Bugajski flet nga Prishtina, për krizën në Ballkan dhe fajin që ka Serbia

Periskopi.com Lajme

Më datë 3 maj, është mbajtur ligjërata “Kriza në Ballkan dhe administrata e Trump-it” nga analisti i mirënjohur politik, Janusz Bugajski, i cili ka shërbyer edhe si konsulent për çështjet e Evropës Lindore për organizata dhe agjenci të ndryshme qeveritare në SHBA.

Ligjërata konsistoi në diskutimin mbi gjendjen aktuale në shtetet e Ballkanit dhe ndikimin që do të ketë administrata e Trump në këtë rajon.

Bugajski theksoi disa pika kyçe për krizën e cila e ka kapluar Ballkanin dhe faktorët që do mund t’i shkaktonin krizat e tjera potenciale. E para, ka të bëjë me frustrimin ekonomik në gjendjen ekonomike në rajon, duke nënvizuar shkallën e lartë të papunësisë tek të rinjtë në vendet si Spanja, Italia dhe Greqia. Ky lloj frustrimi ekonomik shumë lehtë mund të përkthehet në kartë politike të partive opozitare, duke shkaktuar lloje të ndryshme të popullizmit. Gjithashtu, sipas Bugajskit, partitë politike në Ballkan janë të ngarkuara ideologjikisht, dhe madje të pozicionuara në krahët ekstrem të së majtës dhe të djathtës, çfarë edhe ka bërë redikalizimin e mjeteve kundërshtuese të përtive opozitare.

Pika e dytë, sipas Bugajskit ka të bëjë me autoritarizmin në rritje e sipër nga dy shtetet më problematike në Ballkan, Serbia dhe Maqedonia. Ku sipas tij, në këto dy vende jo vetëm partitë opozitare por edhe shoqëria civile kanë pretenduar se shteti është i kapur nga partitë në pushtet. Në lidhje me këtë Bugajski shtoi: “Qëllimi i shumë partive politike në Ballkan është të fusin duart deri tek ligji, dhe në këtë mënyrë të arrijnë të mbajnë sa më gjatë vetën e tyre në pushtet. Një formë tipike e autoritarizmit, është vërejtur në Maqedoni, ku partia në pushtet është akuzuar për përgjime të partisë kundërshtare e deri tek anëtarët e bashkësisë”.

Pikën e tretë, Bugajski e shikon te numri i madh i protestave nga organizatat e shoqërisë civile dhe nga partitë opozitare, ku kohët e fundit kemi parë protesta në Serbi dhe në Bosnjë. Ai theksoi faktin se këto protesta mund të shkojnë drejt popullizmit.

Së këndejmi, Bugajski vendosi në fokus problemin e përshkallëzimit etnik që krijon një ndarje mes miqve dhe armiqve. Kjo sipas tij kjo është manifestuar në Maqedoni, ku lidhja e social-demokratëve dhe grupit të integrimit Evropian është bllokuar. Shqiptarët janë ndarë në një tabor të caktuar politik duke u lënë vazhdimisht jashtë politikbërjes. Problemi tjetër sipas Bugajskit qëndron edhe te ideja e ndarjes së shqiptarëve dhe krijimi i Shqipërisë së madhe, e cila është duke u përdorur nga qarqe të caktuara në rajon. Në këtë linjë, shqetësimi kryesor për Ballkanin Bugajski e shikon te Nacionalizmi, i cili është në rritje e sipër në vendet në këtë rajon.

Gjatë ligjëratës Bugajski përmendi edhe konfliktin për kufijtë. Dhe, shembull primar këtu sipas tij është Kosova, ku tensionet jane ngritur mes lidereve shqiptare dhe atyre serb, per te shkaktuar legjitimitetin e lidereve serb apo shqiptar. Në lidhje me këtë Bugajski shtoi: “Konfliktet etnike që ndodhin në një vend, mund të shpërndahen në shtetet fqinje. Mbaj mend 26 vjet më parë që secili konflikt mund të jetë destabilizes për rajonin, dhe kjo ishte pikërisht në shpërbërjen e Jugosllavisë. Pika ime ishte se konflikti më potencial është përbrenda Maqedonisë. Madje edhe konfliktet serbo-kroate, Kosove-Serbi, Bosnje-Serbi, te gjitha këto mund të përmbaheshin brenda Jugosllavisë. Por konflikti në Maqedoni nuk mund të permbahet dhe kjo gjithsesi ka pasur gjasa më të medha të perfshijë në konflikt Kosovën, Greqinë, Bullgarinë etj. Dhe të gjitha këto janë në të kundërtën e interesit të Kosovës”.

Gjithashtu, u pohua se partitë poltike te cilat rrezikohen nga humbja e pushtetit, e kanë zakon të drejtojnë gishtin nga faktore te jashtem potencial. Një situatë e tillë haset në rastin e Soros, ku janë të përfshira partitë në Shqipëri, Hungari dhe Maqedoni.

