 par.4 të KPK-së, ndërsa të akuzuarit B.A dhe I.D kanë kryer veprën penale pjesëmarrje në rrahje nga neni 190 par.1 të KPK-së.

Të akuzuarit G.S i është llogaritur koha e kaluar në paraburgim prej dt.30.03.2012  dhe të njëjtit i vazhdohet paraburgimi, deri në plotfuqishmërinë e aktgjykimit, ndërsa të akuzuarve B.A dhe I.D i është llogaritur  koha e kaluar në paraburgim prej dt.30.03.2012 deri me dt.03.02.2014.

Palët kanë të drejtë ankese në Gjykatën së Apelit të Kosovës.

Dënohet me 1 vit burgim efektiv, përvetësoi 3 mijë euro nga ndërmarrja publike “Hidroregjioni Jugor”

Periskopi.com Lajme

Besnik Huqaj, i akuzuar për përvetësimin e rreth 3 mijë eurove nga ndërmarrja publike “Hidroregjioni Jugor”, të mërkurën, është dënuar me një vit burgim efektiv. Huqaj, i cili punonte si arkëtar në ndërmarrjen në fjalë, është obliguar që shumën e përvetësuar t’ia kthejë të dëmtuarës, “Hidroregjionit Jugor”.

Aktgjykimi është shpallur në Gjykatën Themelore në Prizren, nga kryetari i trupit gjykues, Skender Çoçaj. Sipas aktgjykimit, Huqajt, poashtu i është shqiptuar dënimi plotësues me të cilin ia ndalon atij të punojë në ndërmarrjet publike në afat prej dy vite pas plotfuqishmërisë së këtij aktgjykimi.

Ky rast zhvillohej në bazë të aktakuzës së Prokurorisë Themelore në Prizren, me të cilën Besnik Huqaj akuzohej se duke punuar si arkëtar në ujësjellësin “Hidroregjioni Jugor”, dega në Dragash, ka përvetësuar nga arka, në mënyrë të paligjshme, shumën e parave prej rreth 3 mijë eurove.

Pacolli ka dy fjalë për Ramush Haradinajn

Kryetari i Aleancës Kosova e Re, Behgjet Pacolli, duke komentuar vendimin për Ramush Haradinajn, të cilin gjykata në Colmar të Francës e ka shtyrë deri më 27 prill, ka thënë se është tronditës lajmi se Ramushi duhet të pres ende për të dëshmuar pafajësinë e vet.

Periskopi.com Lajme

Ai në facebook ka shkruar se Haradinaj është i pafajshëm dhe lirimi i tij nuk duhet të vihet në dilemë.

“Është tronditës lajmi se Ramushi duhet të pres ende për të dëshmuar pafajsinë e vet. Ai është i pafajshëm dhe lirimi i tij nuk duhet të vihet në dilemë. Ramush…po te presim!”, thotë Pacolli./ Periskopi

Lekaj ka dy fjalë për Gjykatën franceze

Shefi i deputetëve të AAK-së, Pal Lekaj, ka komentuar vendimin e gjykatës në Colmar të Francës, për ta shtyrë edhe për tri javë vendimin përfundimtar për ish-kryeministrin e Kosovës e ish-komandantit të Zonës Operative të Dukagjinit, Ramush Haradinaj.

Periskopi.com Lajme

“E papranueshme, e pafalshme e totalisht në kundërshtim me konstitucionalitetin e legalitetin ndërkombëtare e evropian kjo mënyrë e të bërit politikë në emër të drejtësisë, nga kushdo çoftë kundër njerëzve me meritor që Kosova është sot e lirë dhe e pavarur”, ka thënë Lekaj.

“Serbia është gjenocidiale, edhe sot, siç ishte dje, sepse duke dashtë me i fshehë krimet e saja të shkaktuara në Ballkan e sidomos kundër shqiptarëve, bënë të tilla lojëra me fletëarreste. Ramushin mundeni me e vonu, e këtë po e bëni padrejtësisht, por me ndalë asnjëherë”, ka shtuar më tej ai.

30 ditë paraburgim për Murat Jasharin

Gjykata e Apelit e Kosovës, në seancën e kolegjit të mbajtur me 23.03.2017,e ka lënë në fuqi masën e paraburgimit prej 30 ditësh, për të pandehurit M.J. (Murat Jashari) dhe A.Ll. dhe atë të arrestit shtëpiak për të pandehurin A.I. Në këtë mënyrë kolegji i ka refuzuar si të pa pabazuara ankesat e avokatëve mbrojtës kundër aktvendimit të Gjykatës Themelore në Prishtinë, të datës 14.03.2017.

Periskopi.com Lajme

M.J. po dyshohet nga ana e prokurorisë për veprat penale Hakmarrje në tentativë dhe Mbajtje nën pronësi, kontroll apo posedim të pa autorizuar të armëve. A.Ll. për veprën penale Hakmarrje në ndihmë.

Ata kishin bërë përpjekje atentati ndaj ish – funksionarit komunist të Kosovës Azem Vllasi. Ndërsa A.I. për Dhënie të ndihmës kryerësve, pas kryerjes se veprës penale.

Gjykata e Apelit konstatoi se gjykata e shkalles se parë drejtë ka gjetur se meqenëse ekziston dyshimi i bazuar se të pandehurit kanë kryer veprat e lartcekura, ka bazë ligjore për caktimin e paraburgimit dhe arrestit shtëpiak, konform dispozitave të Kodit të Procedurës Penale të Republikës së Kosovës.

Serbia ia dërgoi përgjigjet Gjykatës franceze për Haradinajn

Ministria e Drejtësisë sot i ka dërguar përgjigjet për pyetjet shtesë në Gjykatën franceze të Colmarit e cila po e shqyrton kërkesën e Serbisë për ekstradimin e Ramush Haradinajt në këtë vend, përcjell lajmin e tanjug-ut.

Periskopi.com Lajme

Përgjigjet në pyetje i ka bërë Prokuroria serbe për krime lufte e cila zhvillon hetime kundër Haradinajt për “krime lufte në Kosovë”.

Ramush Haradinaj është ndaluar në Francë më 4 janar të këtij viti me fletë arrest të Serbisë.

Ai pritet të dalë para Gjykatës franceze më 6 prill.

Grabovcit i lexohen në gjykatë SMS-të për ndarjen e tenderëve

“Zotëri zëvendësministër, a janë fjalët qysh m`i keni thënë në nëntor, për mirëmbajtjen verore. Mehmet Shkodra. Gjilan”.

Periskopi.com Lajme

Këtë mesazh biznesmeni i ndjerë Mehmet Shkodra ia ka shkruar në telefon Adem Grabovcit, më 23 mars të vitit 2009, shkruan sot Koha Ditore.

Mesazhi i është lexuar Grabovcit, të mërkurën, gjatë gjykimit kundër ish-bashkëpartiakut të tij dhe po ashtu ish-ministrit të Ministrisë së Transportit dhe Post-Telekomit (MTPT), Fatmir Limaj.

Në atëkohë, Grabovci ka qenë zëvendësministër në këtë ministri.

Pasi është ballafaquar nga Prokuroria e EULEX-it me SMS-të e Shkodrës, deputeti i PDK-së ka mohuar të jetë takuar ndonjëherë me të ndjerin për ndarjen e tenderëve, të cilët kanë pasur të bëjnë me mirëmbajtjen e rrugëve. Madje, Grabovci ka thënë se mesazhet e tij janë “provokim banal dhe idiot”.

Gjykata e kthen në paraburgim Naser Kelmendin

Dhjetë ditë pasi që Gjykata Themelore e Prishtinës e liroi të akuzuarin për trafikim ndërkombëtar të drogës, vrasje dhe krim të organizuar Naser Kelmendi, Gjykata e Apelit e kthen atë prapë në paraburgim.

Periskopi.com Lajme

Kelmendi për këto dhjetë ditë ka qëndruar në arrest shtëpiak ndërsa siç merr vesh Insajderi, nga burime brenda Gjykatës së Apelit, kjo masë i është ndërruar sot nga kjo gjykatë, pas ankesës së prokurorit të EULEX-it.

