Timothy Less

Propozohet ndryshimi i kufijve të Ballkanit: Të krijohen shtete etnike

Timothy Less, drejtor i Nova Evropa, një konsulencë e riskut politik, si edhe ish-diplomat britanik në Ballkan, përsëri ka dalë me tezën e tij se zgjidhja më e qëndrueshme në Ballkan është krijimi i Shqipërisë së Madhe, Serbisë së Madhe dhe Kroacisë së Madhe.

Periskopi.com Lajme

Less propozon që të ndryshohen kufijtë e Ballkanit, ndërkaq rolin kryesor në këtë drejtim duhet ta ketë SHBA-ja.

Ai konsideron se serbët dhe kroatët në Bosnjë punojnë për të sfiduar Marrëveshjen e Dejtonit, ndërkaq shtonë se shqiptarët në Maqedoni bëjnë thirrje për federalizim të vendit. Less përmend edhe serbët e Kosovës që insistojnë në enklava vetëqeverisëse, duke mos lënë anash edhe shqiptarët e Preshevës për një entitet vetëqeverisës.

Ish-diplomati Less propozon që Washingtoni të mbështetë ndarjen e shteteve shumëetnike ku minoritetet kërkojnë diçka më tepër se që e kanë. Kështu, sipas Less, kroatët në Bosnjë do të bashkoheshin me Kroacinë, kurse serbët me Serbinë; Veriu i Kosovës do të bashkohej me Serbinë, ndërkaq Lugina e Preshevës, Kosova e mbetur, një pjesë e Maqedonisë do të duhej t’i bashkoheshin Shqipërisë. Dhe, Mali i Zi duhet të mbetet shtet i pavarur, ose të bashkohet me Serbinë, duke e humbur një pjesë territori shqiptar.

Timothy Less e mbështet idenë e tij në vegimin e Woodrow Wilson-it për vetëvendosje të popujve.

Bore

Ballkani përfshihet nga temperatura tejet të ftohta

Në malet e Bosnje e Hercegovinës u shënuan temperaturat më e ultë në Ballkan, në minus 27 gradë Celsius.

Periskopi.com Lajme

Vala e të ftohtit pushtoi edhe brigjet e Detit Adriatik. Në qytetin kroat Split, temperatura e ajrit është minus shtatë gradë, që është temperatura më e ulët në 50 vitet e fundit. Rekordi paraprak është prej 23 janarit të vitit 1963, kur në Split janë matur minus nëntë gradë Celsius.

Për shkak të temperaturave të ulëta dhe stuhive të fuqishme, deri në gadishullin Shën Pjetri deti është ngrirë.

Në rajonin e Makarska tashmë dita e tretë po fryn erë me shpejtësi prej 90 kilometra në orë, ndërsa temperatura ka zbritur deri në minus shtatë gradë.

Temperatura të ulëta janë shënuar edhe në Greqi. Në Selanik sot në mëngjes ishte minus shtatë gradë, ndërsa për nesër parashihet minus 10 gradë. Në Athinë temperatura është rreth zeros, ndërsa në pjesët veriore të vendit janë matur minus 15 gradë.

Në Turqi reshjet e borës e bllokuan Stambollin, rreth 500 fluturime ajrore janë anuluar për shkak të kushteve të këqija atmosferike, ndërsa është ndërprerë edhe komunikacioni ujor. Për shkak të dukshmërisë së pamjaftueshme sot është ndërprerë lëvizja e objekteve lundruese nëpër Bosfor, shkruan kosovapress.

Gjatë natës, shtresa e borës në Stamboll arriti deri 40 centimetra dhe shkaktoi kaos nëpër rrugë.

Në Bullgari, në afërsi të kufirit me Turqinë janë gjetur trupat e dy emigrantëve ilegal irakianë, të cilët janë ngrirë për shkak të temperaturave të ulëta.

Vala e ftohtë i kaploi edhe Poloninë, Belgjikën dhe Italinë, ku ka edhe viktima në njerëz.

Numri i përgjithshëm i viktimave në Poloni, të cilët vdiqën nga hipotermia prej 1 nëntorit u ngrit në 53, ndërsa në dy ditët e fundit vdiqën 10 persona. Në pjesë të caktuara të vendit temperatura e ajrit ka zbritur deri minus 20 gradë.

Së paku gjashtë persona të pastrehë vdiqën nga të ftohtit në Itali, ndërsa fluturimet janë rikahëzuar, rrugët janë mbyllur, ndërsa komunikacioni hekurudhor është ndërprerë.

Qytetarët e Moskës patën Krishtlindjet më të ftohta në 120 vitet e fundit, me ç’rast gjatë natës janë matur minus 30 gradë. Në Sankt Petersburg janë matur minus 24 gradë, ndërsa policia gjeti trupin e një burri, i cili ishte ngrirë gjatë natës.