Në pikën e fundit, Bugajski trajtoi çështjen e Rusisë dhe intereset e saj per rajonin. Ai tregoi që Rusia vazhdon të jetë e interesuar per Ballkanin. Ku, ndër të tjerash, kemi një situate ku Rusia do të shfrytëzoj këtë situatë për të zgjatur ndikimin në Ballkan, për ta lënë zonen e Ballkanit një zonë të targetuar nga Rusia. Shqetësimin kryesor këtu ai e shikon në rritjen e ndjenjave anti-amerikane.

Në fund të ligjëratës, Bugajski shtoi disa fjalë për presidentin e SHBA-ve, Donald Trump. Sipas tij, gjërat kane ndryshuar ne javët e fundit. Ai vendosi në diskutim slloganin “Amerika e para” (America First). Dhe, Bugajski tregon se kjo mund te ketë dy  kuptime. Domethënia e parë ka të bëjë me atë se ne jemi të parët ne botë dhe do të sigurohemi për këtë. E dyta, Amerika është e para dhe te vetmit, nuk na nevojitet bota. Bugajski vazhdoi duke thënë së Trumpi është duke bërë një ndryshim nga Amerika e vetmuar në udhëheqësen e botës. Kjo vërehet edhe në disa veprime të tij, ku gjatë fushates Trump e konsideronte NATO-n si të vjeteruar: “Së pari, Trump ka shtyrë  çeshtjen se vendet që janë anëtare te natos të shkojnë me rritje të GDP-së deri ne 2%. Trump e ka përqendruar vëmendjen e nje numri të madh të vendeve në këtë çeshtje. Fakti i dytë pozitiv është një ekip i jashtzakonshëm kompetent i sigurisë që Trump e ka vendosur në SHBA. Dhe kemi një numër të madh të njerëzve të cilët kanë hyrë në administratë, dhe kanë një përkushtim të madh për një rol internacionalist te SHBA-ve. Një numër i madh i politikave që kanë qenë në agjendën e Trump si ato izolative janë shtyrë anash. Sikurse e dini prioritetet kryesore te sigurisë Amerikane, janë në lindje të mesme, Kore e Veriut, Afganistan, ndersa Ballkani është mjaft poshtë në listë. Kjo nuk është specialitet i Trupm, por i administratave paraprake”.

Një nga pyetjet e studentëve drejtuar Bugajskit, ishte edhe çështja e krijimit të ushtrisë së Kosovës. Dhe, në lidhje me ushtrine e Kosoves, ai u shpreh se  Kosova duhet ta krijoj ushtrinë, çeshtja eshte sa do te zgjas krijimi saj: “Ketu presidenti Thaçi ka pasur te drejtë, mirëpo ka gabuar ne lidhje me menyren se si e ka bere. Duhet të ekzistoj nje mekanizem, nje plan dhe duhet te ekzistoj perkrahja teknike dhe politik”.

Bugajski përfundoi ligjëratën e tij, duke thënë që ajo çfarë kemi mësuar në 25 vitet e fundit është se pa SHBA-në Kosova nuk do të ishte e pavarur.

Bugajski flet për Talat Xhaferin, e sheh si zgjidhje për trazirat në Maqedoni (Video)

Periskopi.com Lajme

Eksperti nga Qendra për Analiza të Politikave Evropiane (CEPA) dhe Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), Janusz Bugajski, i ka quajtur provokime të Serbisë ardhjen e trenit dhe ngritjen e murit në veri të Mitrovicës.

Bugajski ka theksuar se problemet e Serbisë dhe Kosovës nuk kanë filluar tani, “por ato janë të pranishme shumë përpara pavarësisë së Kosovës”, raporton Ekonomia Online.

Këto komente ai i ka bërë në një ligjëratë me temë “Administrata e Trumpit dhe kriza në Ballkan”, të organizuar nga Kolegji Riinvest.

Bugajski ka thënë se kriza, e cila është prezent në Ballkan nuk është e vetme, por ka kapluar tërë globin. Ai ka folur edhe për ndarjen e Kosovës nga ish-Jugosllavia, për ndihmën e ShBA-së që i ka ofruar Kosovës.

Ai tha se Administratat e presidentëve amerikanë duke filluar nga ajo e Clintonit deri tek Trumpit kanë për qëllim ofrimin e paqes duke përfshirë këtu edhe vendet e Ballkanit Perëndimor.

“Ballkani, ku pjesë e saj janë edhe shtetet anëtare të Bashkimit Evropian kanë një infrastrukturë ekonomike të brishtë”, ka thënë ai.

“Kriza ekonomike e vitit 2008 ka qenë e vështirë për të gjithë, nga ajo pjesë qeveritë duhet të thërrasin më shumë investitorët në mënyrë që vendet të kalojnë në etapat e zhvillimit”, ka shtuar Bugajski.