Kelmendi akuzohet në nëntë pika të të aktakuzës së ngritur nga një prokuror special i EULEX-it.

Prokuroria pretendon se Kelmendi në bashkëkryerje me Fahrudin Radonçiqin, Ekrem Lekiqin, Muhamed Ali Gashin, Milovan Jeremiqin, Lubisha Buhan “Çume”, Milan Ostojiqin, “Sandokanin”, Naser Oriqin, Senad Sahinpasiqin, Nebojsha Vukomanoviqin, Raseta Stranjan, Benjamin Halimoviqin, Edin Ahmetshahiqin dhe të tjerë, ka organizuar, formuar, mbikëqyrur, udhëhequr dhe apo drejtuar grupin kriminal të organizuar dhe të strukturuar, apo ka marrë pjesë aktivisht në këtë grup të organizuar kriminal për vrasjen e kryegangsterit rival Ramiz Delaliq- “Çelo”. /Insajderi.com

 

 

New Yorku e Washingtoni çojnë në gjykatë ndalesën e dytë të Trumpit

Shtetet e New Yorkut dhe Washingtonit do ta dërgojnë në gjykatë ndalesën e dytë të Presidentit Trump ndaj qytetarëve të 6 shteteve me shumicë myslimane.

Periskopi.com Lajme

New Yorku thotë se ndalesa e re është diskriminuese ndaj myslimanëve, kurse Washingtoni pohon se është vendim i dëmshëm për këtë shtet.

Raportohet se të njëjtën gjë do ta bëjnë edhe shtetet e Minnesotas dhe Oregonit, në përpjekje për të bllokuar ndalesën që hyn në fuqi më 16 mars.

Hawaii tashmë e ka dërguar në gjykatë vendimin, duke thënë se ai e dëmton popullatën e vet myslimane, turizmin dhe studentët e huaj.

Rrëfehet Thaçi, tregon përse pranoi Gjykatën Speciale

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi ka folur për Gjykatën Speciale.

Periskopi.com Lajme

Ai në një intervistë në Klan Kosova dha detaje se përse e ka shtyrë përpara vendimin për themelimin e Gjykatës Speciale.

Tha se nuk i ka pëlqyer asnjëherë, madje sipas tij, është një qasje jo e drejtë e ndërkombëtarëve ndaj Kosovës, por shpjegoi pse e ka pranuar.

“E kam shtyrë me të gjitha forcat e mia, kam hasur në kundërshtime, kritika e veprime shumëherë të pa nevojshme, i kuptoj të gjithë. Edhe faktin që kjo po ndodh vetëm për shqiptarët në gjithë rajonin, e as për Serbinë jo, kur po dalin edhe raporte se serbët kanë bërë dhunë dhe krime”, tha ai.

“Ka qenë qasje jo e drejtë ndërkombëtare në raport me Kosovës por për hir të ruajtjes së një komunikim të mirë më ata që ndihmuan dhe përkrahën Kosovën e kam shtyrë. Ka qenë diçka që do të duhej ne ta shtyjmë, nuk ka qenë e nevojshme por ëhstë dashur të shtyhet, diçka që është dashtë ta gëlltisim për interesa të vendit”, tha Thaqi./ periskopi

Gjykata e Apelit në Bruksel kthen në rigjykim vrasësin e Enver Hadrit

Gjykata e Apelit në Bruksel ka shfuqizuar aktgjykimin në të cilin Andrija Draskoviq u dënua me burgim të përjetshëm për përfshirje në vrasjen e Enver Hadrit në vitin 1990 në Bruksel, ka thënë për Tanjug avokati i tij, Veljko Delibasiq.

Periskopi.com Lajme

Gjykata pranoi apelin e mbrojtjes për të shfuqizuar aktgjykimin e shkallës së parë dhe ka urdhëruar rigjykim.

“Novosti” shkruan se vendim i njëjtë supozohet të jetë marrë edhe për Veselin Vukotiq dhe Bozhidar Spasiq, të cilët gjithashtu janë dënuar nën akuzën e njëjtë me Drashkoviq.

Familja e aktivistit të vrarë shqiptar nga Kosova, Enver Hadri, pas vendimit për aktgjykimin e gjykatës belge muaj më parë, e cila për vrasjen e Hadrit i dënoi me burg të përjetshëm ish-serbët e UDB-së, Bozhidar Spasiqin dhe kriminelët Andrija Drashkoviq dhe Veselin Vukotiq, patën thënë se është fitore e madhe e drejtësisë.

Enver Hadri u vra në vitin 1990 në Belgjikë. Ai ishte aktivist për të drejtat e njeriut dhe angazhohej fuqishëm për pavarësinë e Kosovës.

Të fshehur e të dukshëm – dëshmitarët e mbrojtur të Kosovës

Së shpejti pritet që fillojë punën gjykata për krime të luftës në Kosovë, me seli në  Holandë, ku do të dëshmojnë disa persona për krimet që pretendohet se kanë ndodhur. Mirëpo, rreziqet për këta dëshmitarë janë të mëdha aq sa për stabilitetin e Kosovës dhe konsolidimin e saj si shtet. Ndërsa gjykata nuk ka dhënë detaje mbi masat që po merr për të ofruar siguri për dëshmitarë shkruan Serbeze Haxhiaj për BIRN.

Periskopi.com Lajme

Një gjykatë e re përballet me problemet e vjetra në mbrojtjen e dëshmitarëve për një kapitull të errët të luftës së Kosovës për liri.

Halili hap derën e metaltë dhe instinktivisht vë dorën në këllëfin e revolës austriake Glock të lidhur në bel për rripi. Një kamerë vëzhgon e varur mbi derë të hyrjes së oborrit, me objektiv të kthyer nga rruga. I është bërë rit të jetë i vëmendshëm për veten.

Kanë kaluar më shumë se 17 vjet që kur Halili (nuk është emri i tij i vërtetë) thotë se u burgos dhe torturua nga guerilët shqiptarë të Kosovës në një burg sekret në malet e thella të Shqipërisë veriore.

Si shqiptar i Kosovës, krimi i vetëm i Halilit ishte se i përkiste grupit rival të guerilasve për pushtetin e pasluftës.

BIRN nuk mund ta identifikojë Halilin me emrin e tij të vërtetë, t’ia përshkruajë dukjen apo vendndodhjen, për shkak të sigurisë së tij, përveç se të thotë se ai jeton në vendin e tij të lindjes në Kosovë, në mes të atyre të cilët do të donin ta bënin të heshtë.

Brenda pak muajve, ai pret të ngritet kundër torturuesve të tij si pjesë e një procesi shpërthyes për të hedhur dritë në pjesën më të errët të luftës së Kosovës për liri nga shtypja serbe, një luftë e cila fitoi mbështetjen vendimtare për bombardimet e NATO-s në vitin 1999.

Një gjykatë e re e krijuar së fundmi, me seli në Holandë, pritet t’i shpallë aktakuzat e para brenda disa javësh apo muajsh.

Suksesi i gjykatës varet nga Halili dhe kosovarët tjerë të gatshëm për të dëshmuar kundër ish- guerilasve politikisht të fuqishëm, heronj për shumë njerëz të afërt me ta.

Rreziqet janë të mëdha, si për stabilitetin e Kosovës dhe konsolidimin e saj si shtet i pavarur, ashtu edhe për dëshmitarët që kanë marrë guximin të flasin.

Të tjerë para tyre e kanë paguar me jetë, duke qenë viktima të njëlloj frikësimi sistematik i cili pengoi përpjekjet për të sjellë para drejtësisë guerilasit e dyshuar për krime lufte.

“Ata na torturuan dhe vranë”, thotë Halili. “Jetoj për të dëshmuar”.

Gjykata që financohet nga Bashkimi Europian, refuzoi të japë ndonjë detaj për këtë hulumtim mbi masat që po merr për të ofruar siguri për dëshmitarët, duke thënë se po punon “me çdokënd për të siguruar që janë vendosur masa adekuate për t’i mbrojtur dëshmitarët para, gjatë dhe pas gjykimit”.