Edhe Zvicra është kapluar nga i ftohti polar. Në Davos janë matur minus 19 gradë, ndërsa në Bernë minus 15,5 gradë.

Në Belgjikë humbi jetën një burrë pasi doli nga rruga për shkak të ngricave.

Në dy fshatra të Bavarisë mbrëmë temperatura zbriti deri minus 26 gradë, ndërsa në Berlin janë matur minus 15 gradë.

Gara e armatimit mes Kroacisë dhe Serbisë rrezikon paqen në Ballkan

Kryeministri serb, Aleksandar Vuçiç, me rastin e vizitës në Moskë ka arritur marrëveshje për marrjen e gjashtë aeroplanëve ushtarakë MIG 29, 30 tanke T 72 dhe mjete ushtarake BRDM-2, të cilat do të bëhen pjesë e arsenalit ushtarak serb.

Periskopi.com Lajme

Kroacia në të njëjtën kohë ka nënshkruar marrëveshje për blerjen e “haubicave” gjermane PzH-200.

Të gjitha këto armë janë një garë e re ndërmjet Kroacisë dhe Serbisë, në kohën e retorikës së luftës e cila është shpeshtuar kohëve të fundit.

Kroacia, para blerjes së ‘haubicave’ gjermane, ka blerë armatim nga SHBA, por edhe i ka marrë disa aeroplanë ushtarak F-16 si dhuratë nga SHBA-ja.

Përveç garës së ngushtë ndërmjet Kroacisë dhe Serbisë, gara e madhe është ndërmjet Rusisë dhe SHBA-ve për furnizim me armatim të rëndë aleatët e tyre tradicional. /lajmi.net

Shqipëri të madhe, Serbi të madhe dhe Kroaci të madhe për paqe në Ballkan

Lugina e Preshevës,Maqedonia Perëndimore dhe pjesa më e madhe e Kosovës duhet të bashkohen me Shqipërinë, Republika Srpska dhe veriu i Kosovës me Serbinë, ndërsa Entiteti kroat në B e H me Kroacinë, transmeton Koha.net një pjesë të shkrimit nga revista Foreign Affairs.

Periskopi.com Lajme

Revista e njohur amerikane Foreign Affairs ka publikuar analizën e situatës politike në hapësirën e ish – vendeve të Jugosllavisë e autor i analizës është Timothy Less.

Ai në shkrim ka përmendur krijimin e kufijve të rinj dhe formimin e Shqipërisë së madhe, Serbisë së madhe dhe Kroacisë së madhe.

Është koha, ka thënë Less, raporton tvn1, për një qasje të re e radikale në mënyrë që të mbahet paqja dhe qetësia në rajonin e Ballkanit.

Sipas tij, në periudhën e parë, Washingtoni duhet të pranojë kërkesën e shqiptarëve për federalizim me Maqedoninë dhe kërkesën e Kroacisë për vendosjen e entitetit të tretë në B e H, thotë autori.

Në periudhën afatgjate, SHBA-ja duhet të mundësojë që këto territore të ardhshme të realizojnë marrëdhënie të afërta politike dhe lidhje ekonomike me fqinjët e tyre, dhënien e dyshtetësisë dhe krijimin e institucioneve të përbashkëta, ndërsa të qëndrojnë në përbërje të shteteve ku janë edhe tash.

Dhe në periudhën e fundit, duhet mundësuar secesionin e këtyre territoreve nga shtetet ekzistuese dhe lidhjen e tyre me vendet me vendet amë, fillimisht ndoshta si rajone autonome.

“Lugina e Preshevës,Maqedonia Perëndimore dhe pjesa më e madhe e Kosovës të bashkohet me Shqipërinë, Republika Srpska dhe veriu i Kosovës me Serbinë, ndërsa Entiteti kroat në B e H me Kroacinë”, thotë Less.

Në ndërkohë Mali i Zi, ci cili do të mund të mbetej pa enklavën shqiptare do të mund të bashkohej me Serbinë e zgjeruar.

Këto propozime mund të shokojnë ata që flasin për multietnicitete, pasi muletniceteti është i bukur, por i parealizueshëm, ka thënë autori , ndërsa ka shtuar se SHBA-ja përfundimisht duhet ta mbarojë punën që e ka filluar në Ballkan.

Ai ka theksuar se serbët e kroatë po e duan ndryshimin e marrëveshjes së Daytonit, liderët shqiptarë në Maqedoni kërkojnë federalizim në baza etnike.

Në Kosovë minoriteti serb po do krijimin e rrjeteve të enklavave vetëvendosëse me pavarësi më të madhe nga qeveria qendrore, shqiptarët në Luginë kërkojnë më shumë autonomi, në Mal të Zi shqiptarët kërkojnë entitet e në Kosovë e Shqipëri nacionalistët luftojnë për shtete unik.