Ai ka folur edhe për zgjedhjet të cilat do të mbahen në Shqipëri, ku ka thënë se qytetarët e Shqipërisë duhet të vendosin për një qeveri, e cila bënë progres për popullatën.

Sa i përket situatës në Maqedoni ai ka thënë se nuk është mirë që një qeveri të bëjë ndarje etnike.

Për trazirat në Maqedoni ai ka thënë se Ivanov është ai që po bënë ato, por zgjidhja e vetme sipas tij, mund të jetë nëse në krye të Kuvendit vjen një shqiptar, i cili tashmë është zgjedhur.

Kurse sa i përket situatës në Serbi dhe zgjedhjen e presidentit, Bugajski ka thënë se duhet të bëhet një zgjidhje, sepse sipas tij, njerëzit të cilët po protestojnë nuk dëshirojnë që Aleksandar Vuçiq të jetë në krye të shtetit.

 

Bugajski të mërkurën ligjëron në Prishtinë

Periskopi.com Lajme

Eksperti i njohur amerikan nga Qendra për Analiza të Politikave Evropiane (CEPA) dhe Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), Januzs Bugajski, nesër mbanë ligjëratë në Prishtinë.

Dr. Bugajski do të jetë mysafir i Riinvest-it nesër, me datë 03.05.2017 (të mërkurën) dhe prej orës 16:00 do të mbajë ligjerat me temën “Administrata e Trumpit dhe kriza në Ballkan”.

Ligjërata do të mbahet në bibliotekën e Riinvestit “Ekrem Beqiri”./ Periskopi

 

Bugajski: Clinton do të ishte më e mirë për Ballkanin dhe Kosovën

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Janusz Bugajski, nga Qendra për Analiza të Politikës Evropiane, me seli në Washington, thotë se Hillary Clinton do të ishte shumë më e mirë për Ballkanin, për rajonin dhe Kosovën, pasi ajo, jo vetëm që do ta vazhdonte politikën e presidentit Obama, por ajo do të dëshironte që ta arrinte kompletimin e misionit.

Periskopi.com Lajme

Radio Evropa e Lirë: Fillimisht dua t’ju pyes për zgjedhjet presidenciale amerikane. Shumë ekspertë dhe analistë thonë se nuk kanë parë garë të këtillë të ashpër dhe të paqartë, sikur kjo ndërmjet Hillary Clintonit dhe Donald Trumpit. Si do t’i përshkruanit ju këto zgjedhje?

Janusz Bugajski: Janë zgjedhje të pazakonshme sepse të dy kandidatët janë ekstremisht jo të popullarizuar. Mendoj se çfarëdo kandidati tjetër republikan me gjasë do ta mundte Hillary Clintonin, ndërsa nga ana tjetër, pothuajse secili kandidat demokrat do ta mundte lehtë Donald Trumpin.

Ne e kemi një garë që, para se gjithash, është e dy kandidatëve jo të popullarizuar. E dyta, ka shumë sulme personale, në masë të madhe të prodhuara nga Trumpi, dhe e treta, fokus i pamjaftueshëm në çështje politike. Por, mendoj se zgjedhjet aktualisht janë shumë të gjata, pasi po vazhdojnë prej votimeve partiake dhe mendoj se shumë amerikanë janë të ngopur me to.

Radio Evropa e Lirë: Kuptohet, si çdokund në botë, interesim i madh për këto zgjedhje mbretëron edhe në Ballkan dhe Kosovë. Meqë nuk ka pasur deklarata direkte nga të dy kandidatët për çështjen e Kosovës dhe Ballkanit, çka mund të presim nëse Hillary Clinton ose Donald Trump bëhen president të Shteteve të Bashkuara?

Janusz Bugajski: Mendoj se është shumë e qartë se Hillary Clinton do të ishte më e mirë për Ballkanin, për rajonin dhe Kosovën, pasi ajo, jo vetëm që do ta vazhdonte politikën e presidentit Obama, por ajo do të dëshironte ta arrinte kompletimin e misionit. Me fjalë të tjera, ta ndihmojë Kosovën të lëvizë në institucionet ndërkombëtare, të ketë siguri për shtet funksional, përpjekje për luftim të korrupsionit, pastaj përpjekje për kufizim të ndikimit rus në rajon.

Derisa presidenca Trump është shumë e paqartë, shumë e paparashikuar. Besohet se ai kishte lidhje të afërta biznesore me Rusinë, ai u është shmangur kritikave ndaj Putinit, ai e ka përshkruar NATO-n si potencialisht të vjetëruar… Pra, ka shumë frikë se presidenca Trump, aktualisht, do t’i kthente prapa disa nga përfitimet që janë bërë në rajon gjatë 10 viteve të kaluara.