Clint Ëilliamson, hetuesi amerikan dëshmitë e të cilit ofruan bazën për gjykatën, në vitin 2014 paralajmëroi për përpjekje “të vazhdueshme” për ta minuar punën e tij përmes ndërhyrjes në dëshmitarë. Por, ai tha se do të ketë aktakuza.

“Jetoj për të dëshmuar” – dëshmitari anonim shqiptar i Kosovës kundër ish luftëtarëve guerilë.

Për shkak të kohës që ka kaluar dhe numrit të paktë të provave materiale, prokurorët do të varen shumë në dëshmitarët okularë. Shumë nga ta besohet të jenë larguar tashmë nga Kosova dhe disa të tjerëve do t’u jepet identitet i ri. Por të tjerë, si Halili, refuzojnë të largohen.

“Është e vështirë të fshihesh brenda Kosovës”, thotë Robert Dean, një ish- prokuror i misionit të OKB-së që e administroi Kosovën pas luftës së viteve 1998-1999.

Por, ai thotë se nuk beson se ata do ta nisnin punën e gjykatës “pa i vendosur mekanizmat (për mbrojtjen e dëshmitarëve)”.

‘Re të zeza mbi Kosovë’

Gjykata e re – e njohur si Dhoma e Specializuar dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar – është themeluar për t’i gjykuar figurat e ish UÇK-së përgjegjës për atë që Ëilliamson e përshkroi si “fushatë e ndjekjes” kundër serbëve dhe romëve pas luftës së vitit 1999 në Kosovë dhe “vrasjet e jashtëligjshme, burgosjet ilegale dhe trajtimin jonjerëzor” të shqiptarëve të Kosovës të supozuar si rivalë politikë.

Ëilliamson qe emëruar nga Bashkimi Europian për t’i hetuar pretendimet ndaj ish guerilëve në një raport tronditës të hetuesit të Këshillit të Europës, Dick Marty, i cili thotë se UÇK u kishte hequr organet të burgosurve serbë në veri të Shqipërinë veriore për t’i shitur jashtë shtetit.

BE shpalli themelimin e një gjykate speciale për t’i ndjekur gjetjet e Ëilliamson dhe Kosova, pas shumë zemërimeve dhe anktheve, mbështeti idenë me një votim parlamentar në gusht të vitit 2015.

Ëilliamson, megjithatë, paralajmëroi se tashmë janë duke u bërë taktika sabotimi.

“Për sa kohë disa njerëz të pushtetshëm vazhdojnë t’i pengojnë hetimet rreth kriminalitetit të tyre, janë njerëzit e Kosovës që do ta paguajnë çmimin ngase kjo lë një re të zezë mbi vend”, tha ai.

Halili ka dëshmuar tashmë dy herë në Kosovë në gjykimet ndaj ish- guerilëve, të udhëhequra nga misioni i Bashkimit Europian, EULEX, i cili mori përsipër rastet e krimeve të luftës në Kosovë pasi vendi e shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008.

Ai nuk ka iluzion se identiteti i tij mund të mbetet sekret.

“Ata na premtuan se nuk do të njihemi”, tha ai për prokurorët europianë gjatë gjykimeve të para. “Por unë mendoj se ata (ish- UÇK) na njohin mirë”.

Mbrojtja e Halilit përfshin një revole Glock, një jelek antiplumb dhe kufizime të vetëimponuara të lëvizjes.

Ai tha t’i jetë ofruar zhvendosje nga Kosova, por  kishte refuzuar.

“Nuk jam më i ri. Kam fëmijët me familjet e tyre këtu. Jemi familje e madhe dhe nuk mund të largohemi të gjithë”, tha ai.

Stefan Trechsel, një gjykatës zviceran i cili ishte pjesë e gjykimit të liderit serb Slobodan Milosheviq në Tribunalin e Hagës.Foto kortezi: Stefan Trechsel.

Stefan Trechsel, një gjykatës zviceran i cili ishte pjesë e gjykimit të liderit serb Slobodan Milosheviq në Tribunalin e Hagës.Foto kortezi: Stefan Trechsel.

Hetimi i mbajtur fshehtë

Familja e Halilit ishte shënjestruar nga UÇK për shkak të afërsisë së tyre me Ibrahim Rugovën, i cili udhëhoqi një rezistencë pasive për një dekadë ndaj regjimit serb, ndërsa u eklipsua nga luftëtarët guerilë në fund të viteve 1990.

Vrasje politike, kampe paraburgimi dhe një valë sulmesh hakmarrëse ndaj serbëve dhe romëve pas luftës lanë njollë në kryengritjen e guerilës, e cila kishte fituar mbështetjen e fuqive perëndimore që po mundoheshin ta ndalnin dëbimin dhe masakrat ndaj civilëve shqiptarë të Kosovës nga ana e forcave nën njeriun e pushtetshëm serb tashmë të vdekur, Slobodan Millosheviq.

Guerilasit morën fuqi politike pasluftës dhe kritikët thonë se përgjatë viteve, mbështetësit perëndimorë të Kosovës për hir të stabilitetit hoqën dorë për t’i mbajtur ata llogaridhënës.

Së fundmi, në disa gjykime të mbajtura në Kosovë u dënuan një numër i guerilasve, por procesi është penguar për një kohë të gjatë për shkak të natyrës farefisnore të shoqërisë në Kosovë me 1.8 milion banorë, ku të dëshmosh kundër luftëtarëve të UÇK-së nga shumë njerëz shihet si tradhti.

Në një vend gati sa gjysma e Uellsit, guerilasit e dikurshëm mbajnë ndikim në strukturat politike dhe sigurisë.

Dëshmitarët kundër ish UÇK-së “janë në rrezik të madh”, thotë Natasha Kandiq, themeluese e Qendrës për të Drejtën Humanitare me seli në Beograd dhe një avokate e paepur e viktimave të krimeve të luftës në Kosovë dhe çdokund në territorin e ish- Jugosllavisë.

Megjithatë, Kandiq thotë se ka parë shenja optimizmi.

“Ka disa pritshmëri se do të jetë ndryshe nga tjerat”, thotë ajo për Gjykatën e re duke folur në gjuhën angleze.

Kandiq thotë se hetimet e gjykatës së re ishin “shumë të fshehta deri në fund”.

“Askush nuk arriti ta zbulojë se kush do të jetë i akuzuar, kush janë dëshmitarët”, thotë ajo.

“Është e rëndësishme të shohim që njerëzit janë të sigurt”, thotë Kandiq. “Nëse dëshmitarët nuk janë të sigurt, kjo do ta krijojë ndjesinë se askush në Kosovë nuk është i lirë… të flasë”, thotë Kandiq.

Stefan Trechsel, një gjykatës zviceran që mori pjesë në gjykimin e Slobodan Millosheviqit në Hagë, thotë se është jetësore që lista e dëshmitarëve të mbahet e fshehtë.

“Kjo është detyra, natyrisht, për autoritetet hetuese në radhë të parë. Ata do të jenë në teren, duhet të flasin me shumë e shumë veta dhe këtë ta bëjnë në një mënyrë që të mos tregojnë se kë e shohin e kë nuk e shohin si dëshmitar”, tha ai.

Vitet e kaluara në fshehje

E kaluara është përplot mësime.

Në mars 2011, autorja e këtij hulumtimi intervistoi një ish-rojtar burgu të UÇK-së i cili duhej të dëshmonte atë vit në gjykimin e 10 luftëtarëve të UÇK-së, përfshirë edhe Fatmir Limajn, një ish- komandant të guerilies, ish ministër në qeverinë e Kosovës dhe dikur bashkëpunëtor i ngushtë i Presidentit aktual, Hashim Thaçi.