Less ka qenë shef i konsullatës britanike në Banjllukë , ka theksuar se Bosnja e Hercegovina është shteti më i dobët në rajon.

Xhamia më e vjetër në Ballkan u ndërtua në Kosovë nga një familje emigrantësh nga Aleppo

Kontaktet e para me islamin në Ballkan u zhvilluan me ardhjen e turqve, gjatë shekujve 14 dhe 15, kur u krijua shoqata e parë për rëndësinë e Islamit dhe në Ballkan, por edhe shumë më herët.

Periskopi.com Lajme

Historiani boshnjak Muhammad Hadzhijahiq thekson se në afërsi të Mostarit janë gjetur monedha nga periudha e kalifit Mervani II (745-750), që janë paratë e para që kanë arritur në  Bosnje përmes tregtarëve arabë, të cilët tregtonin në masë të madhe në Mesdhe, dhe në atë kohë, Dubrovniku ka qenë një qendër e rëndësishme e tregtisë.

Banorët e Dubrovnikut ishin tregtarë të aftë, megjithatë, osmanët i gjetën përgjatë lumit Drina në qytetet mesjetare si Srebrenica, Zvorniku dhe Tuzla e sotme.

Kështu, është e mundur, për shkak të rrugëve tregtare në Dubrovnik, në fshatin Mlike të Kosovës në vitin 1289, njëqind vjet para Betejës së Kosovës, kolonët dhe mjeshtrit nga qyteti sirian i Aleppos, ndërtuan xhaminë më të vjetër në Ballkan – xhaminë Haji Husein. Në një pllakë guri dhe tabela të shtypura në gjuhën arabe, thuhet se xhamia është ndërtuar në vitin1289 dhe rinovuar në vitin 1822, nga familja Ahmed al-Aga, transmeton KosovaPost.

Sipas informatave historike, familja e al-Aga ishte në periudhën e viteve 1095 në kërkim të një jete më të mirë përfundoi në Kosovë, por duke pasur parasysh ishte një familje e madhe, herë pas here u  vendosën në pjesën jugore të Kosovës, dhe pasi u  përshtaten me mjedisin e ri  vendosën të qëndronin më gjatë, dhe në vitin 1289 ata ndërtuan një xhami.

Siç flasin legjendat kombëtare dhe dokumentet besohet se emigrantët ishin kryesisht nga provinca dhe qyteti i Aleppos, pasardhësit e tyre sot ende e mbajnë emrin e familjes Halepovci (Aljabakovci) dhe ka ende në Mlike, Krushevë, Dragash dhe Restelicë. Gjithashtu, pasardhësit e tyre mund të gjenden dhe në Prizren,si farkëtarët dhe mjeshtrit. Mund të gjenden edhe  në pjesë të tjera të Kosovës dhe Maqedonisë.

Si konfirmim i kësaj teze është dokumenti që muslimanët e këtij vendi të marrë nga Damasku në vitin 1995  të Ministrisë së vakufeve të Republikës Arabe të Sirisë, e cila në përkthim thuhet si vijon:

Ne Muftinia e Qarkut të Halepit, nga Republika Arabe e Sirisë, konfirmojmë se familja e al-Agës është e lashtë, anëtarët e së cilës kanë emigruar në vitin 1095, ndërsa emigrimi i tyre ka vazhduar deri në vitin 1291, ku ndërtuan xhaminë në fshatin e tyre në Mlike, me qëllim të kryerjes së riteve fetare. Mbi këtë bazë, kjo xhami është në të vërtetë pronë e këtyre familjeve, respektivisht familjeve të muslimanëve arabë të zhvendosur dhe nuk janë nga ndërtimet osmane. Ne vërtetojmë pronën e tyre dhe kërkojmë nga autoritetet që t’u ndihmojnë në këtë.”

Xhamia gjatë historisë së trazuar të Kosovës është djegur dy herë, por vendasit e kanë ruajtur me kujdes pllakën e gurit me mbishkrimin arab, duke e fshehur atë në nënkulm (papafingo) të shtëpive dhe vende të tjera të fshehta; duke ruajtur kështu edhe faktin se xhamia e parë në Ballkan është ndërtuar nga emigrantët selxhuk nga Halepi, njëqind vjet para betejës së Fushë – Kosovës.

nato-kfor

NATO e gatshme të intervenojë në Ballkan

Një dokument konfidencial i NATO-s për sigurinë në Ballkan në të cilin kishte qasje të veçantë e përditshmja kroate, "Vecernji list", është miratuar në një takim të ministrave të jashtëm gjatë këtij muaji.