Të dhjetët (Limaj, Nexhmi Krasniqi, Naser Krasniqi, Naser Shala, Behlul Limaj, Refki Mazreku, Sabit Shaba, Shaban Shala, Arben Krasniqi dhe Besim Shurdhaj) akuzoheshin për krime lufte kundër civilëve dhe të burgosurve të luftës së vitit 1999 në një kamp paraburgimi të UÇK-së në fshatin Kleçkë, në qendër të Kosovës.

Identiteti i dëshmitarit, Agim Zogaj, ishte shpallur sekret nga prokurorët europianë dhe ai njihej si Dëshmitari X. Gjashtë muaj pas intervistës, megjithatë, Zogaj u gjet i varur në lis në një park të qytetit Duisburg, në perëndim të Gjermanisë, një muaj para se të fillonte gjykimi i rastit Kleçka. Autoritetet gjermane e vlerësuan këtë vdekje si vetëvrasje, por familja Zogaj i qëndron versionit se ai është vrarë.

Përmbajtja e kësaj interviste po publikohet për herë të parë në këtë artikull, dhe në të hidhet dritë për agoninë që e kishte përjetuar ky dëshmitar, pazarllëkun që bëhej dhe peshën e “nderit” brenda shoqërisë shqiptare.

Zogaj rrëfeu për vitet e kaluara duke u fshehur, tentimet për vrasjen e tij, përpjekjet për t’i dhënë ryshfet dhe presionet nga njerëzit e Limajt për ta bindur të mos dëshmojë.

Zogaj tregoi se nga njerëzit e Limajt iu ofruan 50,000- 60,000 euro për ta tërhequr dëshminë nga ky rast. Por tha se nëse paratë janë zgjidhja, ai do të kërkonte 600,000 euro për ta kompensuar ankthin që i ishte shkaktuar për vite të tëra familjes së tij. Në një rast tjetër, ai tha se i ishte ofruar pagë mujore prej 500 euro dhe i ishte thënë ta hapte një llogari bankare në emër të gruas, gjë që ai e kishte bërë.

Por në të dyja rastet, ai tha se nuk mori gjë. Zogaj tregoi se si babai i burrit të vajzës së tij i kishte bërë presion të tërhiqet. “Ata po e përdorin atë si mjet në mënyrë që ai të përfshihet në vend të tyre”, tha Zogaj.

Ndërkohë Zogaj foli edhe për një takim me Limajn, në prani të të afërmve, në mënyrë që ‘të pajtoheshin’ dhe ta lënë këtë çështje pas. Ai tha se takimi ndodhi në fshatin Lladrovc, afër Kleçkës, më 2 mars 2011, dy ditë para intervistës. Limaj, megjithatë, refuzoi t’ia japë dorën, tha dëshmitari, duke thënë se nuk i kishte bërë asgjë të keqe familjes Zogaj.

Në kohën e intervistës, Zogaj ishte i pasigurt nëse duhej të dëshmonte dhe ishte i paqartë rreth masës së sigurisë që kishte nga EULEX. Ai po shqyrtonte mundësinë e largimit nga Kosova por kishte refuzuar një ofertë nga EULEX për të shkuar në Bullgari.

“As policia jonë, as EULEX nuk mund të garantojnë për mua. Unë jam me Zotin, vetëm me Zotin”, tha ai. “Shpresoj që gjaku im do të jetë i fundit që do të derdhet”.

Zogaj kishte mbajtur një ditar në kohën kur shërbente në kampin e paraburgimit i cili ishte prova kryesore për prokurorinë. Por pas vdekjes, gjykata i shpalli këto dëshmi si të papranueshme prandaj Limaj dhe të akuzuarit tjerëu liruan nga akuzat. Në fund të vitit 2012, vendimi për ditarin u revokua dhe rasti u kthye në rigjykim. Në shtator 2013, të 10 të akuzuarit sërish u liruan nga akuzat, pasi që kryetari i trupit gjykues e deklaroi dëshminë e Zogajt si jo konsistente, kundërthënëse dhe “tërësisht të pabesueshme”.

Limaj, që atë kohë ishte anëtar i lartë i Partisë Demokratike (PDK) të drejtuar nga Hashim Thaçi, në vitin 2005 ishte liruar nga Gjykata e Hagës nga akuzat për krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve e zakoneve të luftës, keqtrajtimit, torturës dhe vrasjes së serbëve e shqiptarëve në një kamp tjetër paraburgimi të UÇK-së. I akuzuari tjetër Isak Musliu gjithashtu u lirua nga akuzat, ndërsa i treti, Haradin Bala, u dënua me 13 vjet burg.

Zogaj tha se ishte kontaktuar së pari nga hetuesit e Hagës në lidhje me hetimin ndaj Limajt dhe kjo ishte koha kur ankthi filloi. Por në fund, ai nuk u thirr për të dëshmuar në gjykim.

Limaj u kthye në Kosovë me një pritje prej heroi, por në tetor të vitit 2016 ai u akuzua sërish për krime lufte, kësaj radhe nga Prokuroria Speciale e Kosovës, për vrasjen e dy civilëve shqiptarë në vitin 1998. Të afërmit e një prej viktimave kanë folur publikisht rreth asaj se çka kanë ditur për vrasjen. Avokati i tij tha se akuzat janë të pabaza. Gjykimi filloi në janar të këtij viti.

BIRN dërgoi pyetje te Limaj përmes kabinetit të partisë së tij rreth akuzave të Zogajt.

Endrit Shala, shef i stafit të Limajt, u përgjigj: “Ashtu siç e dini edhe ju (BIRN) pasi që e keni monitoruar në tërësi këtë proces, Gjykata i ka trajtuar dhe shpallur të pranueshme të gjitha dëshmitë e dhëna para prokurorisë dhe poashtu provat tjera në këtë rast (ashtu dhe dëshmitë e Dëshmitarit X) dhe me gjithë këto dëshmi e prova gjykata duke u bazuar dhe trajtuar ato e ka shpallur të pafajshëm z. Limaj”.

“Dua t’u rikujtoj në procesin Kleqka Limaj është shpallur dy herë i pafajshëm nga trupat gjyqësore të EULEX, të Gjykatës Themelore, dhe në Gjykatën e Apelit”.

“Poashtu dua të theksoj se në këtë proces asnjëherë askush nuk ka paraqitur ndonjë pretendim para gjykatës për ndonjë interferim apo ndikim në dëshmitarë. Po të kishte një gjë të tillë, gjykata dhe prokuroria do të reagonte”.

EULEX vazhdimisht refuzoi të diskutojë për vdekjen e Zogajt ose nëse ai ishte nën mbrojtjen e misionit në atë kohë. Një zëdhënëse refuzoi të flasë për çështjen e mbrojtjes së dëshmitarëve.

“Misioni nuk mund të flasë për funksionimin ose çështjet e sigurisë lidhur me mbrojtjen e dëshmitarëve të tij”, tha zëdhënësja.

Ndryshimi i identitetit

Si Zogaj ashtu edhe Halili mishërojnë sfidat në mbrojtjen e dëshmitarëve në Kosovë, ku identiteti i tyre rrallë mbetet sekret dhe ku lidhjet familjare janë aq të ngushta sa edhe masat e rrepta të një programi të mbrojtjes së dëshmitarëve, përfshi edhe mundësinë e ndërrimit të identitetit, shpesh flasin shumë.

Trechsel, gjykatësi zviceran në gjykimin e Milosheviqit, ndërrimin e identitetit e krahason me “vdekje civile”.

“Praktikisht të gjitha marrëdhëniet shkëputen dhe kjo është siguri e dyshimtë sepse ata që i ndjekin këta persona shpesh arrijnë t’i gjejnë, përkundër të gjitha masave të fshehtësisë”, thotë ai.

Kamudoni Nyasulu, një ish prokuror i OKB-së, thotë se gjatë kohës sa punoi në Kosovë mes viteve 2001 dhe 2003, njohu vetëm një kosovar që pranoi kushtet e mbrojtjes së plotë.

“Personin e vetëm që e mbaj mend që u mor në mbrojtje, i theu rregullat brenda pak muajve”, tha ai për BIRN përmes emailit nga shteti i tij i lindjes Malaëi. “Lidhjet e gjera familjare janë shumë të fuqishme për ta mbajtur një kosovar (shqiptar) pa komunikuar për një kohë të gjatë”.

BIRN intervistoi anëtarë të familjeve të dy dëshmitarëve të larguar nga Kosova para se të fillojë punën gjykata e re. Ata thanë se identitetet e reja janë ndër opsionet që u janë ofruar.

Besohet se shumë nga dëshmitarët e gjykatës së re tashmë janë jashtë Kosovës, kanë emigruar ose janë zhvendosur për qëllime të gjykatës.

Të gjithë e kanë mundësinë që t’i kenë fytyrat dhe zërat të ndryshuar kur shkojnë për të dëshmuar.

“Është e pamundur që të ketë dëshmitarë tërësisht anonimë” – Frank Hopfel, ish- gjykatës në Tribunalin e Hagës

Por askush nuk do të gëzojë anonimitet të plotë, për shkak se të akuzuarit kanë të drejtë të dinë kush po dëshmon kundër tyre dhe të përgatiten për ta marrë atë në pyetje me ekipin e tyre mbrojtës.

“Prandaj është e pamundur që të ketë dëshmitarë tërësisht anonimë”, thotë Frank Hopfel, një gjykatës austriak që ka punuar me Tribunalin e OKB-së në Hagë.

“Nuk mund të ketë dëshmitarë anonimë por vetëm ndryshim të fytyrës dhe zërit karshi publikut dhe mundësinë e përdorjes së dëshmive (me shkrim)”, tha ai.

Modeli italian

Dëshmitarët kudo në Europë ankohen për çmimin që duhet ta paguajnë në kuptim të kufizimeve që ua imponon programi i mbrojtjes së tyre.

“Shpesh nuk e kuptojmë kush është armiku ynë më i madh- mafia apo burokracia shtetërore”, thotë siciliani Ignazio Cutro, i cili ka dëshmuar kundër mafias italiane dhe tani kryeson një shoqatë të dëshmitarëve të mbrojtur. Cutro ka truproja, por mund të paraqitet në publik.

Muskuloz me flokë të thinjura, Cutro thotë se vija e kuqe dhe kufizimet që përfshijnë mbrojtjen e dëshmitarëve ishin mbytëse. Dy herë ai anuloi intervistën me gazetaren për shkak të shqetësimeve për sigurinë e tij të ngritura nga truprojat.

“Kam vendosur të qëndroj në vendin tim, sepse jam i bindur se gangsterët duhet të jenë ata që duhet të largohen, jo unë”, thotë ai.

“Por një gjë është e sigurt- herët apo vonë, shteti do na harrojë… për dallim nga gangsterët, të cilët nuk harrojnë”, shton ai.

Prokurori i lartë italian, Maurizio de Lucia, megjithatë, ndihet krenar për arritjet e shtetit në mbrojtjen e dëshmitarëve dhe goditjen e Cosa Nostra-s italiane.

Ai foli për BIRN në zyrën e tij në Gjykatën e Palermos, në javën që shënonte 24 vjetorin e vrasjes nga mafia të Giovanni Falcone-s, prokurorit simbol të Palermos, vdekja e të cilit nxiti lëvizjen anti- mafia. Italia investoi para dhe njerëz në këtë luftë, duke ndjekur sidomos krerët e mafias në një përpjekje për ta shpërbërë organizimin e tyre.

Derisa mafia mbetet e fuqishme, vendi ka përshkuar një rrugë të gjatë nga vitet e përgjakshme 1980 dhe 1990.

“Në 25 vitet e fundit, asnjë dëshmitar nuk është vrarë”, thotë De Lucia.

Si një nga shumë zyrtarët e përfshirë në përzgjedhjen e dëshmitarëve për mbrojtje zyrtare, De Lucia thotë se Kosova do të bënte mirë ta ndiqte modelin italian me të cilin puna në mbrojtjen e dëshmitarëve dhe mbledhjen e dëshmive është e ndarë në dy organe administrative.

“Një autoritet administrativ do të duhej të kujdesej për sigurinë e dëshmitarëve, mundësisht një organ neutral”, thotë ai. Mbrojtja e dëshmitarëve përfshin zhvendosjen, identitetet e reja si dhe sigurinë fizike e financiare. Ky program ka një kosto operacionale prej 40 milionë euro në vit.

Këshilli Europian në qershor të vitit 2016 aprovoi një buxhet prej 29.1 milionë euro për gjykatën e re deri në qershor të vitit 2017.

Çështjet procedurale

Në një intervistë për BIRN në nëntor 2016, kryeprokurori i gjykatës së re, amerikani David Schëendiman, tha se mbrojtja e dëshmitarëve është “një sfidë e madhe”.

Duke refuzuar të flasë për specifika, ai tha: “Mbrojtja e atyre që ne e vlerësojmë se janë në rrezik ose që vihen në rrezik për shkaktë pjesëmarrjes në proces është absolutisht jetësore. Unë kam autoritetin për ta bërë këtë, dhe kam marrë garanci për ndihmën që do të më jepet në këtë çështje”.

Një çështje të cilën ai do të donte ta tejkalojë është konfuzioni që ka pllakosur përpjekjet e mëhershme, thonë ekspertët.

Rastet e krimeve të luftës të gjykuara fillimisht nga misioni i OKB-së, UNMIK, e më pas EULEX ishin përshkuar me probleme të frikësimit.

Rastet ishin trajtuar nga prokurorë dhe gjykatës vendorë e ndërkombëtarë, që punonin sipas një kornize ligjore që ishte pjesërisht mbetje e epokës jugosllave dhe pjesërisht e imponuar nga OKB. Rregullat e gjykatës ishin aplikuar në mënyrë jo konsistente, duke rrezikuar dëshmitarët, ndërsa stafi ndërkombëtar shpesh nuk qëndroi  gjatë për t’u njohur me specifikat e mjedisit kosovar dhe rreziqet me të cilat përballeshin dëshmitarët.

Në një rast, Nyasulu, ish- prokurori i OKB-së në Kosovë, thotë se rasti në të cilin qe përfshirë ai ishte ndarë në dy pjesë, që nënkupton se një grup i të dyshuarve ishte gjykuar së pari dhe grupi tjetër menjëherë më pas. Dëshmitarët ishin të njëjtit.

“Qartësisht kjo shtoi rrezikun ndaj  meje dhe dëshmitarëve”, thotë ai. “Unë jetoja në barraka ushtarake për të pasur 24 orë siguri. Dëshmitarët ishin në shtëpitë e tyre”.

Në një rast tjetër të EULEX-it, një dëshmitar i mbrojtur tha për BIRN se identiteti i tij kishte rrjedhur në publik, siç beson ai nga i akuzuari apo avokati i tij. Ai ishte larguar nga Kosova, por të afërmit e tij që mbetën në Kosovë u bënë shënjestër e frikësimeve. Një i afërm në këtë rast u ngrit për ta mohuar dëshminë e dëshmitarit. “E bëra këtë për hir të atyre që janë gjallë”, tha për BIRN ky i afërm i cili nuk mund të identifikohet.

Dean, ish- prokurori që punoi me UNMIK dhe EULEX mes viteve 2005 dhe 2009 dhe shërbeu si kryesues i Departamentit të Drejtësisë në UNMIK, thotë se “aplikimi konsistent i ligjit ishte një pengesë e madhe për secilin”.

Duke folur për gjykatën e re, ai thotë se “ata do t’i adresojnë këto çështje dhe se ligji procedural që zhvillon dhoma speciale do e shqyrtojë se si të merren me këtë çështje”.

Megjithatë, gjykata, e themeluar sipas ligjit të Kosovës, do të varet në një shkallë nga bashkëpunimi i qeverisë së Kosovës, e cila përfshin partinë kryesore të dalë nga UÇK, PDK-në.

“Një element esencial i besimit të ndërsjellë e vullnetit të mirë ndërmjet institucioneve të Kosovës dhe Dhomën Speciale është esencial”, thotë Dean.