Periskopi.com Lajme

NATO është e gatshme për të ndërhyrë në Ballkan kur është e nevojshme për të parandaluar konfliktet ndër-etnike dhe për të promovuar sigurinë dhe stabilitetin, sipas një dokumenti sekret të NATO-s për situatën në Ballkanin Perëndimor, shkruan gazeta kroate.

Në dokumentin e miratuar janë përshkruar në detaje dy lloje të kërcënimeve me të cilat përballen vendet në fqinjësinë juglindore kroate: Sjellja destabilizuese e Rusisë dhe ekstremizmi dhe radikalizmi në rritje si pasojë e kthimit të luftëtarëve të huaj nga Siria dhe Iraku, transmeton zeri.info

Nuk thuhet saktësisht  se çfarë do të thotë se aleanca është e gatshme për të ndërhyrë në mënyrë operacionale, por burime jo zyrtare thonë se ka të bëjë me promovimin e sigurisë dhe stabilitetit dhe se nuk duhet parë si një kërcënim, por si një mesazh i parandalimit të kërcënimeve të mundshme.

Në dokument theksohet numri i “rreth 260 luftëtarëve të huaj”, të cilët nga Bosnja dhe Hercegovina shkuan për të luftuar në anën e organizatës terroriste ISIS dhe al-Kaedës në Irak dhe Siri.

Arsyeja e dytë që përbën shqetësim për vendet anëtare të NATO-s është situata në Ballkanin Perëndimor, ku dokumenti konfidencial thekson qasjen e Rusisë kryesisht drejtuar popullatës serbe në rajon. Në mesin e serbëve mesazhet ruse kanë ndikimin shumë të madh, thuhet në dokument. /Zeri

JANUSZ BUGAJSKI

Bugajski: Clinton do të ishte më e mirë për Ballkanin dhe Kosovën

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Janusz Bugajski, nga Qendra për Analiza të Politikës Evropiane, me seli në Washington, thotë se Hillary Clinton do të ishte shumë më e mirë për Ballkanin, për rajonin dhe Kosovën, pasi ajo, jo vetëm që do ta vazhdonte politikën e presidentit Obama, por ajo do të dëshironte që ta arrinte kompletimin e misionit.

Periskopi.com Lajme

Radio Evropa e Lirë: Fillimisht dua t’ju pyes për zgjedhjet presidenciale amerikane. Shumë ekspertë dhe analistë thonë se nuk kanë parë garë të këtillë të ashpër dhe të paqartë, sikur kjo ndërmjet Hillary Clintonit dhe Donald Trumpit. Si do t’i përshkruanit ju këto zgjedhje?

Janusz Bugajski: Janë zgjedhje të pazakonshme sepse të dy kandidatët janë ekstremisht jo të popullarizuar. Mendoj se çfarëdo kandidati tjetër republikan me gjasë do ta mundte Hillary Clintonin, ndërsa nga ana tjetër, pothuajse secili kandidat demokrat do ta mundte lehtë Donald Trumpin.

Ne e kemi një garë që, para se gjithash, është e dy kandidatëve jo të popullarizuar. E dyta, ka shumë sulme personale, në masë të madhe të prodhuara nga Trumpi, dhe e treta, fokus i pamjaftueshëm në çështje politike. Por, mendoj se zgjedhjet aktualisht janë shumë të gjata, pasi po vazhdojnë prej votimeve partiake dhe mendoj se shumë amerikanë janë të ngopur me to.

Radio Evropa e Lirë: Kuptohet, si çdokund në botë, interesim i madh për këto zgjedhje mbretëron edhe në Ballkan dhe Kosovë. Meqë nuk ka pasur deklarata direkte nga të dy kandidatët për çështjen e Kosovës dhe Ballkanit, çka mund të presim nëse Hillary Clinton ose Donald Trump bëhen president të Shteteve të Bashkuara?

Janusz Bugajski: Mendoj se është shumë e qartë se Hillary Clinton do të ishte më e mirë për Ballkanin, për rajonin dhe Kosovën, pasi ajo, jo vetëm që do ta vazhdonte politikën e presidentit Obama, por ajo do të dëshironte ta arrinte kompletimin e misionit. Me fjalë të tjera, ta ndihmojë Kosovën të lëvizë në institucionet ndërkombëtare, të ketë siguri për shtet funksional, përpjekje për luftim të korrupsionit, pastaj përpjekje për kufizim të ndikimit rus në rajon.

Derisa presidenca Trump është shumë e paqartë, shumë e paparashikuar. Besohet se ai kishte lidhje të afërta biznesore me Rusinë, ai u është shmangur kritikave ndaj Putinit, ai e ka përshkruar NATO-n si potencialisht të vjetëruar… Pra, ka shumë frikë se presidenca Trump, aktualisht, do t’i kthente prapa disa nga përfitimet që janë bërë në rajon gjatë 10 viteve të kaluara.