Hopfel thotë se gjykata e re do të duhet t’ia bëjë të qartë qeverisë se “çdo ndërhyrje në administrimin e drejtësisë do t’i nënshtrohet sanksioneve”.

Ignazio Cutro, i cili dëshmoi kundër mafias siciliane dhe drejton një shoqatë të dëshmitarëve të mbrojtur. Foto kortezi: Ignazio Cutro.

Ignazio Cutro, i cili dëshmoi kundër mafias siciliane dhe drejton një shoqatë të dëshmitarëve të mbrojtur. Foto kortezi: Ignazio Cutro.

Guximi

Kosova mori përgjegjësinë për t’i gjykuar krimet e luftës në fund të vitit 2014 dhe është në proces të zhvillimit të programit për mbrojtjen e dëshmitarëve. Besimi, megjithatë, është i mangët, thotë Besim Kelmendi, një prokuror në Prokurorinë Speciale të Kosovës.

“Për shkak të kontekstit politik dhe historik, dhe një tradite të mosbesimit në drejtësi, dëshmitarët ende nuk besojnë në gjykatat e Kosovës”, thotë Kelmendi për BIRN.

“Nën Tribunalin e Hagës, UNMIK-un dhe EULEX-in, pati dështime sistematike në mbrojtjen e dëshmitarëve”.

BIRN ka pyetur Zyrën për Informim të Tribunalit të OKB-së në Hagë rreth ankesave ndaj sistemit të mbrojtjes së dëshmitarëve por nuk ka marrë përgjigje. BIRN gjithashtu ka kontaktuar  Helena Vranov Schoorl, drejtuese për mbështetje të viktimave dhe dëshmitarëve në këtë tribunal, e cila tha se një studim mbi përvojat e dëshmitarëve me këtë gjykatë thotë se duhet bërë më shumë për t’i zhvilluar dhe standardizuar mekanizmat mbështetës.

Një zëdhënës në UNMIK gjithashtu refuzoi të flasë për përvojat e misionit në mbrojtjen e dëshmitarëve.

Hopfel, gjykatësi në Tribunalin e OKB-së, thotë se opsionet e gjykatës së re janë të kufizuara dhe  shumëçka do të varet nga garancitë e thjeshta.

“Duhet të forcohet inkurajimi i tyre, kjo është rruga e vetme”, tha ai.

Halili, dëshmitari me të cilin bisedoi BIRN, thotë se hetuesit europianë i kanë thënë t’i kontaktojë për shqetësimin më të vogël. “Jetoj sot për nesër”, thotë ai. “Jeta me kufizime të tilla është e rëndë”.

Poshtë më luginë dëgjohen krisma armësh, me gjasë nga ndonjë aheng familjar. Halili thotë se ndihet nën kërcënim të rritur. “Frikësohem për familjen, jo për veten”, thotë ai.

“Ata duhet të jenë në varr”, thotë ai për torturuesit. “Vetëm atëherë do të jemi baras”.

Fatime Selimaj, djali i të cilës, Iliri, u vra në vitin 2003, disa muaj pasi dëshmoi kundër ish- komandantëve të UÇK-së. Foto: Serbeze Haxhiaj.

Fatime Selimaj, djali i të cilës, Iliri, u vra në vitin 2003, disa muaj pasi dëshmoi kundër ish- komandantëve të UÇK-së. Foto: Serbeze Haxhiaj.

‘Menduam se po shkonte në Amerikë’

Fatime Selimaj kujton një ditë me diell shkurti të vitit 2003 kur biri i saj 23 vjeçar, Iliri, paketoi valixhet dhe la shtëpinë meqë kishte vendosur të dëshmonte kundër bashkluftëtarëve të tij të UÇK-së.

“Menduam se po shkonte në Amerikë”, thotë ajo. Por dy javë më vonë ai ishte kthyer. Ajo thotë se misioni i OKB-së në Kosovë i kishte thënë Ilirit se “mund ta dërgonin në Mal të Zi por ai refuzoi të shkojë atje”, me gjasë për shkak të afërsisë dhe një komuniteti të madh shqiptarësh në këtë shtet.

Dy muaj më vonë, në prill 2003, Iliri u qëllua për vdekje në timonin e veturës së tij në afërsi të shtëpisë në një fshat të Pejës. Gruaja e axhës së tij pesëmuajshe shtatzënë me binjakë u vra gjithashtu në veturë. Policia nisi një hetim por askush kurrë nuk u akuzua për vrasjen e Ilir Selimajt.

“Ky rast kishte rreziqe të mëdha, politikisht”, thotë për BIRN, ish prokurori i OKB-së në këtë rast, Kamudoni Nyasulu.

Nyasulu thotë se disa dëshmitarë në këtë rast ruheshin nga policia, por nuk ishin “saktësisht në programin e mbrojtjes së dëshmitarëve”. Selimaj ishte njëri nga ta.

“Kjo përfshinte disa lloje masash të sigurisë dhe mbrojtjes që ishin marrë në faza të ndryshme të procesit gjyqësor”, thotë ai. “Kjo nuk garantonte mbrojtje 24 orë dhe nuk përfshinte kufizim të lëvizjes apo komunikimit”.

Familja Selimaj nuk bëri kurrë ndonjë ankesë formale në UNMIK rreth vrasjes dhe një zëdhënës i këtij misioni thotë se nuk ekzistojnë të dhëna për rastin.

Nyasulu kujton një ditë gjatë gjykimit teksa po drekonte, i shoqëruar nga truprojat, në rrugën e gjykatës, kur një i dyshuar i cili Nyasulu thotë se po garonte për një post politik u ul në tavolinën e tij. “A e dini se mund t’ju vras tani dhe asgjë nuk do të ndodhë”, citon Nyasulut’i ketë thënë burri, emrin e të cilit ai nuk pranoi ta tregojë.

Serbeze Haxhiaj është redaktore e lajmeve në televizionin publik të Kosovës, RTK. Ky artikull është prodhuar si pjesë e Bursës Ballkanike për Ekselencë në Gazetari, e mbështetur nga Fondacioni ERSTE dhe Fondacioni për Shoqëri të Hapur, në bashkëpunim me Rrjetin Ballkanik për Gazetari Hulumtuese.

Rasti Haradinaj mund të shtyhet përtej 2 marsit

Procedurat gjyqësore për rastin Ramush Haradinaj në Francë, mund të mos përfundojnë më datën 2 mars dhe procesi të vazhdojë tutje, thonë njohësit e të Drejtës Penale Ndërkombëtare në Kosovë.

Periskopi.com Lajme

Profesori i të Drejtës Penale Ndërkombëtare, Ismet Salihu, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë, tha se kjo çështje mund të shtyhet deri sa gjykata dhe më pas Ministria e Drejtësisë në Francë në bazë të administrimit të provave të marr vendim se si do të veprohet tutje.

“Është rreziku që procesi mund të zvarritet edhe më tej, për shkak se Franca, organet kompetente në këtë rast, nisur nga gjykatat, duhet të shqyrtojnë qëndrueshmërinë, vlefshmërinë, vërtetësinë e atyre provave që Serbia i ka deponuar. E për vlerësimin e kësaj, mendoj se duhet kohë”.

“Serbia, sigurisht që ka deponuar shumë prova. Kështu që kjo mundet të përmbyllet më 2 mars, por para dy marsit kurrsesi. Pra, mund edhe të shtyhet”, tha Salihu.

Profesori Salihu tha se rastet e tilla kërkojnë kohë, derisa mekanizmat përkatës të drejtësisë të binden që provat e dorëzuara janë, përkatësisht nuk janë të besueshme.

“Serbia i ka vlerësuar dhe i ka deponuar [provat]. Tash Franca, duhet me të bindet dhe të konstatojë se vërtetë këto prova qëndrojnë ose jo. Fakti se është caktuar seanca më 2 mars nuk do të thotë domosdoshmërish se do të zgjidhet kjo kërkesë me – po ose jo”, tha Salihu.

Një gjykatë franceze në Colmar të enjten ka shtyrë vendimin për lirimin ose ekstradimin në Serbi të ish-kryeministrit të Kosovës, Ramush Haradinaj, deri më 2 mars. Pas përfundimit të seancës Haradinaj tha se “Serbia po provon ta pengojë rrugën e Kosovës si shtet i pavarur e sovran”.

Analisti politik Driton Selmanaj mendon se vonesa e mëtutjeshme e një vendimi në institucionet e drejtësisë në Francë për Haradinajn, nxit dyshime të tjera përtej çështjeve juridike.

“Prolongimi i vendimmarrjes për Haradinajn, nxit dilema. A mund të jetë ndonjë aranzhim i cili mund të lidhet edhe me Gjykatën Speciale, kjo është herët ndoshta të thuhet, por këtu gjithçka nuk po duket e qartë. Ka dilema. Them prolongimi i mëtutjeshëm nxit dyshime rreth asaj se a është një proces i pastër, krejtësisht juridik apo ka diçka tjetër përtej kësaj”, tha Selmanaj.

Ndalimi i ish-kryeministrit të Kosovës, Ramush Haradinaj, nga zyrtarët e institucioneve të Kosovës është cilësuar si i papranueshëm.

Ministri i Punëve të Jashtme në Qeverinë e Kosovës Enver Hoxhaj, e ka quajtur të pakuptimtë dhe të panevojshme mbajtjen e mëtutjeshme të Haradinajt në Francë.

“Kemi ofruar mbështetjen e nevojshme shtetërore dhe diplomatike duke besuar thellë në pafajësinë e tij. Mbajtja e mëtutjeshme është e pakuptimtë dhe e panevojshme”, ka shkruar Hoxhaj, në rrjetin social Facebook.

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, u ndalua nga autoritetet franceze me 4 janar në aeroportin e Bazelit, në bazë të një fletë-arresti të lëshuar nga autoritetet e Serbisë, që daton nga viti 2004.

Haradinaj ishte komandant i lartë i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe pas luftës themelues i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, një parti parlamentare të cilën ai e udhëheq akoma.(REL)

Heshtja e të gjithëve për vonesën e ‘hapjes’ së gjykatës në veri

As pala kosovare as Bashkimi Evropian nuk flasin për mosfillimin e zbatimit të Marrëveshjes së Drejtësisë.

Periskopi.com Lajme

10 janari 2017 ishte paralajmëruar nga ministrja për Dialog, Edita Tahiri si datë për finalizimin e Marrëveshjes për Drejtësi të arritur në Bruksel.

Ndërkohë që ka kaluar më shumë se një javë nga kjo datë, për moszbatimin e Marrëveshjes nuk pranojnë të deklarohen as nënshkruesit e saj nga pala kosovare, as Bashkimi Evropian si ndërmjetësues.

Pas dy ditë bisedimesh mes Kosovës dhe Serbisë, në fund të nëntorit të vitit 2016 ishte arritur marrëveshja për finalizimin e zbatimit të Marrëveshjes për Drejtësi.

Referuar komunikatës së Zyrës së Kryeministrit pas dakordimit për zbatueshmëri, ministrja për Dialog, Edita Tahiri, kishte thënë se finalizimi i zbatimit të kësaj marrëveshje ka rëndësi të madhe për Kosovën sepse e njëjta mundëson shtrirjen e sovranitetit shtetëror në veri të vendit në fushën e drejtësisë.

“Kjo Marrëveshje është e rëndësishme për shtetin dhe qytetarët e saj sepse institucionet shtetërore të drejtësisë me 10 janar 2017 do të fillojnë funksionimin tashmë në tërë territorin e shtetit tonë si dhe më në fund qytetarët do të mund të kërkojnë drejtësi nga institucionet shtetërore të Kosovës”, citohej ministrja Tahiri.

Madje kryenegociatorja meritat për këtë ia kishte lënë dialogut të Brukselit.

“Zbatimi i Marrëveshjes së Brukselit për Drejtësi mundëson krijimin e sistemit unik të drejtësisë së Kosovës në pjesën veriore të Kosovës, që po ndodh pas shumë vitesh dhe këtë e mundësoi dialogu i Brukselit, përkatësisht Marrëveshja e Brukselit për Drejtësi”.

KALLXO.com i ka dërguar pyetje ministres Edita Tahiri rreth moszbatimit të Marrëveshjes, por ajo nuk ka pranuar të deklarohet rreth çështjes. Arsyetimi i këshilltarëve të saj është “për shkak të tensioneve të krijuara”.

“Përderisa janë këto tensione, ministrja nuk do të prononcohet rreth temave te dialogut. Në këtë situatë të provokimeve dhe tensioneve te krijuara nga Serbia, nuk është koha për të biseduar për dialogun. Kur të krijohen rrethana më të mira do t’ju përgjigjet”, ka thënë këshilltarja e saj, Ramize Sejdiu.

Me këtë Marrëveshje, e cila parasheh shuarjen e strukturave paralele në sistemin gjyqësor që kanë vepruar në veri të vendit në mënyrë ilegale, Serbia ishte obliguar që deri më 9 dhjetor 2016 të njoftojë BE-në me shkrim për shfuqizimin e kontratave të punës dhe ndaljen e pagesave për gjyqtarë e prokurorë serbë, të cilët parashihen të integrohen në sistemin gjyqësor të Kosovës.

“Serbia obligohet që ta njoftojë me shkrim BE-në, më së voni deri më 9 dhjetor 2016, se ka realizuar këto obligime zbatuese. Integrimi i tyre në sistemin e Kosovës do të bëhet me 10 janar 2017”, thuhej po ashtu në komunikatën e Zyrës së Kryeministrit të Kosovës.

KALLXO.com ka pritur qe dy ditë një përgjigje nga Maja Kocijançiq, zëdhënëse e Përfaqësueses së Lartë të Bashkimit Evropian, rreth funksionalizimit të gjykatave në veri, por ajo nuk është përgjigjur ende.

E Nehat Idrizi, kryesues i Këshillit Gjyqësor të Kosovës, tha për KALLXO.com se kjo marrëveshje për shkak të ndërrimit të rrethanave nuk fillon.

“Marrëveshja për Drejtësi për shkak të rrethanave të reja nuk fillon. Për detaje tjera drejtojuni ministres për Dialog, Edita Tahiri”, ka thënë ai.

Sipas Marrëveshjes për Drejtësi do të vendoset një gjykatë themelore dhe një zyrë prokuroriale në rajonin e Mitrovicës, ku përfshihen shtatë komuna ashtu siç përcaktohet me Ligjin për Gjykatat e Republikës së Kosovës.

Ligji për Gjykatat i Republikës së Kosovës Nr. 03/L-199, neni 2.7, përcakton se Gjykata Themelore e Mitrovicës me seli në Mitrovicë themelohet për territorin e Komunës së Mitrovicës Jug dhe Mitrovicës Veri, Leposaviqit, Zubin Potokut, Zveçanit, Skenderajt dhe Vushtrrisë. Sipas këtij Ligji në Kosovë ekzistojnë gjithsej shtatë gjykata themelore.

Delegacioni i udhëhequr nga ministrja Edita Tahiri kishte në përbërje edhe Nehat Idrizin, Tonka Berishajn, u.d. kryetare e Gjykatës së Apelit, këshilltaren dhe koordinatoren e çështjes, Arjeta Rexhaj, Albert Avdiu, drejtor i Sekretariatit të Këshillit Gjyqësor të Kosovës dhe koordinator i grupit të punës për drejtësi dhe përfaqësuesi nga Ambasada e Kosovës në Bruksel, Haxhi Bajraktari.

Prokuroria deklarohet për arrestimin e djalit të gjykatëses në Deçan (Video)

Prokuroria e Shtetit gjatë ditës së djeshme ka kuptuar për informacionet e publikuara në platformën KALLXO.com, se familjarë të përgjegjëses së Gjykatës në Deçan janë përfshirë në një kërkesë për ryshfet, me qëllim të përshpejtimit të një lënde në gjykatë, thuhet në njoftimin e Prokurorisë së Shtetit.

Periskopi.com Lajme

“Si rezultat i bashkëpunimit dhe shkëmbimit të informacioneve dhe kontakteve të marra me dëshmitarët e mundshëm të këtij rasti, është bërë e mundur që gjatë ditës së sotme, me urdhër të Prokurorisë Themelore të Pejës të arrestohet shtetasi F.T.

Gjatë ndërmarrjes së veprimeve hetimore të prokurorisë dhe Policisë, e me dyshimin për keqpërdorim të pozitës zyrtare, fillimisht është shoqëruar e më pas edhe është ndaluar edhe gjyqtarja mbikëqyrëse e Gjykatës Themelore të Pejës, dega në Deçan, S. T. dhe Prokuroria në pajtim me dispozitat ligjore të KPP-së do të kërkojë nga gjykata kompetente zbatimin e masave adekuate ndaj të dyve për sigurimin e prezencës së të dyshuarve në procedurë penale.

Prokuroria e Shtetit inkurajon qytetarët që në vazhdimësi të denoncojnë raste të korrupsionit e po ashtu shpreh gatishmërinë dhe vullnetin, që ashtu sikurse ka ndodhur disa herë deri më tani, që të bashkëpunojë me media dhe organizata të cilat kanë informacione për aktivitete kriminale në shoqërinë tonë duke siguruar zbatimin e barabartë të ligjit penal për të gjithë”, thuhet në njoftim.

Limajt i lexohet aktakuza për rastin Hoxha e Binishi, ai e quan të shpifur

Është mbajtur shqyrtimi fillestar në Gjykatën Themelore të Gjakovës, ku Fatmir Limaj është paraqitur në cilësinë e të akuzuarit për krime lufte.

Periskopi.com Lajme

Prokurorja Drita Hajdari, ka lexuar aktakuzën kundër Limajt me anë të së cilës akuzohet se ka kryer krime lufte gjatë luftës në Kosovë.

Limaj akuzohet për krime lufte që lidhen me vrasjen e dy civilëve të ndodhur më 2 tetor të vitit 1998 në Komunën e Malishevës. Në aktakuzë mes tjerash thuhet se Limaj gjatë luftës në Kosovë si pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, si komandant ushtarak i Brigadës 121 ka shkelur rëndë nenin 3 që është i përbashkët për 4 konventat e Gjenevës të datës 12 gusht 1949 në atë mënyrë që nuk ka ndërmarrë masa të arsyeshme dhe të nevojshme brenda kompetencave për ta parandaluar apo ndalur vrasjen e Ramiz Hoxhës nga fshati Bellanicë dhe Selman Binishit nga fshati Banjë.

Sipas aktakuzës të lexuar nga prokurorja Hajdari, Limaj nuk u angazhua as për zbardhjen e këtyre dy vrasjeve.

“Në atë mënyrë që nuk ka ndërmarrë masa të arsyeshme dhe të nevojshme brenda kompetencave të tij, për të parandaluar apo për të ndaluar vrasjen e Ramiz Hoxhës, nga fshati Bellanicë dhe Selman Binishi nga fshati Banjë, të cilët me arsyetim se janë bashkëpunëtorë të okupatorit, me datën 2 tetor 1998 janë marrë në fshatin Bellanicë, komuna e Malishevës, i cili fshat ishte në zonën e përgjegjësisë së Brigadës 121. Dhe janë ekzekutuar në hyrje të fshatit Kravasari, në atë mënyrë që 4 pjesëtarë të UÇK-së, të maskuar dhe të armatosur deri tani të paidentifikuar, rreth orës 13:00 kanë ardhur në fshatin Bellanicë me veturën Golf (krem), pa targa, kanë hyr në shitoren Meti, ku ishte tani i ndjeri Selman Binishi. E kanë goditur me grusht në kokë, e kanë nxjerr nga shitorja dhe e kanë futur në bagazhin e veturës. Pastaj, kanë shkuar para xhamisë së fshatit dhe kanë kërkuar nga fshatarët, të cilët dolën nga xhamia, pas faljes së namazit që t’ua dorëzojnë imamin e xhamisë, Imer Hoxha. E duke menduar që vërtet do të shkojnë tek shtëpia e tij, në veturë kanë hyrë edhe Hajriz Hoxha. Personat e maskuar janë larguar në drejtim të daljes së fshatit, pasi që ndërkohë të cilët i treguan se personat e maskuar, i kanë detyruar që të zbresin nga vetura. Ata i takuan të pandehurit Fatmir Limaj dhe Skënder Hoti, që të dy të veshur me uniforma të UÇK-së. Të cilët ishin ndalur me veturë buzë rrugës”, tha Hajdari.

I akuzuari Fatmir Limaj tha se nuk ndihet fajtor për këtë akuzë ndërsa sipas tij kjo aktakuzë është tërësisht e shpifur, e motivuar, e stimuluar për qëllime, të cilat gjatë gjykimit do të dëshmohen.

Kryetari i Nismës shpreson se do të zbardhet mirë motivi i krejt kësaj maskarade që është bërë në këtë prokurori.

“Natyrisht, që nuk ka ndonjë arsye. Kjo aktakuzë tërësisht është e shpifur, e motivuar, e stimuluar… Shpresoj që të zbardhet mirë motivi i krejt kësaj maskarade që është bërë”, tha Limaj.

Nga ana tjetër avokati mbrojtës i Limajt, Tahir Rrecaj, kontestoi përgjegjësinë komanduese të Limajt në kohën kur kanë ndodhur këto vrasje në Malishevë.

“Aktakuza kundër Limajt nuk është e mbështetur në prova. Z. Limaj akuzohet për përgjegjësi komanduese, mirëpo në aktakuzë nuk janë dhënë arsye lidhur me asnjërën prej atyre karakteristikave, që e karakterizojnë përgjegjësinë komanduese siç është: kontrolli efektiv mbi një territor të caktuar, kontrolli efektiv mbi varësit e vet. Fakti që z. Limaj, nuk e ka ditë atë. Nuk ka qenë në përgjegjësi në asnjë mënyrë që z. Limaj të ndërmarrë masa për zbulimin eventual të kryesit, sepse kjo ka qenë përgjegjësi e Shtabit të Përgjithshëm. Ka qenë një komunikatë që Shtabi i Përgjithshëm, e ka marr përgjegjësinë për vrasjen e atyre personave. Tani komunikata a është e vërtetë apo jo, është çështje e Prokurorisë. Sidoqoftë, vet fakti se ajo komunikatë ka dal në media, tregon se në atë kohë ka qenë kompetencë e Shtabit të Përgjithshëm dhe Drejtorisë Juridike apo Gjykatës Ushtarake, që të ndërmarrin masa për hetimin, zbulimin dhe gjykimin e personave të dyshuar… Unë besoj që aktakuzë do të hedhet poshtë, z.Limaj do të lirohet nga aktakuza sepse nuk mban asnjë lloj përgjegjësie për këto vrasje të pretenduara”, tha avokati Rrecaj.

Aktakuza ndaj Fatmir Limajt është ngritur në tetor të vitit që shkoi nga Prokuroria Speciale. Përndryshe aktakuza ndaj Limajt për krime lufte u ngrit nga Prokuroria Speciale në tetor të 2016.

Policia teksa e dërgojnë Ramush Haradinajn në Gjykatë (Foto)

Është publikuar fotografia e momentit kur Ramush Haradinaj i shoqëruar nga policia franceze, është paraqitur në Gjykatën e Apelit të qytetit të Colmar në Francë.

Periskopi.com Lajme

Gjykata franceze pritet të marrë një vendim për Haradinajn, pas arrestimit të tij në Aeroportin e Bazelit, bazuar në një fletëarrest të Interpolit, të lëshuar me kërkesë të Beogradit.

Haradinaj është ballafaquar me një situatë të tillë gjatë vitit 2014 në Slloveni por ishte liruar./ Lajmi.net

ramushaa-650x358